Кіріспе

1970 жылы Shulamith Firestone жазған кітап Секс диалектикасы: Феминисттік революция туралы істі 1970 жылы радикалды феминист белсенді Shulamith Firestone жазған кітап. Фирестоун 25 жасында бірнеше ай ішінде жазылған бұл кітап феминисттер ойларының классигі деп сипатталған. Файрстоун "жыныстық таптар жүйесі" басқа қысым түрлерінен бұрын пайда болған және одан да терең жүреді деп айтады және сексизмді жою қоғамның түбегейлі қайта ұйымдастырылуын талап етеді: "Бірінші әйелдер қырғыннан қашып жүр, және дірілдеп, бір-бірін таба бастайды. Бұл ауыр: адам қаншалықты сана деңгейіне жетсе де, мәселе әрқашан тереңдей түседі. Ол барлық жерде бар. Феминисттер тек Батыс мәдениетінің ғана емес, мәдениеттің өзіндік құрылымы мен тіпті табиғаттың өзіндік құрылымы туралы да сұрақ қоюлары керек". Ол феминисттік революцияның мақсаты "еркектердің артықшылықтарын ғана емес, жыныстық айырмашылықтың өзін де жою" болуы керектігін жазды, сондықтан жыныстық айырмашылықтар мәдени маңызға ие болмайды.

