Кіріспе
Pie à la Mode (сөзбе-сөз "қазіргі модадағы пирог" / "модалы пирог") - мұздықпен ұсынылған пирог. Бұл американдық десерт атауында қолданылатын француздық кулинарлық сөз тіркесі, сондай-ақ, boeuf à la mode (beef à la mode) сияқты басқа да тағамдарда кездеседі.
the pie dish
Pie à la Mode (literally "pie in the current fashion"/ "fashionable pie") is pie served with ice cream. The French culinary phrase à la mode used in the name of this American dessert is also encountered in other dishes such as boeuf à la mode (beef à la mode).
Тарих
Pie à la Mode 1890 жылдары Нью-Йорктің Вашингтон округіне қарасты Кембридж қаласындағы Кембридж қонақ үйінде ойлап табылған. Таунсенд келіншекке: "Сіз маған Дельмонико сияқты атақты тамақхананың Pie à la Mode туралы ешқашан естімегенін айтасыз ба, ал Нью-Йорк штатының Кембридж ауылындағы Кембридж қонақ үйі оны күн сайын ұсынады? Менеджерді бірден шақырыңыз, мен Кембридждегідей жақсы қызмет көрсетуді талап етемін. 1936 жылы 20 мамырда Чарльз Уотсон Таунсенд қайтыс болғанда, Pie à la Mode-ді кім ойлап тапқаны туралы дау туындады. The New York Times басылымы "Pie à la Mode" сөзін алғаш рет Таунсенд Нью-Йорктің Кембридж қаласындағы Кембридж қонақ үйінде 1800-жылдардың аяғында ойлап тапқан деп жазды. Кейіннен бірнеше дереккөз Таунсенд 1896 жылы Кембридж қонақ үйінен пирог пен балмұздақ дайындап, десерт ойлап тапқанын хабарлады. Аңыз бойынша Нью-Йорктегі The Sun газетінің репортері Delmonico's Restaurant менеджері мен Чарльз Таунсендтің арасындағы әңгімеге құлақ асты. Журналист оқиға туралы "The Sun" газетінің келесі санында жазған.
quote|Do you mean to tell me that so famous an eating place as Delmonico's has never heard of Pie à la Mode, when the Hotel Cambridge, up in the village of Cambridge, NY serves it every day? Call the manager at once, I demand as good serve [sic] here as I get in Cambridge. When Charles Watson Townsend died on May 20, 1936, a controversy developed as to who really invented Pie à la Mode. The New York Times reported that "Pie à la Mode" was first invented by Townsend at the Cambridge Hotel in Cambridge, New York in the late 1800s. It was later reported by several sources that Townsend ordered pie and ice cream at the Cambridge Hotel in 1896, and thus invented the dessert. The legend also states that a reporter from The Sun newspaper in New York overheard a conversation between the manager of Delmonico's Restaurant and Charles Townsend. The reporter was said to have written about the incident in the very next issue of The Sun.
Джон Гириет Дулутта, Миннесота штатында
Сент-Пол Пионер Пресс газетінің репортері Нью-Йорк Таймс газетінде Таунсендтің өлім жазатын жазбасын оқыды және Таймс пирогтың жаңа үлгісін ойлап тапқан Таунсендті қате деп тапты. Газетте 1936 жылы 23 мамырда десерттің 1880 жылдары Дулут, Миннесотадағы Супериор көшесіндегі мейрамханада қалай ойлап табылғаны туралы әңгіме жарық көрді. Сент-Пол газетінде Дулут мейрамханасы әсіресе көкжидек пірісі бар балмұздақ ұсынғанын көрсетті. Бұл он жылдан астам уақыт бұрын Таунсенд Нью-Йоркте тұңғыш рет пирог пен мұздыққа тапсырыс берді, бұл Дулутты пирогтың шынайы туған жері етті. "Hotel la Perl" қонақ үйінің ашылу салтанаты 1885 жылы 26 наурызда "Duluth Daily Tribune" газетінде жарияланды. Мейрамхана Дулуттағы 501503 Батыс Супериор көшесінде орналасқан. Менюде қонақ үйдің мейрамханасы ванильді балмұздақ пен көкжиек пірігін ұсынады. Мейрамхананың иесі Джон Гириет болды. Ол 1829 жылы 6 ақпанда Швейцарияның Тавеч қаласында дүниеге келген. Кейін ол Францияға көшіп барып, француз тілін үйренді. 1854 жылы Гириет АҚШ-қа көшіп келеді. 1856 жылы Гириет президент Франклин Пирс әкімшілігінің кезінде Ақ үйдегі тамақ қызметінен бас тартты. Ол 1850-ші жылдардың аяғында президент Джеймс Бьюкененнің басқаруында қызмет еткен кезде осы лауазымда жалғасты. Гириеттер 1885 жылы Дулут қаласына көшіп барып, 1884 жылы Уильям Дэмбрук салған Коммерциялық қонақ үйді сатып алды. Джон ғимаратты "Ла Перл" қонақ үйі деп атады. Бұл екі қабатты, жалпақ шатыры бар ағаштан жасалған үлкен ғимарат еді. Бірінші қабаттағы салон мейрамханаға айналдырылды, ал артқы кір жуатын бөлме ас үйге айналдырылды. "Ла Перл" қонақ үйінің алғашқы жұмыс күнінде Гириет француз қызанақтары, бақша, француз бұршағы және Супериор көліндегі алабұғасы бар сәнді кешкі ас ұсынды. Десерт ретінде ол қызыл көкжидек пірігі мен ванильді балмұздақ ұсынды. Гириет бұл танымал дәмді "мода пісіру" деп атады. Дулут-Геральд газетінде 1880 жылдары дулутийліктер жергілікті өнертабысты "мод" деп қате айтқан. 1886 жылы Дулут Weekly Tribune қонақ үйі La Perl Gieriet басқаруымен "бірінші сыныптық беделге" ие болды деп мәлімдеді. Джон 1886 жылы әйелі қатты ауырып қалғанға дейін "Ла Перл" қонақ үйін басқара берді. Ол сол жылдың тамызында қонақ үйді сатып жіберді. Pie à la mode Джон Гириеттің жалғыз өнертабысы емес еді. 1882 жылы 20 маусымда темір жол вагондарының желдеткіш аппаратына АҚШ-тың патентін алды. Сондай-ақ, 1899 жылы 30 қазанда өрт сөндіру баспалдағының патентін алды. 1910 жылы Гириет Нью-Йоркке көшіп барды, ол 1912 жылы 22 мамырда 83 жасында қайтыс болды.