Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз ақыны және сыншысы (1636–1711)
French poet and critic (1636–1711)
Николя Бойло Депрео (Nicolas Boileau Despréaux; 1 қараша 1636 – 13 наурыз 1711), көбінесе жай ғана Бойло (/UK/'/b//w//ʌ//l//oʊ/, /US//b//w//ɑː/'/l//oʊ//, /'/b//w//ɑː//l//oʊ/) деп танылатын француз ақыны және сыншысы. Ол француз поэзиясының сол кездегі басым формасын реформалауға үлкен үлес қосты, дәл сол сияқты Блез Паскаль прозаны реформалағандай. Ол Горацийдің күшті ықпалында болды.
Nicolas Boileau Despréaux (nikɔla bwalo depʁeo; 1 November 1636 – 13 March 1711), often known simply as Boileau (/UK/'/b//w//ʌ//l//oʊ/, /US//b//w//ɑː/'/l//oʊ//, /'/b//w//ɑː//l//oʊ/), was a French poet and critic. He did much to reform the prevailing form of French poetry, in the same way that Blaise Pascal did to reform the prose. He was greatly influenced by Horace.
Отбасы және білім
Бойло Париж Парламенті кеңсесінің қызметкері Жиль Бойлоның он бесінші баласы еді. Оның екі бауыры белгілі бір деңгейге жетті: Гил Бойло, Эпиктеттің аудармасын жасаған автор; және Жак Бойло, ол Сент-Шапель каноны болды және шіркеу тарихына құнды үлес қосты. "Despréaux" тегі Вильнёв-Сен-Жорж қаласының жанындағы Кроссндағы шағын мүлікке байланысты туындаған. Оның анасы екі жасында қайтыс болды, ал денесі нашар болған Николя Бойло күтімнің жетіспеуінен зардап шеккен сияқты. Сент-Бев оның біршама қатал және мейірімсіз көзқарасын осы күндердің шабыттандырмайтын жағдайларына, сондай-ақ оның жалпы мінезіне байланыстырады. Ол ерте жасында көңілсіз болған деуге болмайды, себебі оның ешқашан иллюзиялары болған емес; ол "ақымақ кітаптарға деген жек көру" деген жалғыз құмарлықпен өсті. Ол Бове қаласындағы Колледжде білім алып, содан кейін Сорбоннада теологияны оқыды. Бірақ ол теологияны заңмен ауыстырып, 1656 жылдың 4 желтоқсанында адвокат болып жұмыс істеуге кірісті. Заңгерлік мансаптан қысқа ғана сынақтан кейін, ол қатты наразылық білдіріп, заң және әділет атымен жүрген алдаудың көптігіне ашуланды. Әкесі 1657 жылы қайтыс болды, оған шағын мүлік қалдырды, содан кейін ол өзін әдебиетке арнады. Ол "Романдық батырлар туралы диалог" атты прозалық шығармасын жазды, ол сол кездегі әсем романтарды сатиралық жолмен сынаған туынды болды, және Ла Кальпренеде, Мlle де Скудери және олардың ізбасарларының қиялдарына нүкте қойды деуге болады. Бұл кітап қолжазба түрінде кеңінен таралған және 1668 жылы рұқсатсыз басылып шыққан, бірақ айтуынша, Мlle де Скудериге деген құрметтің арқасында 1713 жылға дейін жарияланбады. Осы алғашқы жылдары Мотон-Блан мен Помм-дю-Пендегі жиналыстар өтті, онда Бойло, Мольер, Жан Расин, Жан де Ла Шапель және Антуан Фуретьер әдеби мәселелерді талқылады. Мольер мен Расинге ол адал дос болды және көптеген жағдайларда олардың мүдделерін қорғады. 1693 жылы ол аудармаға сындық ой-пікірлер қосты, олар негізінен Шарль Перро ұсынған заманауилардың ежелгілерден басымдығы туралы теорияға қарсы бағытталған. 1677 жылы Бойло корольдің тарихшысы болып тағайындалды. Осы уақыттан бастап оның шығармашылығы азайды. Осы кезеңге оның "Әйелдер туралы сатирасы", "Намюрді алғандағы одасы", "Менің өлеңдеріме" және "Құдайға деген махаббат туралы" хаттары, сондай-ақ "Адам туралы сатирасы" жатады. Сатиралары Бойлоға көптеген жау жаратты. 10-шы сатирасы, әйелдерге арналған, Шарль Перродан "Әйелдердің қорғанысын" тудырды. Антуан Арно өмірінің соңында Бойлоны қорғап хат жазды, бірақ достарының тілегі бойынша ол Босуеге жауабын жібергенде, епископ барлық сатираны христиандық рухқа қайшы деп жариялады, ал 10-шы сатираны адамгершілікке зиянды деп атады. Антуан Арноның достары поэзия сияқты тривиальды тақырыпта жазу шіркеу адамының қадір-қасиетіне сай емес екенін мәлімдеді. "Құдайға деген махаббат туралы" хаты Бойлоның өнерінің қадір-қасиетін қорғаудағы жеңісі болды. Ол 1684 жылдың 15 сәуірінде ғана Француз академиясына қабылданды, және де патшаның тілегі бойынша. 1687 жылы ол Аутейльде сатып алған шалғайдағы үйіне зейнеткерлікке шықты, Жан Расин көптеген қонақтар болғандықтан оны Аутейльдегі қонақ үйі деп атады.
