Кіріспе
Мьянмадағы орталық банк Мьянманың орталық банкі (; , қысқартылған CBM) - Мьянманың (бұрынғы Бирма) орталық банкі .
The Central Bank of Myanmar
(; ; abbreviated CBM) is the central bank of Myanmar (formerly Burma).
Ұйым
Оның штаб-пәтері Най-Пи-Тауда орналасқан, Янгон мен Мандалайда филиалдары бар.
Тарих
Мьянманың Орталық банкі 1948 жылы 3 сәуірде Мьянманың Одақтық банкі туралы заңмен 1947 жылы Мьянманың Одақтық банкі ретінде құрылды және Үндістанның Резервтік банкі Рангун филиалдарының функцияларын өз мойнына алды. Бирманың Одақ банкі Мерчант жолы мен Суле пагода жолының бұрышында ашылды және ел үшін валюта шығарудың жалғыз құқығы болды. 2013 жылы Мьянма парламенті қабылдаған Мьянманың орталық банкі туралы заңға сәйкес Мьянманың орталық банкі автономды және тәуелсіз реттеуші органға айналды. 2021 жылғы Мьянмадағы төңкеріс кезінде әскери билік орталық банктің азаматтық тағайындалған басшылығын, оның ішінде губернатор Кяу Кяу Маунгты және 2022 жылдың желтоқсанында саяси себептермен сыбайлас жемқорлық айыбы бойынша 20 жылға бас бостандығынан айырылған вице-губернатор Бо Бо Нгеді алып тастады. Мемлекеттік әкімшілік кеңес Кяу Кяу Маунгтың орнына Тан Ньенді тағайындады. 2022 жылдың 19 тамызында ШҚО Таң Таң Свэді губернатор етіп тағайындады. Ол бұл лауазымға алғаш рет тағайындалған әйел болды.
Рөл
CBM бәсекелестікті, тиімділікті және өңірлік қаржы жүйесіне кірігуді қамтамасыз ету үшін қаржы ұйымдарын либерализациялады. 2020 жылдың қазан айының соңында Орталық банк лицензия берген 27 банктік емес қаржы компаниясы бар. Елдің экономикалық қажеттіліктерінің өзгеруіне сәйкес, Орталық банк ставкасы 2006 жылдың 1 сәуірінен бастап 10 пайыздан 12 пайызға дейін арттырылды. 2003-2004 жылдары күріш, дәнді дақылдар, қант қамыры, мақта және т.б. негізгі ауыл шаруашылығы дақылдарының мемлекеттік сатып алу жүйесін жоюдан кейін ауыл шаруашылығын либерализациялау жеделдетілді. Сонымен қатар, мемлекет субсидиялық ауыл шаруашылығы өнімдерін, әсіресе тыңайтқыштардың санын қысқартты. Ауыл шаруашылығы өнімдері мен инвентарьдерінің саудасына жеке қатысуды арттыру мақсатында үкімет қазір ішкі нарықта артық өнімдер өсіретін немесе бос немесе бос жерлерде өсірілетін дақылдарды экспорттауға ынталандырып, фермерлерге және жеке өндірушілерге мүмкіндіктер береді. Қаржы және кірістер министрлігінің басшылығымен CBM Мьянмадағы қаржылық тұрақтылық пен қаржы секторын қадағалауға жауапты. Қаржылық қадағалау органының институционалдық қамтылуына Мьянмадағы мемлекеттік банктер мен жеке банктер кіреді. Қазіргі уақытта қаржылық тұрақтылықты қадағалау, реттеу және бақылау үшін екі негізгі тәсіл қолданылады (орналастырып тексеру және сырттан бақылау). Аумақтық тексеру - банктердің қаржылық қызметі мен ішкі басқаруын бағалау, түзету шаралары қажет болатын салаларды анықтау және олардың банктік операциялары мен қаржылық жағдайларын талдау, олардың қолданыстағы заңдарға, ережелерге және ережелерге және КБМ нұсқауларына сәйкес келуін қамтамасыз ету. Мүгедектік бақылау операциялары әдетте банктердің апталық, айлық, тоқсандық және жылдық есептеріне негізделеді. Сондай-ақ, банктің заң бойынша белгіленген резервтік мөлшерлемесі, капиталдың жеткіліктілігі, өтімділік, НПЛ-ді жіктеу және нашар және күмәнді қарыздар бойынша ереже, бірыңғай несие беру шегі және т.б. бойынша нұсқаулар шығарылды. Қаржы институттарының сақтауы тиіс резервтік талаптары, өтімділік және капитал жеткіліктілігі Халықаралық есеп айырысу банкі (ХҚБ) стандарттарына сәйкес белгіленген. Алайда, Базель II-ді іске асыру үшін әлі біраз жыл қажет.