Марк Антуан Мюре: Француз гуманисі және Ренессанс дәуірінің латын прозасының шебері
Muretus
Марк Антуан Мюре (1526-1585) – французский гуманист, возродивший стиль Цицерона. Преподавал латынь, автор трагедии "Юлий Цезарь". Ренессанс, латинская проза.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз гуманисі (1526–1585)
French humanist (1526–1585)
Мюретус – француз гуманисі Марк Антуан Муренің латыншаланған аты (12 сәуір 1526 – 4 маусым 1585), ол Цицерон латын стилін қайта жаңғыртушылардың бірі және Ренессанс дәуіріндегі ең көрнекті латын проза стилістерінің бірі саналады.
Muretus is the Latinized name of Marc Antoine Muret (12 April 1526 – 4 June 1585), a French humanist who was among the revivers of a Ciceronian Latin style and is among the usual candidates for the best Latin prose stylist of the Renaissance.
Өмірбаян
Лимож қаласының жанындағы Мюре қаласында дүниеге келген. Он сегіз жасында ол аға Скалигердің назарына ілігіп, Аучтағы архиепископ колледжінде дәріс оқуға шақырылды. Кейіннен ол Вильнёвте, содан кейін Бордодағы Гвиен колледжінде латын тілінен сабақ берді, онда оның «Юлий Цезарь» атты латын трагедиясы қойылды. 1552 жылға дейін ол Париждегі Кардинал Лемуан колледжінде лекциялар оқыды, оған көптеген адамдар жиналды, оның тыңдаушыларының арасында король Генрих II және оның патшайымы да болды. Парижде ол Жан Дорат пен Пьер де Ронсар кіретін гуманистер мен ақындардың үлкен тобының бір бөлігі болды. Ол негізінен латын тілінде жазды: эпиграммалар, одалар, сатиралар және хаттар, олар басылғанға дейін кеңінен таралды. Оның сөздері он сегізінші ғасырға дейін студенттер үшін үлгі болып келді. Оның жетістіктері оған көптеген жауларды тудырды, ол гомосексуализм айыбымен түрмеге қамалды, бірақ ықпалды достарының араласуымен босатылды. Оған қарсы осындай айыптаулар Тулузада да қойылды, бірақ ол уақтылы қашып өмірін сақтап қалды. Қалалық мұрағаттарда оның гугенот және содомит ретінде (1554) өртеліп, бейнесінің жасалғаны көрсетілген. Италияда бірнеше жыл шарлап, тұрақсыз өмірден кейін, ол 1559 жылы кардинал Ипполито II д'Эстеден шақыру алып, Римге қоныстанды. 1561 жылы Муретус Пуассиде өткен католиктер мен протестанттардың конференциясына кардиналдың сүйемелдемесінде Францияға қайта оралды. Ол 1563 жылы Римге оралды. Оның лекциялары оған еуропалық атақ әкелді, ал 1578 жылы Польша королі оған Краковтағы жаңа колледжінде құқықтан сабақ беруге тартымды ұсыныс жасады. Алайда, шамамен 1576 жылы діни сан алған Муретус, XIII Григорийдің жомарттығының арқасында Римде қалуға көндірілді, сонда қайтыс болды. Муретус көптеген классикалық авторларды зерттеп, ғылыми түсіндірмелермен жариялады. Оның басқа еңбектеріне «Juvenilia et poemata varia», «orationes» және «epistolae» кіреді.
He was born at Muret near Limoges. At the age of eighteen he attracted the notice of the elder Scaliger, and was invited to lecture in the archiepiscopal college at Auch. He afterwards taught Latin at Villeneuve, and then at the College of Guienne, Bordeaux, where his Latin tragedy Julius Caesar was presented. Some time before 1552 he delivered a course of lectures in the Collège du Cardinal Lemoine at Paris, which drew a large audience, King Henry II and his queen being among his hearers. In Paris he formed part of the larger circle of humanists and poets that included Jean Dorat and Pierre de Ronsard. He wrote almost exclusively in Latin: epigrams, odes, satires and letters, which were widely circulated before they were printed. His orations remained models for students through the eighteenth century. His success made him many enemies, and he was thrown into prison on a charge of homosexuality, but released by the intervention of powerful friends. The same accusation was brought against him at Toulouse, and he only saved his life by timely flight. The records of the town show that he was burned in effigy as a Huguenot and as sodomite (1554). After a wandering and insecure life of some years in Italy, he received and accepted the invitation of the Cardinal Ippolito II d'Este to settle in Rome in 1559. In 1561 Muretus revisited France as a member of the cardinal's suite at the conference between Roman Catholics and Protestants held at Poissy. He returned to Rome in 1563. His lectures gained him a European reputation, and in 1578 he received a tempting offer from the king of Poland to become teacher of jurisprudence in his new college at Kraków. Muretus, however, who about 1576 had taken holy orders, was induced by the liberality of Gregory XIII to remain in Rome, where he died. Muretus edited a number of classical authors with learned and scholarly notes. His other works include Juvenilia et poemata varia, orationes and epistolae.
Шығармалары
Scripta selecta екі томдық, редакторы Дж. Фрей, 1871 ж. Фридрих Август Вольф және Дж. Х. Фази редакциялаған Variae lectiones, 1791–1828 жж. Марк Антуан Муренің "Жас туындылары", редакциялап, аударған Кирк. М. Саммерс, Колумбус, Огайо штаты: 2006 ж.
Two volumes of Scripta selecta, edited by J. Frey, 1871. Variae lectiones, edited by Friedrich August Wolf and J. H. Fasi, 1791–1828. The Iuvenilia of Marc Antoine Muret, edited and translated by Kirk. M. Summers, Columbus, OH: 2006
Толық басылымдар
Editio princeps, Верона (1727–1730). Мұретустың Дэвид Рункен (1789) және К. Х. Фроцчер (1834–1841) редакциялаған тағы да бірнеше басылымдары жарық көрді.
Editio princeps, Verona (1727 1730). There were further editions of Muretus edited by David Ruhnken (1789) and by C. H. Frotscher (1834 1841).