Кіріспе
Қанның дене төменгі немесе жатқан бөлігіне жиналуы – өлімнен кейінгі ливор мортис (лат. līvor – "көк түс, көгеру", mortis – "өлім"), өлімнен кейінгі қызыл түстік (лат. postmortem – "өлімнен кейін", lividity – "көкшіл-қара түс"), гипостаз (грек. ὑπό, hypo – "астында, төменде"; στάσις, stasis – "тұру") немесе сугилляция – өлімнің екінші сатысы және өлімнің белгілерінің бірі. Бұл – жүрек тоқтағаннан кейін денедегі қанның төменгі, салмаққа тәуелді бөліктеріне жиналуы, нәтижесінде терінің күлгін-қызыл түске боялуы. Жүрек тоқтағанда және қанды араластыруын тоқтатқанда, ауыр қызыл қан жасушалары гравитация күші әсерімен плазма арқылы төмен түседі. Қанның ағысы жылы жағдайда жылдамдап, суық жағдайда баяулайды. Ливор мортис 20-30 минут ішінде басталады, бірақ көбінесе адам көзімен өлімнен кейін екі сағаттан соң байқалады. Дақтардың мөлшері келесі 3-6 сағат ішінде артады. Осы уақыт аралығында дақтар бекітіле бастайды, осылайша қозғалыс салдарынан олардың пішіні өзгермейді. Ең жоғары қызыл түстік өлімнен кейін 8-12 сағат аралығында пайда болады. Жерге немесе басқа заттарға жанасқан қан жиналған жерлер ағарады немесе ақ күйде қалады. Қан денедегі интерстициалдық тіндерге жиналады. Түстің қарқындылығы қандағы тотыққан гемоглобин мөлшеріне байланысты. Капиллярлар қысылатын жерлерде, яғни дене жермен немесе басқа заттармен жанасқан жерлерде түс өзгермейді.
Livor mortis (Latin: līvor – "bluish color, bruise", mortis – "of death"), postmortem lividity (Latin: postmortem – "after death", lividity – "black and blue"), hypostasis (Greek: ὑπό, hypo, meaning "under, beneath"; στάσις, stasis, meaning "a standing") or suggillation, is the second stage of death and one of the signs of death. It is a settling of the blood in the lower, or dependent, portion of the body postmortem, causing a purplish red discoloration of the skin. When the heart stops functioning and is no longer agitating the blood, heavy red blood cells sink through the serum by action of gravity. The blood travels faster in warmer conditions and slower in colder conditions. Livor mortis starts within 20–30 minutes, but is usually not observable by the human eye until two hours after death. The size of the patches increases in the next three to six hours. Fixation will begin to occur during this timeframe, causing the patches to be unaltered due to movement. Maximum lividity will occur between eight and twelve hours after death. Areas of blood pooling in contact with the ground will blanch, or remain white. The blood pools into the interstitial tissues of the body. The intensity of the color depends upon the amount of reduced haemoglobin in the blood. The discoloration does not occur in the areas of the body that are in contact with the ground or another object, in which capillaries are compressed.
Қолданылуы
Сотталған адамның өлім уақытын шамамен анықтау үшін дәрігер-сотталған адамның денесіндегі қанның жиналуының болуы немесе болмауы туралы мәліметтерді пайдалана алады. Бұл мәлімет сот-медициналық сарапшыларға дене жылжытылған-жоқ па екенін анықтауға да көмектеседі. Мысалы, егер денесі құлап жатқан күйде табылса, бірақ қан марқұмның арқасында жиналған болса, сарапшылар дене бастапқыда жатып жатқан екенін қорытындылай алады.