Кіріспе
Солтүстік-батыс Англиядағы өзен Дуглас өзені, сондай-ақ Асланд немесе Астланд өзені деп те аталады, Солтүстік-Батыс Англиядағы Ланкашир және Үлкен Манчестердің аймақтары арқылы ағады. Бұл Риббл өзенінің саласы болып табылады және бірнеше саласы бар, олардың ішіндегі ең ірілері – Тауд және Яроу өзендері. 1720 жылы Парламент қабылдаған заң Томас Стирс пен Уильям Сквайрға Дуглас өзенін Виган мен оның құйылысы арасындағы кішкентай кемелер үшін жүзелісге қоюға рұқсат берді. Қаржылық тәртіпсіздіктерге байланысты Дуглас су жолы 1742 жылға дейін аяқталмады, ал 1783 жылы оның орнын Лидс және Ливерпуль каналы басты. Өзен қайтадан өзенге айналды, бірақ Парболд пен Гатхерст арасындағы бірнеше шлюздердің қалдықтарын әлі де көруге болады. Каналдың Руффорд тармағы Тарлтон қаласында өзенге қосылады. Өзен Батыс Пеннин Моорсіндегі Қысқы төбеде басталып, бірнеше қалалар арқылы 56 шақырым (35 миль) ағып, Тарлтоннан өтіп Риббл сағасына құяды, соңғы 16 шақырым (10 миль) аймағы толқынды болып табылады. 1892 жылы Дуглас өзені Виган қаласында Виган орталық теміржол станциясын салу үшін өз бағытын өзгертті.
The River Douglas, also known as the River Asland or Astland, flows through parts of Lancashire and Greater Manchester in North West England. It is a tributary of the River Ribble and has several tributaries, the major ones being the River Tawd and the River Yarrow. In 1720 an act of Parliament was passed allowing Thomas Steers and William Squire to make the Douglas navigable to small ships between Wigan and its mouth. Amid financial irregularities, the Douglas Navigation was not completed until 1742, and by 1783, it had been superseded by the Leeds and Liverpool Canal. It reverted to being a river, although the remains of several locks can still be seen between Parbold and Gathurst. The Rufford Branch of the canal joins the river at Tarleton. The river rises on Winter Hill on the West Pennine Moors, and flows for 35 mile (56 km) through several towns and onto the Ribble estuary past Tarleton, the last 10 mile (16 km) or so being tidal. In 1892 the Douglas was diverted in Wigan to allow the construction of Wigan Central railway station.
Этимология
Дуглас өзені бриттік тілдердегі dūβ (“қара”) және *glẹ:ss (“ағын, кішкентай өзен, су жолы”) (Уэльс тілінде du glais) сөздерінен шыққан. Дуглас өзені жылдам төмен ағып, 430 фут (131 метр) биіктік белгісінен төмен түседі, содан кейін Хорвичтің солтүстігінде орналасқан Төменгі Ривингтон су қоймасына құяды. Бөгеттің төменгі жағында өзендегі су ағыны су қоймасынан босатылатын компенсациялық су арқасында сақталады және Ұлы Манчестер мен Ланкашир округтарының шегарасын белгілейді. M61 тас жолы Ривингтон сервисіне жақын жерде өзенді кесіп өтеді, содан кейін өзен солтүстік-батысқа бұрылып Адлингтонның оңтүстік жиегіне жетеді. Бағыты негізінен оңтүстік-батысқа қарай бағытталған өзенді Лидс және Ливерпуль каналы кесіп өтеді. Содан кейін ол 1860 жылдары Уиган қаласының сумен қамтамасыз етілуі үшін салынған үш су қоймасынан – Уортингтон көлдерінен өтеді, қазір бұл жерлер United Utilities компаниясымен басқарылатын халыққа арналған саябақтар. Өзен көлдерге жеткенге дейін округ шегарасын құрайтын рөлін тоқтатады, содан кейін су қоймасының төменгі жағындағы туннельден шығып, Стандиштің шығысынан өтеді. Ол оңтүстікке қарай Уиган қаласына дейін ағып, Уиган Солтүстік-Батыс станциясының жанындағы темір жолдың астындағы ұзын құбырдан өтеді, қайтадан Лидс және Ливерпуль каналымен кесіліседі және каналмен қатар солтүстік-батысқа қарай ағып өтеді. Парболдте өзен 10 метрлік биіктік белгісінен төмен түседі және ашық даламен ағып, Скельмерсдейлден солтүстікке қарай ағатын Тауд өзенімен қосылады. Руффорд ауылына жеткенге дейін ол тасқынға ұшырайды. Руффордтағы White Bridge – бұл II санаттағы ескерткіш, үш құсқа бөлінген, шаршыланған құмтастан салынған құрылыс. Ол B5246 станциялық жолын өзен арқылы алып өтеді және 1720-1742 жылдар аралығында Дуглас су жолының құрылысы кезінде салынған. Көпірден төменгі арна біршама түзу. Тарлтон шлюзіндегі каналмен қосылғаннан кейін, өзеннің Риббл өзенімен (бұл жерде Асленд өзені деп те аталады) жалғасқанға дейінгі соңғы 6 шақырымы (4 миль) 2002 жылы Риббл байланысы ашылғаннан бері Лидс және Ливерпуль каналынан Ланкастер каналына өтетін кемелер үшін пайдаланылады.
