Кіріспе
Адамдар табиғи түрде қолданатын тілдер, адам қоғамында табиғи түрде туындайтын тілдер, туа біткен тілдік қабілет теориясы. Нейропсихология, лингвистика және тіл философиясы салаларында табиғи тіл немесе қарапайым тіл – адам қоғамында саналы жоспарлау немесе алдын ала ойлаусыз пайдалану, қайталау және өзгерту арқылы табиғи түрде пайда болатын кез келген тіл. Ол әртүрлі формада болуы мүмкін, атап айтқанда, ауызша тіл немесе қол тілі. Табиғи тілдер компьютерлерді бағдарламалау немесе логиканы зерттеу үшін қолданылатын сияқты жасалған және формалды тілдерден өзгеше.
languages naturally arising in human society
the theory of inborn linguistic ability
In neuropsychology, linguistics, and philosophy of language, a natural language or ordinary language is any language that occurs naturally in a human community by a process of use, repetition, and change without conscious planning or premeditation. It can take different forms, namely either a spoken language or a sign language. Natural languages are distinguished from constructed and formal languages such as those used to program computers or to study logic.
Бақыланатын тілдер
Бақыланатын табиғи тілдер – екіұштылықты және күрделілікті азайту мақсатында грамматикасы мен сөздігі шектелген табиғи тілдердің ішкі жиындары. Мұны салыстыру дәрежесінің ең жоғары формаларын немесе есімшелерді, сондай-ақ ережесіз етістіктерді қолдануды азайту арқылы іске асыруға болады. Бақыланатын табиғи тілді жасау және енгізудің негізгі мақсаттары – ана тілі басқа адамдарға түсінуге көмектесу немесе компьютерлік өңдеуді жеңілдету болып табылады. Көп қолданылатын бақыланатын табиғи тілдің мысалы – бастапқыда аэроғарыш және авиация саласының техникалық нұсқаулықтары үшін әзірленген Оңайлатылған техникалық ағылшын тілі.
Халықаралық құрастырылған тілдер
Халықаралық көмекші тілдер, мысалы, Эсперанто және Интерлингва жасалғандықтан, табиғи тілдер деп есептелмейді, бұл тілдердің туған тілі ретінде сөйлейтін адамдардан басқа. Табиғи тілдер адамдардың қарым-қатынасын жақсарту үшін сөздік және синтаксистік өзгерістер арқылы дамиды. Эсперанто тілін 19 ғасырдың соңында поляк офтальмологы Л. Л. Заменгоф жасаған. Кейбір табиғи тілдер салыстырмалы түрде қысқа мерзімде екі немесе одан көп бұрынғы табиғи тілдердің бірігуі арқылы, тіл деп есептелмейтін пиджиннен тұрақты креол тіліне айналып, табиғи түрде "стандартталған". Гаити креол тілі сияқты креол тілінің өзіндік грамматикасы, сөздік қоры және әдебиеті бар. Оны бүкіл әлемде 10 миллионнан астам адам қолданады және ол Гаити Республикасының екі ресми тілінің бірі болып табылады. 1996 жылға қарай, 350 отбасыда Эсперантоны туған тілі ретінде меңгерген бір немесе бірнеше адам болған. Латино сине флексионе, тағы бір халықаралық көмекші тіл, қазіргі уақытта кеңінен қолданылмайды.