Кіріспе

Генрих Ибсеннің шығармалары Генрих Ибсеннің "Катилина" пьесасы - Генрих Ибсеннің алғашқы пьесасы. Ол 1848 - 49 ж. Қыста жазылған және алғаш рет 3 желтоқсан 1881 жылы Швецияның Стокгольм қаласында Нья Театрында (Жаңа театр) Ибсеннің атымен орындалған. Норвегияда Катилинаның Ибсен псевдонимімен (Бриньольф Бьярме) емес, алғашқы қойылымы 1935 жылы 24 тамызда Ослодағы Det Nye театрында болды.

Өмірбаян

Ұлттық экономикалық дағдарыс кезінде әкесі құлағаннан кейін өзін-өзі қамтамасыз етуге мәжбүр болған Ибсен Гримстадқа фармацевт шәкірті ретінде барды. Ол сол жерде университетке түсуге дайындалып, түрлі поэзия түрлерін сынады. Оқу кезінде ол Катилиннің орацияларына, Цицеронның сайланған квестор Катилинге және оның республиканы құлату туралы сөздеріне қарсы шыққан атақты баяндамаларына құштарлықпен тартылды. Ибсен өзінің алғашқы еңбегі үшін осы заговоршыны таңдап алды, ол 1849 жылы Катилинаны аяқтады. Ибсен екінші басылымның (1875) прологында Еуропаның қазіргі саяси жағдайынан терең шабыт алғанын және Габсбургтер империясына қарсы мажарлық көтеріліске қолдау көрсеткенін айтады. Ол Катилинаның оқиғасы оны ерекше қызықтыратынын түсіндіреді, өйткені "қатысушыларының естеліктері Катилинаға қарағанда толықтай сақталған тарихи тұлғалардың мысалдары аз". Бұл тарихи драманың басты кейіпкері - тарихи тұлға Катилинаға негізделген асыл римдік Люций Катилина. Ол екі әйелдің арасында, әйелі Аурелия мен Вестал қыз Фурияның арасында қалады. Ибсеннің ертедегі шығармаларына тән, пьеса бос өлеңмен жазылған. Катилина Ибсеннің ең жақсы пьесаларының қатарына жатпаса да, оның кейінгі шығармаларында кездесетін көптеген тақырыптарды алдын ала білдіреді. Күмәнге толы, махаббат пен міндет арасында бөлінген Катилина Джон Габриэль Боркман мен "Мастер-құрылысшы" фильмдерінің кейіпкерлеріне ұқсас. Халвдан Кохт (Efterladte Skrifter, Vol. I) Ибсен Фридрих Шиллердің "Жарлаушылар" (1781/82) және Хенрик Вергеландтың "Синкларс Дьод" трагедиясына сүйенген деп мәлімдейді.