Кіріспе
Этероу өзені – Солтүстік-Батыс Англиядағы өзен. Бұл өзен Гойт өзенінің саласы болып табылады. Қазіргі уақытта Оңтүстік Йоркшир, Дербишир және Үлкен Манчестер аймақтарынан өтетін болса да, тарихи тұрғыдан ол Чешир мен Дербишир округтарының ежелгі шекарасын құрады. Жоғарғы аңғары Лонгдендейл деп белгілі. Өзеннің су жиналатын алабы шамамен 30 шаршы миль (78 км²) және аймандағы жылдық жауын-шашын мөлшері .
The River Etherow is a river in northern England, and a tributary of the River Goyt. Although now passing through South Yorkshire, Derbyshire and Greater Manchester, it historically formed the ancient county boundary between Cheshire and Derbyshire. The upper valley is known as Longdendale. The river has a watershed of approximately 30 square miles (78 km2), and the area an annual rainfall of .
Курс
Дербиширдегі Пикеназ Моордың Редхолл Спринг және Уик Хед аймағында бастау алатын өзен, Пик округінің ұлттық паркіне қарасты Лонгдендейл су қоймалар тізбегіне дейін кеңейеді. Ол Дербиширдің Тинтвистл қаласында Боттомс су қоймасының бөгетінің ізінде қайтадан көрінеді және Геймслидегі Меландра қамалынан өтеді, онда оған Глоссоп Брук қосылады. Этероу Үлкен Манчестердегі Холлингвортта Темзид ауданына кіреді, содан кейін Стокпортқа өтеді, онда Этероу ауылдық паркі арқылы ағады. Ол Марпл маңындағы Брейбинс паркінде Гойт өзеніне құяды. Мерси өзенінің қазіргі заманғы қабылданған басталуы – Стокпорттың орталығында Таме мен Гойт өзендерінің қосылған жері, ағыс бағыты бойынша 4 миль (6 км) төменде. Дегенмен, ескі анықтамалар мен көптеген ескі карталар оның басталуын Этероу мен Гойттың қосылған жерінен көрсетеді; мысалы, 1911 жылғы «Британ энциклопедиясында» былай делінген: «Ол Гойт пен Этероудың қосылған жерінде, Чеширдегі Марплден сәл төменде, бірінші аталған өзенде пайда болады». Джон Стокдейлдің 1794 жылғы 12 сәуірде жарияланған картасында Мерси өзені кем дегенде Мотрамға дейін созылып, Чешир мен Дербиширдің арасындағы шекараны құрайтыны көрсетілген.
Табиғат тарихы
Этероу өзенінің жоғарғы ағысы қызыл түлкілер, егеуқұйрықтар және әкелінген тау қояндарының популяциясы мекендейтін торфты далалар арқылы өтеді. Қызыл қасқыр, сақиналы торғай, бидайық және алтын қызылқұйрықтарды көруге болады. Бұл жерде бүркіт, жалман және қысқы құлақ қарақұстар ұялайды. Су қоймалары үйректерді, сондай-ақ көк үйректерді, балықшыл үйректерді, құмдық қауырсындарды, қарабас шаяндарды және Канада қаздарын тартады. Ормандық жерлерде қызылқұйрық, үлкен нүктелі шумақ және нүктелі жебеқұстар мекендейді. Этероу ауылдық паркінде су қасқырлары тіркелген.
