Кіріспе
IV-V ғасырдағы христиан епископы, теолог және Туриндік қасиетті Максим (; 380 ж. - 465 ж.) - Туриннің алғашқы епископы ретінде белгілі римдік христиан прелаты. Ол "солтүстік Италияда мәсіхшілікті кеңінен таратуға және нығайтуға үлкен үлес қосқан" діни жазушы еді.
Maximus of Turin (; c. 380 – c. 465) was a Roman Christian prelate known as the first Bishop of Turin. He was a theological writer who "made a great contribution to the spread and consolidation of Christianity in Northern Italy".
Өмір
Максим Ретияның (қазіргі Солтүстік Италия) тумасы болған деп есептеледі. Ол Миландық Амвросийдің және Верчеллилік Евсевийдің шәкірті болған. Геннадий Массилиялық Максимді Киелі жазбаларды терең зерттейтін әрі білімді уағыздаушы ретінде сипаттаған. Максим уағыздарында 397 жылы Ретия Альптеріндегі Анаунияда Амвросийдің Триенттегі Вигилийге көмекке жіберген үш епископ Сисинний, Мартирий және Александрдың шейіт болуына куә болғанын айтады. 398 жылы ол Турин епископы, содан кейін Миланның суфрагандық кафедрасы болды. Оның тұсында Туринге варварлық шабуылдар қауіп төндірді; қала қабырғасының артында қауіпсіздік іздеген сарбаздар мен босқындарға толы болды. Ол қалада не ауылда жақсы үйлері бар жер иелерін, мұқтаждық көріп жүргендерге көмектесудің орнына, байлығын жасырып жүргендері үшін айыптап, оларға: "Барлығың да, тіпті сендер де, осы дүниеде байлықтарыңмен құнсыз болып жүрсіңдер. Ол тәртіпсіздіктерден пайда табуға тырысатындарды сөгіп, оларды өздерінің қаражаттарын тұтқындарды босатуға пайдалануды ұсынды. Сол кездегі ерекше тарихи жағдайларды ескере отырып, епископ Максим өзінің рөлін қаланың қорғаушысы ретінде көрді. Патрик Франциск Моранның айтуынша, Максим Патрикты Римнен Ирландияға қайтып бара жатқанда епископ етіп тағайындаған.
Мереке күні
Оның есімі 25 маусымдағы Римдік мартирологияда: "Туринда, осы кафедраның алғашқы епископы, әкесінің сөзімен жалған тәңірлерге табынушыларды Мәсіхтің сеніміне шақырып, оларды көктегі іліммен құтқарылу сыйлығына бастап алып келді". Оның жазбалары готтар шабуыл жасаған кездегі ломбардтардың тұрмыс-тіршілігі мен тұрмыс-тіршілігін көрсетеді; бір уағызда Аттиланың Миланды жойғаны туралы сипаттама бар. Максим көптеген баяндамалардың авторы болды, оларды алғаш рет Бруно Бруни редакциялады және 1784 жылы жариялады. Бұл кітаптар бір жүз он сегіз уағыздан, бір жүз он алты уағыздан және алты трактаттан тұрады. Алайда Бруни Максимусқа жазылған көптеген жазбалардың шығу тегі күмәнді. Алмут Мутценбехердің Corpus Christianorum Series Latina жинағында (No XXIII, Turnhout 1962) басылып шыққан басылым Туриннің Максим I-ге жатқызылған корпусты дәл анықтады. Қосымшасында авторлығы белгісіз жазбалар бар: отыз бір уағыз, үш уағыз және ауру досына жазылған екі ұзақ хат. Дискурстар әдетте өте қысқа, және күшті, кейде гүлді тілмен айтылады. Дискурстарда қозғалған литургия мен тарихтың көптеген фактілерінің арасында: ораза кезінде ішімдік ішпеу (hom. 44), Пасха кезінде ораза ұстауға немесе намаз оқуға болмайды (hom. 61), Елуінші күн мейрамының ұйқысы (hom. 62), 389 жылы Жовиниан сотталған Милан синоды (hom. 9), варварлардың жақындап келе жатқан шабуылдары (Хом. 86-92), Милан шіркеуінің варварлар тарапынан жойылуы (hom. 94), өз заманында әлі де кең тараған түрлі пұтқа табынушылықтар (hom. 16, 10002), және Санкт-Петер (hom. 54, 70, 72, серм. 114) деген сөздермен толықтырылсын.
Аудармалар
Туриндік қасиетті Максимнің уағыздары, Бонифаций Рамзидің аудармасы мен түсіндірмесі, ОП, 1989 (Ежелгі христиан жазушылары, 50)