Қорытынды

Философия профессоры Мэри Энн Уоррен Файрстоунның теориясын былайша сипаттады: Файрстоун биологиялық жыныстық дихотомия, әсіресе репродукциядағы еңбектің биологиялық бөлінісі, ерлердің үстемдігінің, экономикалық сыныпты пайдаланудың, расизмнің, империализмнің және экологиялық жауапкершіліктің түбір себебі деп санайды. Жыныстық теңсіздік - "жазулы тарихтан тыс, жануарлар патшалығының өзіне дейінгі қысым": осы мағынада ол жалпыға ортақ және болмай қалмас еді, бірақ қазір оның жойылуын мүмкін ететін және мүмкін, адам өмір сүруі үшін қажетті мәдени және технологиялық алғышарттар бар. Файрстоун өзінің көзқарасын Карл Маркс пен Фридрих Энгельске қарағанда радикалды диалектикалық материализм деп сипаттайды. Оның ойынша, Маркс пен Энгельс экономикалық процестермен айналысқандықтан, "тарихи диалектиканың жыныстық субстраттарын" түсінбей қалды. Энгельске қарағанда, ол ерлердің үстемдігі биологиялық негізделген және жеке меншік институты мен жеке меншік тудырған моногамды патриархалды отбасы пайда болғанға дейін ұзақ уақыт бұрын болған деп санайды. Ерлердің үстемдігі - "биологиялық отбасы" нәтижесінде, мейлі аналық не аталық, және әйелдер мен балалардың отбасындағы ерлерге тәуелділігі, егер өмір сүру үшін болмаса, қорғаныш үшін. Ежелгі матриархиялар (әйелдер басқаратын қоғамдар) болмаған, ал аналық мәдениеттердегі әйелдердің жоғары мәртебесі тек ерлердің салыстырмалы әлсіздігіне байланысты. Қандай нәсілдік жүйе болмасын, әйелдердің жүктілік кезінде және адам баласының ұзақ кезеңінде қорғаныш және содан кейін ер адамның басым рөлі қажет. Әйел мен баланың еркекке тәуелділігі "адамның тұлғасындағы психосексуалдық бұрмалануларға" әкеледі, бұл бұрмаланулар Зигмунд Фрейдтің сипаттамасына сәйкес келеді. Файрстоун фрейдизмді "жалған феминизм" деп атайды, өйткені ол Фрейдтің талдаулары мен радикалды феминисттердің арасындағы жалғыз айырмашылықты Фрейд пен оның ізбасарлары жыныстық басқыншылықтың өзгермейтіндігі ретінде дамыған әлеуметтік контекстті қабылдауы деп санайды. Фрейд репрессияның және жыныстық сыныптық айырмашылықтардың қайнар көзі биологиялық отбасындағы тең емес билік қатынасы екенін көрсетті: әйелдер мен балалар күшті атаның қысымына ұшырайды. Жас бала алдымен өзінің басын басын басын қанаған анасымен бірдейлейді, бірақ көп ұзамай өзінің басын басын қорқатын, бірақ бір күні мұра ететін әкесімен бірдейлейді. Осылайша ол инцест табуына және жыныстық қатынас пен эмоцияны қатаң ажыратуға қол жеткізеді, бұл талап етеді және саяси және идеологиялық қысымның психологиялық негізі болып табылады. Қыз әкесі билігін қызғанатын болса да, ол оны мұра ете алмайтынын біледі, тек қана оған жанама түрде қатыса алады, яғни билік басындағы еркектің ықыласына ие болады. Әйелдер мен балалар биологиялық отбасында қана қанағаттанбайды, сонымен қатар олар индустриалды елдерде басымдыққа ие болатын оның ерекше түрімен екі есе қанағаттандырылады: патриархалды ядролық отбасы, ол әрбір жұп пен олардың ұрпақтарын оқшаулайды. Мектепке бару міндеттілігі мен балалық шақтың романтикалық мифологиясы - бұл балалардың оқшаулануын және олардың экономикалық тәуелділігін ұзартуға қызмет ететін құралдар. Социалистік феминисттік революция әйелдер мен балаларды да азат етеді, оларға толық экономикалық тәуелсіздік пен жыныстық еркіндік береді және оларды кең дүниеге толықтай біріктіреді. Жыныстық таптар жүйесінің жойылуы биологиялық отбасының жойылуын білдіреді, яғни әйелдердің биологиялық репродуктивтік рөлінің жасанды жүктілік арқылы жойылуын білдіреді. Еркек пен әйел арасындағы махаббат сақталады, өйткені ол тек ұрпақ алу қызметіне қосылған кезде ғана қанаушылыққа айналады. Биологиялық отбасы жыныстық махаббатты қанау құралына айналдырады. Оның ішінде әйелдер ерлерге өздерінің махаббатын береді, осылайша соңғысы үлкен мәдени шығармашылыққа шабыт береді және біріншісіне үлкен әлемде оларға тыйым салынған эмоционалдық сәйкестікті береді. Алайда, Эдип комплексі мен инцест табуының нәтижесінде ерлер сүйе алмайды: олар сүйіспеншілікпен айналысатын әйелдерді анадан, бірінші және тыйым салынған махаббат объектісінен ажырату үшін төмендетуі керек. Олар бір мезгілде әйелдерді құрметтей де, жыныстық қатынасқа тартыла да алмайды. Сондықтан да "жыныстық революция" әйелдерді азат ету үшін емес, олар әлі күнге дейін екі өлшемге байланысты және махаббат пен жыныстық қатынасты біріктіру ...

