Саяси тактика: «Шұжық шелек» – сайлаушылардың қолдауын алу үшін депутаттардың өз округтеріне бағытталған мемлекеттік қаржыны бөлу амалы. Түсіндірмесі мен тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саяси тактика
Political tactic
"Шошқа баррелі" немесе қысқасы "шошқа" – бұл үкіметтік қаржыны, тек немесе басымдықпен өкілдің округіне ағын бағыттау үшін қол жеткізілген, жергіліктік жобаларға бөлуді білдіретін метафора. Бұл термин американдық ағылшын тілінде пайда болған және саяси жағдайда жеке мүдделерді қанағаттандырудың келісілген тәсілін көрсетеді.
Pork barrel, or simply pork, is a metaphor for the appropriation of government spending for localized projects secured solely or primarily to direct spending to a representative's district. The usage originated in American English, and it indicates a negotiated way of political particularism.
Тарих және этимология
"Шошқаның ыдысы" термині көбінесе саяси қолдау үшін – сайлауалды қаржы жинау немесе дауыс беру арқылы – сайлаушыларға пайда әкелуге бағытталған шығындарды білдіреді. 1863 жылы жарияланған "Халықтың балалары" атты танымал әңгімесінде Эдвард Эверетт Хейл "шошқаның ыдысы" терминін азаматтарға жасалған мемлекеттік шығыстардың кез келген түрі үшін қарапайым метафора ретінде қолданды. Алайда, Американдық Азамат соғысынан кейін бұл термин жағымсыз мағынада қолданыла бастады. Оксфорд ағылшын сөздігі терминнің қазіргі мағынасын 1873 жылдан бастап тіркеген. "Шошқаның ыдысы" бастапқыда ет сақтаумен байланысты болған. 1870 жылдары Конгресте "шошқа еті" туралы әңгімелер жиі кездесетін, ал 1919 жылы Честер Коллинз Максидің "Ұлттық қалалық шолудағы" мақаласы бұл терминнің танымалдығын арттырды. Онда Конгресс мүшелеріне "шошқаның ыдысынан заң жобалары" деп белгілі болған заңнамалық актілер туралы мәлімделді. Ол бұл тіркездің Азамат соғысына дейінгі кезеңде құлдарға сыйлық ретінде тұзды шошқа етінің ыдысын беру және олардың үлесін алу үшін бәсекелесуін қажет ету дәстүрінен пайда болғанын айтты. Жалпы алғанда, тұзды шошқа етінің ыдысы 19 ғасырдағы үй шаруашылықтарында жиі кездесетін және отбасының қаржылық жағдайының көрсеткіші ретінде қолданылды. Мысалы, Джеймс Фенимор Купер 1845 жылы жазған "Тізбек ұстаушы" романында: "Егер анасы шошқаның ыдысының түбін көре алса, онда отбасының жағдайы қиын деп есептеймін", - деп жазды.
The term pork barrel politics usually refers to spending which is intended to benefit constituents of a politician in return for their political support, either in the form of campaign contributions or votes. In the popular 1863 story "The Children of the Public", Edward Everett Hale used the term pork barrel as a homely metaphor for any form of public spending to the citizenry. However, after the American Civil War, the term came to be used in a derogatory sense. The Oxford English Dictionary dates the modern sense of the term from 1873. Pork barrel originally came from storing meat. By the 1870s, references to "pork" were common in Congress, and the term was further popularized by a 1919 article by Chester Collins Maxey in the National Municipal Review, which reported on certain legislative acts known to members of Congress as "pork barrel bills". He claimed that the phrase originated in a pre Civil War practice of giving slaves a barrel of salt pork as a reward and requiring them to compete among themselves to get their share of the handout. More generally, a barrel of salt pork was a common larder item in 19th century households, and could be used as a measure of the family's financial well being. For example, in his 1845 novel The Chainbearer, James Fenimore Cooper wrote: "I hold a family to be in a desperate way, when the mother can see the bottom of the pork barrel."