Boileau was the fifteenth child of Gilles Boileau, a clerk in the Parlement of Paris. Two of his brothers attained some distinction: Gilles Boileau, the author of a translation of Epictetus; and Jacques Boileau, who became a canon of the Sainte Chapelle, and made valuable contributions to church history. The surname "Despréaux" was derived from a small property at Crosne near Villeneuve Saint Georges. His mother died when he was two years old; and Nicolas Boileau, who had a delicate constitution, seems to have suffered something from want of care. Sainte Beuve puts down his somewhat hard and unsympathetic outlook quite as much to the uninspiring circumstances of these days as to the general character of his time. He cannot be said to have been early disenchanted, for he never seems to have had any illusions; he grew up with a single passion, "the hatred of stupid books." He was educated at the Collège de Beauvais, and was then sent to study theology at the Sorbonne. He exchanged theology for law, however, and was called to the bar on December 4, 1656. From the profession of law, after a short trial, he recoiled in disgust, complaining bitterly of the amount of chicanery which passed under the name of law and justice. His father died in 1657, leaving him a small fortune, and thenceforward he devoted himself to letters. he composed his prose Dialogue sur les héros de roman, a satire on the elaborate romances of the time, which may be said to have once for all abolished the lucubrations of La Calprenède, Mlle de Scudéry and their fellows. Though fairly widely read in manuscript and also released in an unauthorized edition in 1668, the book was not published till 1713, out of regard, it is said, for Mlle de Scudéry. To these early days belong the reunions at the Mouton Blanc and the Pomme du Pin, where Boileau, Molière, Jean Racine, Jean de La Chapelle and Antoine Furetière met to discuss literary questions. To Molière and Racine he proved a constant friend, and supported their interests on many occasions. In 1693 he added some critical reflections to the translation, chiefly directed against the theory of the superiority of the moderns over the ancients as advanced by Charles Perrault. Boileau was made historiographer to the king in 1677. From this time the amount of his production diminished. To this period of his life belong the satire, Sur les femmes, the ode, Sur la prise de Namur, the epistles, A mes vers and Sur l'amour de Dieu, and the satire Sur l'homme. The satires had raised up a crowd of enemies against Boileau. The 10th satire, on women, provoked an Apologie des femmes from Charles Perrault. Antoine Arnauld in the year of his death wrote a letter in defence of Boileau, but when at the desire of his friends he submitted his reply to Bossuet, the bishop pronounced all satire to be incompatible with the spirit of Christianity, and the 10th satire to be subversive of morality. The friends of Antoine Arnauld had declared that it was inconsistent with the dignity of a churchman to write on any subject so trivial as poetry. The epistle, Sur l'amour de Dieu, was a triumphant vindication on the part of Boileau of the dignity of his art. It was not until April 15, 1684, that he was admitted to the Académie française, and then only by the king's wish. In 1687 he retired to a country house he had bought at Auteuil, which Jean Racine, because of the numerous guests, calls his hôtellerie d'Auteuil.
