Капитан Скарлет және Мистерондықтар

Кіріспе

1960 жылдардағы британдық телесериал «Капитан Скарлетт және Мистерон», көбінесе «Капитан Скарлетт» деп қысқартылатын, – Джерри мен Сильвия Андерсон жасаған және олардың «Century 21 Productions» өндіріс компаниясы «ITC Entertainment» дистрибьюторы үшін түсірген британдық ғылыми-фантастикалық телесериал. Бұл Андерсонның «Супермарионация» деп аталатын электрондық қуыршақтарды қолданудың бір түрін, арнайы эффектілермен модельдерді біріктіріп түсірген бірнеше сериалдарының бірі. Ол отыз екі 25 минуттық эпизодтан тұрады және алғаш рет 1967 және 1968 жылдары ITV аймақтық желілерінде көрсетілді. Содан бері АҚШ, Канада, Австралия, Жаңа Зеландия және Жапония сияқты 40-тан астам елде көрсетілді. 2068 жылы Жер мен Мистерон арасындағы «нервтер соғысы» туралы баяндалады. Мистерон – материяны жартылай бақылай алатын марсиандар. Адам астронавттарының қате түсінік салдарынан Марстағы қалаларына шабуыл жасағанда, Мистерон кек алуға ант етеді және Жерге қарсы жазалау шараларын бастайды. Оған «Spectrum» – әлемдік қауіпсіздік ұйымы қарсы тұрады. Бірінші эпизодта «Spectrum» агенті Капитан Скарлет Мистеронның «ретрометаболизм» өзін-өзі жазу қабілетін иеленеді, осылайша «жойылмас» болып, өлімге әкелетін жарақаттардан айыға алады. Осылайша Скарлет Мистеронға қарсы күресте «Spectrum»-ның ең басты құралына айналады. Капитан Скарлет Андерсонның он қуыршақ сериалдарының сегізіншісі, оған «Thunderbirds», одан кейін «Joe 90» және «The Secret Service» сериалдары кірді. Визуалды эстетика тұрғысынан алғанда, ол «Thunderbirds»-тен нақты дене пропорцияларымен жасалған, карикатуралық емес қуыршақтарды қолдану арқылы ерекшеленеді. Ұлыбританияда бірнеше рет қайта көрсетілген бұл сериал ойыншық көліктер мен әрекеттік фигуралардан бастап аудио-драмалар мен түпнұсқа романдарға дейін, сондай-ақ апталық балалар комиксі «TV Century 21»-де жарияланымдарға дейін әкелді. «Thunderbirds», «Stingray» және Андерсонның бұрынғы туындыларымен салыстырғанда, «Капитан Скарлетт» жалпы алғанда «қараңғырақ» болып саналады және оның зорлық-зомбылық мазмұны мен шетелдік агрессия және планетаралық соғыс тақырыптары болғандықтан балалар аудиториясына аз сәйкес келеді. Алайда, сериал көпұлтты, көп этностық қуыршақ актерлік құрамын пайдаланғаны және болашақ Жер планетасын бейнелеуі үшін мақталды. Бұл дереккөздің ғарышқа жақын қала екені анықталады, оны ғарышкерлер зымырандық шабуылда жояды, өйткені олар зиянсыз бақылау құрылғысын қару деп қате қабылдады. Бұл қабілет Жерге қарсы «нерв соғысын» жүргізу үшін қолданылады, онда Мистерон белгілі бір мақсаттарға (әлемдік көшбасшылар мен әскери нысандардан бастап бүкіл қалалар мен құрлықтарға дейін) қауіп төндіреді, содан кейін өз жоспарларын жүзеге асыру үшін қажет болған құралдарды (адамдар немесе заттар) жояды және қайта жасайды. Мистеронның бар екендігі жойылған және қайта құрылған жерлерге сәуле түсірілген жасыл түсті екі сақина арқылы анықталады. Марста ғарышкерлер оқиғаларға әсер ете алса да, олардың Жердегі әрекеттерін әдетте олардың көшірме араласшылары жүзеге асырады. «Zero X» миссиясының жетекшісі Капитан Блэк Мистеронның басты агенті болады, өйткені олар оның санасын бақылайды. Сериал оқиғаларына дейін Блэк Мистероннан келетін қауіпке қарсы тұру үшін өз күштерін, көліктерін және басқа да ресурстарын жұмылдыратын әлемдік қауіпсіздік ұйымы «Spectrum»-тың офицері болды. «Spectrum»-ның ең жоғары лауазымды агенттері әскери шендер мен түсті кодтық атауларды иеленеді және ұйымның бас кеңсесіне – «Cloudbase»-ке жіберіледі. Бұл Жер бетінен 12192 метр биіктікте орналасқан әуе кемесі, олар оның бас қолбасшысы полковник Уайтқа жауап береді. «Cloudbase»-ті «Angel Interceptor» ұшақтары қорғайды, олардың ұшқыштарын «Destiny Angel» басқаратын әйелдер ұшақ экипажы басқарады, ал базаның компьютерлік жүйелерін Уайттың көмекшісі лейтенант Грин басқарады. «Spectrum» сонымен қатар әлемнің құпия жерлерінде жасырылған «Spectrum Pursuit Vehicles» (SPV) бронетранспортерлерінің, сондай-ақ патрульдік көліктердің, қауіпсіздікті қамтамасыз ететін көліктердің, жолаушылар реактивті ұшақтарының және пулеметпен жабдықталған тікұшақтардың флотын қамтиды. Капитан Скарлет Мистеронға қарсы күресте «Spectrum»-ның негізгі құралы болады, бірінші эпизодтағы оқиғалардан кейін Мистерон әлем президентіне алғашқы жаза ретінде қастандық жасауға тырысады. Бастапқы Скарлет Мистерон жасаған машина апатынан қаза тауып, оның орнына қайта құрылған нұсқасы қойылады. Бұл жаңалықтар «Spectrum» компаниясына екі анти-Мистерон құрылғысын жасауға мүмкіндік берді: «Mysteron Gun» және «Mysteron Detector». Үш эпизодты сюжеттік желі Айда Мистерон бекінісін табуға, «Spectrum» оны жоюға, содан кейін базаның құтқарылған қуат көзін планетаралық байланыс құралына айналдырғаннан кейін Мистеронмен келіссөздер жүргізуге бағытталған. Марсты ғарыштан зерттеуге жасалған сәтсіз әрекет, тоқтатылған әскери конференциялар және Жердің жаңа ғарыш флотының саботажға ұшырауы «Spectrum»-ның Мистеронға қарсы күресті күшейтуге жасаған тың тырыстарына кедері келтіреді, және ұйым Капитан Блэкті екі рет ұстаудан қателеседі. Алдыңғы эпизодта Мистерон «Cloudbase»-ті жояды, бірақ бұл кейінірек Ангелдардың бірінің армандаған түсі екені анықталады. Соңғы эпизод Жер мен Марс арасындағы қақтығысты шешілмеген күйде қалдыратын монтаж болып табылады.