Тарих
Этероу аңғары Пенин таулары арқылы маңызды жол болды, ал 78 жылы римдіктер Агрикола басшылығымен Ардоталия бекінісін (кейін Меландра немесе Меландра қамалы деп аталды) оны қорғау үшін салды. Мерсиялықтар 650 жылы Голлингвортқа қоныстанды. Аймақтың көптеген жер аттары осы кезеңнен басталады, мысалы, Моттрам және Глоссоп. Domesday (1086) кезінде өзен Чешир мен Дербишир арасындағы шекара ретінде нығайтылды, бірақ Мерси өзенінің жоғарғы ағысына қатысты Эдроу немесе Этероу атауы 1772 жылдан бұрын қолданылмаған. Орта ғасырдан бастап, Чеширдің Нантвич, Нортвич және Миддлвич қалаларынан Пенин арқылы тұзды экспорттауға мүмкіндік беру үшін жүк таситын ат жолы (тұз жолы деп аталды) сақталды. Бұл жол Этероу өзенінен Лэдишоуға дейін созылып, Солтерс-Брукте екіге бөлінді – біреуі Уэйкфилдке, екіншісі Барнслиге дейін жетті. Су өнеркәсіп үшін маңызды күш көзі болды, ал Этероу және оның салалары жылдам және үздіксіз ағып тұрды. Су диірмендері ұн тартуға және жүн маталарын жұмсартуға пайдаланылды (Литлмур, 1781). Жүн Аштон-андер-Лайн, Сталибридж, Моттрам, Вудхед және Леди Кросс арқылы Шеффилдке дейін созылатын керуен жолымен (1731) тасымалданды, онда ол аңғарда қолмен тоқылатын матаға тоқылды. 1782-1820 жылдар аралығында Этероу өзенін қоректендіретін көптеген арналар бойында сумен жұмыс істейтін мақта фабрикалары салынды, оның ішінде өзеннің Глоссоп жағында алты фабрика болды. Бу күшінің қолданылуымен, көмір кендеріне жақын салынған үлкен фабрикалар өзеннің Манчестер және Салфорд қалалары үшін су көзіне айналуына себеп болды. 1844 жылы Джон Фредерик Бейтман Манчестер корпорациясына Этероу өзені, Пенин тізбегінің ең биік нүктесінде басталып, арнайы салынған су қоймаларында жиналған судың "көктемнен келгендей таза" болатынын айтты. Бұл әлемдегі алғашқы жоба – Лонгдендейл су қоймаларының тізбегін салуға әкелді. Этероу өзенінде ауыз су жинау үшін үш су қоймасы, ал төменгі ағыстағы фабрикаларға өтемақы су беру үшін тағы екеуі салынды.
Этимология
Этероу атауы бритт келттеріне тән болуы мүмкін және "су арнасы, канал" деген мағына беретін *ador деген ежелгі сөзден шыққан болуы ықтимал. Дегенмен, Тинтвистл атауы Этероудың бұрынғы *Tin түріндегі атаудың орнына келген ежелгі ағылшынша атау болуы мүмкін екенін көрсетеді (мысалы, Tyne өзені). Бұл атау *edre су атынан туындаған, ол ēdre, яғни "тамыр" сөзімен байланысты болуы мүмкін. Бұл өз кезегінде Ливерпульден Стамбулға дейінгі 2000 мильдік (3219 км) Еуропалық E8 жаяу жолының бір бөлігі. Пеннин жолы Лонгдендейл арқылы өтеді, Блеаклоудан оңтүстікке қарай төмендейді және Блэк Хиллге солтүстікке қарай көтеріледі. Краудендегі жастар үйі – Эдальден бастапқы күндік саяхаттан кейін тоқтауға арналған дәстүрлі орын. "Лонгдендейл шеттері" деп аталатын айналма жол аңғардың екі жағындағы жоталарды (шамамен 305 м және 457 м биіктікте) қамтиды. Оның ұзындығы шамамен 27 км және "нашар ауа-райында" жүруге ұсынылмайды. Crowden Youth Hostel-ден сағат тілі бойынша маршрут Peak Park Planning Board басып шығарған Peak District Walking Guide No.2 кітабында толық сипатталған.
Желкендеу
Торсайд су қоймасы Глоссоп және аймақтық желкендеу клубының үйі, ал Этероу ауылдық паркі Этероу ауылдық паркі желкендеу клубының орналасқан жері.
Ауылдық саябақ
Этероу ауылдық паркі, Компсталлда, Этероу өзенінің сағасына жақын орналасқан, 1968 жылы Ұлыбританиядағы алғашқы ауылдық парктердің бірі ретінде ашылды. Алғашқыда бұл өнеркәсіптік аймақ болған, құрамында шахта, диірмен және диірмен тоғаны бар еді. Этероу өзені парк арқылы өтеді және диірмен тоғанының бастауы болып табылады. Этероу ауылдық паркі көптеген жергілікті топтармен байланысты, оның ішінде шағын жергілікті қоғамдық ұйым – «Этероу достары», балық аулаушылар, жоғарыда аталған желкендеу клубы және модельдік қайықтар клубы. Компсталл табиғат қорығы – парк аумағының ерекше ғылыми маңызы бар (SSSI) деп белгіленген бөлігі. 1977 жылы бұл аймаққа биологиялық ерекшелігі үшін, әсіресе әртүрлі орталарының болуына байланысты мәртебе берілді, олардың ішінде ашық су, биік батпақты жер, қамыс шалбасы, карр және жапырақты-аралас орман бар.