17001711
1705 жылы Бойло үйін сатып, Парижге қайтып келді, онда ол Нотр-Дам соборының монастырьларында өз дінтақымымен бірге тұрды. 12-ші сатирасында, «Sur l'équivoque» тақырыбында, ол иезуиттерді сынады, ал Сент-Бёв бұл өлеңдерді Паскальдың «Lettres provinciales» еңбегінің қайталауы деп атады. Бұл шамамен 1705 жылы жазылған. Содан кейін ол өзінің шығармаларының толық және түпкілікті басылымын дайындауға көңіл бөлді. Бірақ иезуиттер Людовик XIV-тен бұрын берілген басылым рұқсатын кері қайтаруға қол жеткізіп, 12-ші сатираның жариялануын тоқтатуды талап етті. Осы қиындықтар оның өлімін жеделдеткен деседі, ол 1711 жылдың 13 наурызында қайтыс болды. Ол жылы жүректі, мейірімді, адал, ашық және қайырымды адам еді. Сарайдағы оның тікелей сөйлеуі және жомарттық істері туралы көптеген әңгімелер айтылады. Бойло француз әдебиетінде ерекше орынға ие, өйткені ол алғаш рет оның өлең өнерін қатаң ережелерге келтірді және өзінің еңбегі арқылы шеберліктің құндылығын үйретті. Оның Поуп және оның замандастары арқылы ағылшын әдебиетіне тигізген әсері де зор болды, бірақ одан аз ұзаққа созылды. Көптеген негізсіз сыннан кейін Бойлоның сындық еңбектері жақындағы жазушылар тарапынан қайта жаңғыртылды, мүмкін, осы жолы шамадан тыс мақтауға ие болды. Бірақ жеке жағдайларда орынсыз қаталдыққа қарамастан, оның көптеген сындық пікірлері кейінгі буын өкілдерімен қабылданып, қолдау тапқаны көрсетілді. Бойлоның шығармаларының көптеген басылымдары оның өмірінде жарық көрді. Соңғысы, «l'Œuvres diverses» (1701), ақынның «сүйікті» басылымы ретінде белгілі, Альфонс Паулидің түсіндірмелерімен және қосымшаларымен қайта басылды (2 том, 1894). Оның шығармаларының сындық мәтінін Берриат Сен-При жасады, «Œuvres de Boileau» (4 том, 1830–1837), ол шамамен 350 басылымды пайдаланды. Бұл мәтін Пол Шеронның түсіндірмелерімен, 1740 жылғы «Boloana» еңбегімен және Сент-Бёвтің мақаласымен бірге «Garnier frères» баспасында қайта басылды (1860).
In 1705 Boileau sold his house and returned to Paris, where he lived with his confessor in the cloisters of Notre Dame. In the 12th satire, Sur l'équivoque, he attacked the Jesuits in verses which Sainte Beuve called a recapitulation of the Lettres provinciales of Pascal. This was written about 1705. He then gave his attention to the arrangement of a complete and definitive edition of his works. But the Jesuit fathers obtained from Louis XIV the withdrawal of the privilege already granted for the publication, and demanded the suppression of the 12th satire. These annoyances are said to have hastened his death, which took place on 13 March 1711. He was a man of warm and kindly feelings, honest, outspoken and benevolent. Many anecdotes are told of his frankness of speech at court, and of his generous actions. He holds a well defined place in French literature, as the first who reduced its versification to rule, and taught the value of workmanship for its own sake. His influence on English literature, through Pope and his contemporaries, was not less strong, though less durable. After much undue depreciation, Boileau's critical work has been rehabilitated by recent writers, perhaps to the extent of some exaggeration in the other direction. It has been shown that in spite of undue harshness in individual cases most of his criticisms have been substantially adopted by his successors. Numerous editions of Boileau's works were published during his lifetime. The last of these, l'Œuvres diverses (1701), known as the "favourite" edition of the poet, was reprinted with variants and notes by Alphonse Pauly (2 vols., 1894). The critical text of his works was established by Berriat Saint Prix, Œuvres de Boileau (4 vols., 1830–1837), who made use of some 350 editions. This text, edited with notes by Paul Chéron, with the Boloeana of 1740, and an essay by Sainte Beuve, was reprinted by Garnier frères (1860).