Мысалдар
Америка Құрама Штаттарында шошқаның баррелі саясатының алғашқы мысалы 1817 жылғы Демократ Джон К. Калхунның ұсынған Бонус Биллі болды. Бұл заң жобасы Америка Құрама Штаттарының Екінші Банкінен түскен табыс есебінен Шығыс және Оңтүстік штаттарын Батыс шекарасына байланыстыратын тас жолдар салуды көздеді. Калхун АҚШ Конституциясының жалпы халықтың игілігі және почта жолдары туралы ережелерін пайдаланып, мұны негіздеді. Президент Джеймс Мэдисон экономикалық даму мақсатына қолдау көрсеткенімен, заң жобасын конституцияға қайшы деп санап, вето қойды. Ең әйгілі жобалардың бірі – Массачусетс штатының Бостон қаласындағы «Big Dig» (Үлкен қазба). «Big Dig» – бұл 6 километрлік (3.5 миль) тас жол учаскесін жер астына көшіру жобасы. Ресми жоспарлау 1982 жылы басталды, құрылыс жұмыстары 1991 мен 2006 жылдар аралығында жүргізілді, ал жоба 2007 жылдың 31 желтоқсанында аяқталды. Жобаның құны 14,6 миллиард АҚШ долларын құрады, яғни бір километріне 4 миллиардтан астам АҚШ доллары жұмсалды. «Big Dig» туннельдерінің біріне аты берілген Тип О’Нилл (D Mass), АҚШ Өкілдер палатасының спикері болған кезінде федералды үкіметтің осы жобаны қаржыландыруын қолдады. 2008 жылғы АҚШ президенттік сайлау науқаны барысында Аляска штатындағы Гравина аралы көпірі («Ешқайда бармайтын көпір» деп те аталады) шошқаның баррелінен жасалған шығындардың мысалы ретінде көрсетілді. Республикалық сенатор Тед Стивенс ұсынған бұл көпірдің құны 398 миллион долларды құрады және ол аралдағы 50 тұрғынды, сондай-ақ Кетчикан халықаралық әуежайын Ревиллагигедо аралы мен Кетчикан қаласына қосуды көздеді. Шошқаның баррелі жобалары, арнаулы мақсаттардан (earmarks) өзгеше, АҚШ Конгресінің қаржы бөлу комитеттерінің мүшелерімен федералды бюджетке қосылады. Бұл комитет мүшесінің жергілікті округіне немесе штатына федералдық қаражатты жеткізуге мүмкіндік береді, көбінесе үлкен науқандарға қаржылай көмек көрсетеді. Конгресс мүшесінің қабілеті сайлаушыларына қаржы жеткізу арқылы бағаланады. АҚШ Сенатының Қаржы бөлу комитетінің төрағасы мен аға мүшесі өз штаттарына айтарлықтай пайда әкелу мүмкіндігіне ие. Зерттеушілер Энтони Фаулер мен Эндрю Б. Холл американдық заң шығарушы органдардағы қазіргі өкілдердің қайта сайлану деңгейінің жоғары болуын мұның түсіндірмейтінін мәлімдейді. Гавайи штатының бұрынғы сенаторы Дэниел Инуи өзін «АҚШ Конгресіндегі №1 арнаулы мақсаттарды (earmarks) белгілейтін адам» деп сипаттады. Инуи Гавайи штатындағы әскери және көлік шығындары сияқты мақсаттарға қаржыландыруды үнемі мақұлдады.
An early example of pork barrel politics in the United States was the Bonus Bill of 1817, which was introduced by Democrat John C. Calhoun to construct highways linking the Eastern and Southern United States to its Western frontier using the earnings bonus from the Second Bank of the United States. Calhoun argued for it using general welfare and post roads clauses of the United States Constitution. Although he approved of the economic development goal, President James Madison vetoed the bill as unconstitutional. One of the most famous alleged pork barrel projects was the Big Dig in Boston, Massachusetts. The Big Dig was a project to relocate an existing 3.5 mile (6 km) section of the Interstate Highway System underground. The official planning phase started in 1982; the construction work was done between 1991 and 2006; and the project concluded on December 31, 2007. It ended up costing US$14.6 billion, or over US$4 billion per mile. Tip O'Neill (D Mass), after whom one of the Big Dig tunnels was named, pushed to have the Big Dig funded by the federal government while he was the Speaker of the United States House of Representatives. During the 2008 U. S. presidential campaign, the Gravina Island Bridge (also known as the "Bridge to Nowhere") in Alaska was cited as an example of pork barrel spending. The bridge, pushed for by Republican Senator Ted Stevens, was projected to cost $398 million and would connect the island's 50 residents and the Ketchikan International Airport to Revillagigedo Island and Ketchikan. Pork barrel projects, which differ from earmarks, are added to the federal budget by members of the appropriation committees of United States Congress. This allows delivery of federal funds to the local district or state of the appropriation committee member, often accommodating major campaign contributors. To a certain extent, a member of Congress is judged by their ability to deliver funds to their constituents. The Chairman and the ranking member of the U. S. Senate Committee on Appropriations are in a position to deliver significant benefits to their states. Researchers Anthony Fowler and Andrew B. Hall claim that this still does not account for the high reelection rates of incumbent representatives in American legislatures. Former Hawaii Senator Daniel Inouye described himself as "the No. 1 earmarks guy in the U. S. Congress." Inouye regularly passed earmarks for funding in the state of Hawaii including military and transportation spending.