Кіріспе
Осман империясының ауызша шығармалары мен жазба мәтіндері Османдық Диван поэзиясы дәстүрі Осман империясының поэзиясы немесе Османдық Диван поэзиясы қазіргі Түркиядан тыс жерлерде аз танымал, ол бір кездері Осман империясының жүрегін құрайды. Алайда бұл 700 жылға жуық уақыт бойы сақталған бай және көне поэтикалық дәстүр, оның ықпалы қазіргі түрік поэтикалық дәстүрінде әлі де сезіледі. Алайда, тіпті қазіргі Түркияда да Османдық Диван поэзиясы өте мамандандырылған пән болып табылады. Бұл Диван поэзиясының Осман түркі тілінде жазылғандығына байланысты, ол араб жазуының нұсқасын қолдана отырып жазылған және араб және парсы сөздерін кеңінен қолданған, бұл тіл қазіргі түрік тілінен айтарлықтай ерекшеленеді. Өз уақытында әдеби түрік тілінің бұл түрі туралы білім білімді топтарға ғана қатысты.
the Ottoman Divan poetry tradition
The poetry of the Ottoman Empire, or Ottoman Divan poetry, is little known outside modern Turkey, which forms the heartland of what was once the Ottoman Empire. It is, however, a rich and ancient poetic tradition that lasted for nearly 700 years, and one whose influence can still be felt in the modern Turkish poetic tradition. Even in modern Turkey, however, Ottoman Divan poetry is a highly specialist subject. Much of this has to do with the fact that Divan poetry is written in Ottoman Turkish, which was written using a variant of the Arabic script and made extensive use of Arabic and Persian words, making the language vastly different from modern Turkish. In its own time, knowledge of this form of literary Turkish was largely limited to the educated classes.
Тарих
Османдық Диван поэзиясы дәстүрі парсы және аздап араб әдебиетінің ықпалын қабылдады. Біздің заманымыздың 11-ші ғасырдың соңы мен 14-ші ғасырдың басында Осман әміршілігінің алдындағы Сәлжұқтар дәуірінде бұл ықпал сезілді: Сәлжұқтар ресми істерін түрік тілінде емес, парсы тілінде жүргізді, ал Сәлжұқтар сотының поэзиясы парсы тіліне қатты әсер етті. Осман империясы Анатолияның солтүстік-батысында пайда болған кезде, бұл дәстүрді жалғастырды. Мысалы, Осман әмірлерінің сарайындағы ең кең тараған поэзиялық формалар тікелей парсы әдеби дәстүрінен (газель; mesnevî) немесе жанама түрде парсы арқылы араб тілінен (kasîde) алынған. Алайда, осы поэтикалық формаларды көтерме саудада қабылдау шешімі екі маңызды қосымша салдарымен байланысты: парсы поэзиясының поэтикалық метрлері (парсы: бехер (араб: بَحْر); түрік: аруз (араб: عَرُوض)) қабылданды. Парсы және араб тілдеріндегі сөздер түрік тіліне көптеп енгізілген, өйткені түрік тіліндегі сөздер парсы поэзиялық метрі жүйесінде жақсы жұмыс істемеген. Осы таңдаулардың жиынтығынан әдеттегі түрік тілінен ерекшеленетін Осман түрік тілі пайда болды. Парсы және араб тілдерінің ықпалынан шыққан бұл жазу стилі "Диван әдебиеті" (түрікше divân edebiyatı) деп аталды, өйткені divân - Османдық түрік тілінде ақынның жинақталған шығармаларына қатысты сөз. Осман империясының реформа кезеңінен (1839-1876) бастап, империяның 20-ғасырдың басында ыдырауына дейін жалғасты. Диван поэзиялық дәстүрі біртіндеп азайып, түрік халық әдебиеті мен еуропа әдебиетінің ықпалы көбейе бастады.
the poetic meters (Persian: beher (Arabic: بَحْر); Turkish: aruz (Arabic: عَرُوض)) of Persian poetry were adopted. Persian and Arabic based words were brought into the Turkish language in great numbers, as Turkish words rarely worked well within the system of the Persian poetic meter. Out of this confluence of choices, the Ottoman Turkish language—which was always highly distinct from standard Turkish—was effectively born. This style of writing under Persian and Arabic influence came to be known as "Divan literature" (Turkish divân edebiyatı), as divân was the Ottoman Turkish word referring to the collected works of a poet. Beginning with the Tanzimat reform period (1839–1876) of Ottoman history and continuing until the dissolution of the empire in the early 20th century, the Divan poetic tradition steadily dwindled, and more and more influence from both Turkish folk literature and European literature began to make itself felt.