Гидрология
Ривингтон тізбегіндегі суқоймалар Винтер Хилл мен Ривингтон Моордан ағып келетін суды жинап, сақтайды, оның көп бөлігі Ланкашир мен Үлкен Манчестер аймақтарын сумен қамтамасыз етуге пайдаланылады. Дегенмен, оларды салуға рұқсат берген бастапқы заңдардың нәтижесінде, су компаниясы суқоймалардың төменгі жағындағы өзенде белгілі бір мөлшерде су ағынын сақтауға міндетті, және бұл компенсациялық ағын жыл бойы өзенде салыстырмалы тұрақты деңгейді қамтамасыз етеді. Бұл деңгей әдетте тек суқоймалар толып кеткен кезде ғана артық болады. Дугластың жоғарғы ағысында өзен төсегі салыстырмалы түрде тік, сондықтан жаңбырдың нәтижесінде өзен деңгейі тез өзгеруі мүмкін. Өзен батысқа қарай ағатын сайын, еңіс азаяды, ал деңгейдің өзгеруі баяулайды. Лидс және Ливерпуль каналындағы деңгейді сақтау үшін өзенде екі жерден су алынады. Өзеннің көп бөлігінде ағын, канализациялық тазарту станцияларынан шығарылатын су арқылы толықтырылады. Ірі тазарту станциялары жоғарғы ағыстағы Хорвичте, төменгі бөлігіндегі Латомдағы Уиган ағынды суларды тазарту станциясында және Тауд өзеніндегі Скельмерсдейлде орналасқан. Уиган мен Скельмерсдейл тазарту станцияларына жаңарту жүргізілді, бұл өзен жүйесіне құйылар алдында соңғы ағынды судың сапасын жақсартуға бағытталған. Ал Уиган қаласында канализациялық жүйе жақсартылды, бұл біріктірілген кәріз ағыны арқылы өзенге құйылатын шикі канализацияның мөлшерін азайтуға мүмкіндік берді. Стандиш қаласында Чорли жолындағы сорғы станциясы өзенге тигізетін әсерін азайту үшін жаңартылды, ал Хорвич қаласында 2014 жылы волонтерлер өзен бойымен жүріп, ластану ошақтарын анықтады, одан кейін Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің қызметкерлері осы мәселемен айналысты. Ауыл шаруашылығы жерлерінен келетін қоректік заттар мен басқа да ластаушы заттар "Егістік жерді сезімтал басқару" жобасы арқылы шешілді, бұл жоба Nature England, Қоршаған ортаны қорғау агенттігі және Қоршаған орта, тағам және ауыл шаруашылығы министрлігі бірлесіп жүргізеді. Қоршаған ортаны қорғау агенттігі мен Құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғам арасындағы тағы бір бірлескен бастама теңіз қорғанысын жақсартуға және Hesketh Outmarsh жағалауын қайта құру жобасы аясында тұзды батпақтарды құруға бағытталған.
Су сапасы
Қоршаған орта агенттігі Англиядағы өзен жүйелерінің су сапасын өлшейді. Әрқайсысына жалпы экологиялық жағдай беріледі, ол бес деңгейдің бірі болуы мүмкін: жоғары, жақсы, орташа, нашар және өте нашар. Бұл жағдайды анықтау үшін бірнеше компоненттер қолданылады, соның ішінде биологиялық жағдай, ол омыртқасыздардың, гүлді өсімдіктердің және балықтардың саны мен түрлерін қарастырады, сондай-ақ химиялық жағдай, ол әртүрлі химиялық заттардың концентрацияларын белгілі қауіпсіз деңгейлермен салыстырады. Химиялық жағдай жақсы немесе қанағаттандырмайды деп бағаланады. 2016 жылы Дуглас өзені жүйесінің су сапасы төмендегідей болды. Риббл деп белгіленген бөлік Риббл өзенінің таяз су аймағын және Дуглас өзенінің төменгі 4 миль (6 км) бөлігін қамтиды. Су сапасының жақсы болмауына себептер: өзеннің көп бөлігінде кәріз суларының шығарылуы, арнаның физикалық өзгертілуі және төменгі бөліктердегі ауылшаруашылық жерлеріндегі нашар заттық алмасу.
Бөлім Экологиялық жағдайы Химиялық жағдайы Жалпы жағдайы Ұзындығы Су жиналатын алап 8,8 миль (14 км) 17,78 шаршы миль (46 км2) күшті өзгертілген 5,9 миль (9 км) 3,64 шаршы миль (9 км2) күшті өзгертілген 5,8 миль (9 км) 6,65 шаршы миль (17 км2) күшті өзгертілген 15,3 миль (25 км) 28,85 шаршы миль (75 км2) күшті өзгертілген күшті өзгертілген