Қабылдау

"Секс диалектикасы" - феминисттер классикасы. Мэри Энн Уоррен 1980 жылы оны "қазірге дейін радикалды феминисттік позицияның ең айқын және батыл ұсынысы" деп сипаттады. 1998 жылы Артур Марвик оны Кейт Миллетттің "Сексуалды саясат" (1969) шығармасымен бірге радикалдық феминизмнің екі негізгі мәтіндерінің бірі деп атады. Джефф Херн "Маркстың Кембридждік серігі" (1991) атты еңбегінде Файрстоунның әдісін патриархаттың негізі ретінде жыныстық қатынас пен ұрпақ алу қызығушылығын қайта жаңғыртуда ұзақ уақытқа созылған маңыздылық бар деп сипаттады. Адам жыныстылығының эволюциясы (1979) атты еңбегінде антрополог Дональд Саймонс жыныстар туғанда бірдей болса да, ерлер ерлер әйелдер қашып кететін ерте тәжірибелер арқылы эмоционалды түрде мүгедек болады және әйелдерден айырмашылығы ерлер сүйе алмайды деген пікірді Файрстоунға жатқызды. Саймонс Файрстоунның көзқарасын өзінің "жыныстық таңдауы жыныстық қатынаста айқын жыныстық айырмашылықтарды тудырды" және жыныстардың екеуі де екіншісінің ақаулы нұсқасы емес деген көзқарасымен салыстырды. Розалинд Делмар 1998 жылғы басылымның кітабына кіріспе сөзінде Файрстоунның "Фрейд байқаған проблемалардың қарсы түсіндірмесі рационализацияларға жүгінуге тым қатты сүйенеді" деп, қиялдың ішкі әлеміне немқұрайды қарайды деп мәлімдеді. Дельмардың пікірінше, Файрстоунның Фрейд туралы талқылауының нәтижесі "Фрейдтің қателіктерін жоққа шығару немесе құтқару емес, оны елемеу" болып табылады. Мэри О'Брайен өзінің "Репродукция саясаты" (1981) еңбегінде Файрстоунның жұмысын редукционизм, биология, тарихи дәлсіздік және жалпы қырсықтық үшін сынға алды. Прогрессивті Энн Мари Кусакпен сұхбаттасуда гей-құқық қорғаушы Урваши Вайд өзінің "Виртуалды теңдік" (1995) еңбегіне әсер еткен "Секс диалектикасы" деп атады. Фирестоунның айтуынша, SCUM манифестінің авторы Валери Соланас оған "Секс диалектикасы" ұнамайтынын айтты. Джульет Митчелл Файрстоун Фрейдті дұрыс оқымайды және психоаналитикалық теорияның феминизмге әсерін дұрыс түсінбейді деп мәлімдеді. Ол Фирестоунның, Симон де Бовуар сияқты, "Электра кешені" терминін Фрейдке жатқызғанын, бірақ оны шын мәнінде Карл Юнг енгізгенін атап өтті. Митчелл Фирестоун үшін шындықтың жалғыз түрі әлеуметтік шындық (жеке тұлғаның жалпы тәжірибесі немесе кездейсоқ тәжірибесі) екенін және бұл тұрғыдан Фирестоунның жұмысы Вильгельм Райхтың жұмысына өте ұқсас екенін айтты. Митчеллдің пікірінше, Фрейдтің Файрстоунның түсіндірмесі оның психологиялық конструкцияларын олар төмендетілген әлеуметтік шындықтарға дейін азайтады, осылайша Эдип кешенін ядролық отбасымен теңестіреді. Осылайша, Файрстоун Фрейдтің Эдип кешені сияқты "метафораларын" отбасыдағы билік қатынастары тұрғысынан түсіндіреді, бұл Митчеллдің қате деп санаған тәсіл. Америкалық журналист Сьюзан Фалуди 2013 жылы жазған хатында, радикалдылығы үшін сынға алынғанымен, "Секс диалектикасының" негізгі қағидалары тұрақты маңызға ие болды. Файрстоун ана құрсағынан тыс репродукцияны, балаларды ұжымдық тәрбиелеуді және қорлау жағдайларынан шығу құқығын елестетті. "Керек болғанда, - деп жазды Фалуди, - бұл ұсыныс жаңа ойларға қарағанда көбірек ашу-ызаға ұшырады, дегенмен Файрстоунның көптеген идеялары - балалардың құқықтары, "еркек" жұмысының және дәстүрлі некелердің аяқталуы, сондай-ақ "кибернетика" компьютерлік революция арқылы өзгерген әлеуметтік қатынастар - алдын ала болжау болып табылады". Антонелла Гамбото Берк Софи Льюистің 2022 жылы жарық көрген "Отбасынан бас тарту" кітабын "Жыныстық диалектиканың" заңды мұрагері деп сипаттады, ол өз кезегінде "жасалма ақымақтығы екі себеппен кешірілуі мүмкін кітап: автордың психикалық әлсіздігі мен жастық шағы және даму нейробиологиясының дәуірінің бастапқы түсінігі".