Polish Sociological Association

Кіріспе

Polskie Towarzystwo Socjologiczne (PTS) (Польшаның әлеуметтанушылар қауымдастығы) - Польшадағы әлеуметтанушылардың негізгі кәсіби ұйымы. PTS өзінің миссиясын "социологияның дамуын қолдау және қоғамдағы әлеуметтану білімін кеңінен тарату" деп анықтайды. Қазіргі уақытта ұйымның мәліметінше, шамамен. 1000 мүшелері бар, олардың көпшілігі университеттер мен ғылыми-зерттеу мекемелерінде жұмыс істейді. Толық мүшелікке әлеуметтану, осы саламен байланысты мамандық немесе егер өтініш беруші әлеуметтану саласында жұмыс істесе, кез келген басқа мамандық бойынша білімі болуы қажет. Студенттер және ассоциацияланған мүше ретінде тіркелуі мүмкін. Құрметті мүшелері: Джеймс С. Коулман және Шмуэль Эйзенштадт. Оның штаб-пәтері Варшавада, Białystok, Gdańsk, Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Opole, Poznań, Rzeszów, Szczecin, Toruń, Warszawa, Wrocław және Zielona Góra аймақтық кеңселері бар. ПТС әр тоқсан сайын ағылшын тілінде "Polish Sociological Review" журналын шығарады (оның атауы 1961 жылдан 1993 жылға дейін "Polish Sociological Bulletin" және "Bibliographical Information"). Сонымен қатар, ол Польшаның әлеуметтік-әлеуметтік конвенциясын (Ogólnopolski Zjazd Socjologiczny) тұрақты емес аралықтарда, орташа есеппен үш жылдай ұйымдастырады. PTS сонымен қатар мемлекеттік және жеке клиенттерге әлеуметтік зерттеу қызметтерін ұсынатын ғылыми-зерттеу институтын (Zakład Badań Naukowych PTS) басқарады. Оның жұмысынан түскен түсімдер ПТС бюджетіне аударылады.

Тарих

Қазіргі түрінде ПТС 1956 жылдан бері үздіксіз жұмыс істейді, бірақ оның тарихы 1927 жылы Флориан Знянецкий "Польшалық социологиялық институт" (Polski Instytut Socjologiczny / PIS) атауымен поляк социологтарының алғашқы ұйымын құрған кезде басталған. Бастапқыда ПИС ғылыми-зерттеу институтының міндеттерін бүкіл елдегі әлеуметтанушылардың өкілдігімен біріктірді. 1931 жылы Познаньде өткен әлеуметтанушылардың алғашқы ұлттық конвенциясында Знянецкидің бастамасымен Polskie Towarzystwo Socjologiczne (PTS) деген атаумен жеке кәсіби ұйым құрылды. Бұл ассоциация - Еуропадағы алғашқылардың бірі - ПИС-пен бірге жұмыс істеді. Оның қызметі туралы біраз нәрсе белгілі. Оның алғашқы екі президенті Людвик Кживицки (1931-1935) және Стефан Чарновский (1935-1938) болды. 1935 жылы ПТС және ПИС бірлесіп Варшавада екінші Польшалық әлеуметтік-әлеуметтік конвенцияны ұйымдастырды. Екі ұйым да 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін өмір сүрді. Соғыс соңында 1944 жылы ПИС елдің кеңестер бақылауындағы бөлігінде қайта іске қосылды, бірақ ПТС-де емес; оның кейбір бұрынғы міндеттері жаңа ПИС-ке қайта тағайындалды. 1951 жылы Польшада әлеуметтану "буржуазиялық" ғылым деп жарияланды. Барлық университеттердегі әлеуметтану кафедралары мен институттары, соның ішінде ПИС жабылып, олардың қызметкерлері философия немесе тарих сияқты көршілес пәндерге ауыстырылды. 1956 жылы Польшада әлеуметтану академиялық өмірге қайта қосылғаннан кейін, Станислав Осовскийдің жанында Варшава және Лодж университеттеріндегі әлеуметтанушылар тобы Польша философиялық қауымдастығы (Polskie Towarzystwo Filozoficzne) ішіндегі әлеуметтану бөлімін құрды, ол Халықаралық әлеуметтану қауымдастығының (ISA) мүшесі болды (Осовски 1949 жылы құрылтайшы мүшесі болған). Келесі жылы секция тәуелсіз органға айналып, дәстүрлі атауын қабылдады Polskie Towarzystwo Socjologiczne. Осовский оның бірінші президенті болып сайланды, басқа құрылтайшы кеңес мүшелері болды Нина Ассородобрай, Йозеф Чаласинский, Антонина Клосковская, Ян Лютинский, Стефан Новак, Зигмунт Пьоро, Ян Стрзелецкий және Ян Шчепанский. Польшадағы коммунистік билік кезінде академиялық өмір өте ресми, иерархиялық құрылымдалып, саяси қысымға ұшыраған кезде, ПТС үкіметтік араласудан толықтай дербес болып қалды, бұл оны шектеусіз ғылыми және саяси пікірталасқа тартымды орын етті. Алайда, үкіметтік қолдаудың жоқтығы ПТС-тің ұйымдастырушылық жұмысы үшін тұрақты проблема болды; мысалы, соғыстан кейінгі алғашқы ұлттық конвенция 1965 жылға дейін өткізілген жоқ.

In its present form, the PTS has had a continuous existence since 1956, but its history can be traced back to 1927, when Florian Znaniecki established the first Polish organization of sociologists under the name of "Polish Sociological Institute" (Polski Instytut Socjologiczny/PIS). Initially, the PIS combined the tasks of a research institute with the representation of sociologists across the country. In 1931, on the first ever national convention of sociologists in Poznań, separate professional organization under the name of Polskie Towarzystwo Socjologiczne (PTS) was created on Znaniecki's initiative. This association, one of the first of its type in Europe, co existed with the PIS. Relatively little is known about its activities. Its first two presidents were Ludwik Krzywicki (1931 1935) and Stefan Czarnowski (1935 1938). In 1935, PTS and PIS jointly organized the second Polish Sociologocial Convention in Warsaw. Both bodies existed until the outbreak of World War II in 1939. Towards the end of the war, in 1944 the PIS was reactivated in the Soviet controlled part of the country, but not so the PTS; some of its previous tasks were reassigned to the new PIS. In 1951, sociology was declared a "bourgeois" science in Poland. All sociological university departments and institutes, including the PIS, were closed, their employees transferred to neighbouring disciplines such as philosophy or history. After sociology had been readmitted to academic life in Poland in 1956, a group of sociologists at the universities of Warsaw and Łódź around Stanisław Ossowski set up a Sociological Section within the Polish Philosophical Association (Polskie Towarzystwo Filozoficzne), which became a member of the International Sociological Association (ISA) (of which Ossowski had already been a founding member in 1949). The following year, the section transformed into an independent body, adopting the traditional name Polskie Towarzystwo Socjologiczne. Ossowski was elected its first president, other founding board members included Nina Assorodobraj, Józef Chałasiński, Antonina Kłoskowska, Jan Lutyński, Stefan Nowak, Zygmunt Pióro, Jan Strzelecki and Jan Szczepański. During the time of communist rule in Poland, while academic life was highly formalized, hierarchically structured, and subject to political pressure, the PTS remained fully autonomous from government intervention, making it an attractive venue for unrestricted scholarly as well as political debate. However, lack of government support also constituted a constant problem for the organizational work of the PTS; e. g., the first post war national convention did not take place until 1965.