Кіріспе

Грекия алфавитіндегі сегізінші әріп, грек әрпі.

Ұқсас символдар

Тета (жазылуы: /UK/'/θ//iː//t//ə/, /US/'/θ//eɪ//t//ə/; үлкен әріп: Θ немесе ; кішкенә әріп: θ немесе ; көнеше: thē̂ta ; қазіргіше: thī́ta) – грек алфавитінің сегізінші әрпі, оның түбірі финикиялық әріп Тет. Грек сандар жүйесінде оның саны 9-ға тең.

Грек тілінде

Көне грек тілінде θ дыбысы күшті демелі дыбыссыз тіс дауыстысын білдірсе, қазіргі грек тілінде ол дыбыссыз тіс ысқысын білдіреді.

Нысандар

Архаикалық түрінде θ шеңбер ішіндегі крест түрінде (этруск тілінде немесе ) жазылған, ал кейіннен шеңбердегі сызық немесе нүкте (немесе) түрінде қолданылды. Юникодта оның курсивті түрі , (There is also) -ден бөлек , деп сақталды. Грек мәтінін жазу үшін екеуі де бір таңбаның әр түрлі қаріптік нұсқалары болуы мүмкін, бірақ техникалық және математикалық контексттерде жеке символдар ретінде де қолданылады. Көптеген мысалдар төмендегі Математика және ғылым бөлімінде келтірілген. Бұл символ сонымен қатар діни және теологиялық мәтіндерде жиі қолданылады, мысалы, πρόθεσις сөзінің орнына (қоғамға жариялау немесе мәйітті жаю).

Латын тілі

Галь тілінде қолданылатын латын әрпінде тета, галлик тауын шабыттандырды. Галлик тауының фонетикалық мәні тета деп саналады. Тета, Солтүстік Американың жергілікті тілі – Халкомелемде латын әріптерімен қатар қолданылады.

Кирилл қарпі

Кириллдің ертедегі fita (Ѳ, ѳ) әрпі θ әрпінен дамыды. Бұл әріп 1918 жылғы орыс графикалық реформасына дейін орыс алфавитінде болды.

Халықаралық фонетикалық әліпби

Халықаралық фонетикалық әліпбиде (IPA) θ дыбыссыз тіс фрикативін көрсетеді, мысалы, "thick" немесе "thin" сөздеріндегідей. Ол "the" сөзіндегі дыбысты білдірмейді, ол дыбысты дауысты тіс фрикативі болып табылады және IPA-да символымен белгіленеді (Эт-ке қараңыз). Сол сияқты кіші әріппен жазылатын символ, ɵ, "шегілген о" деп аталады және IPA-да жақын ортаңғы дөңгелек дауыстыны көрсетеді.

Символизм

Көне заманда Тау өмір немесе қайта тірілу символы ретінде қолданылған, ал грек әліпбиінің сегізінші әрпі (көне сандарды белгілеу үшін қолданылған архаикалық түрінде тоғызыншы) – тета, өлім символы саналған. Ежелгі римдік автор Эннийге (демек, жалған болуы мүмкін) жатқызылатын бір цитатада былай делінген: «Ой, тета, қалғандарынан әлдеқайда бақытсыз әріп». Тирлік Порфирийдің сөзіне қарағанда, египеттіктер X әрпін шеңбер ішінде жанды білдіретін символ ретінде пайдаланған; оның саны тоғыз болғандықтан, ол Эннеада символы ретінде қолданылған. Иоанн Лид египеттіктердің Космос символын тета түрінде, отты шеңбермен әлемді, ал ортасында Агатос Даймонды (сөзбе-сөз: жақсы рух) бейнелейтін жыланмен көрсеткенін айтады.