1960s British television series

Captain Scarlet and the Mysterons, often shortened to Captain Scarlet, is a British science fiction television series created by Gerry and Sylvia Anderson and filmed by their production company Century 21 Productions for distributor ITC Entertainment. It is one of several Anderson series that were filmed using a form of electronic marionette puppetry dubbed "Supermarionation" combined with scale model special effects sequences. Running to thirty two 25 minute episodes, it was first broadcast on ITV regional franchises between 1967 and 1968 and has since been transmitted in more than 40 other countries, including the United States, Canada, Australia, New Zealand and Japan. Set in 2068, Captain Scarlet follows the "war of nerves" between Earth and the Mysterons, a race of Martians who possess partial control over matter. When a misunderstanding causes human astronauts to attack their city on Mars, the Mysterons vow revenge and launch reprisals against Earth. These are countered by Spectrum, a worldwide security organisation. In the first episode, Spectrum agent Captain Scarlet acquires the Mysterons' self healing power of "retrometabolism" and is thus rendered "indestructible", being able to recover from otherwise fatal injuries. In this way, Scarlet becomes Spectrum's top asset in its fight against the Mysterons. Captain Scarlet, the eighth of the Andersons' ten puppet series, was preceded by Thunderbirds and followed by Joe 90 and The Secret Service. In terms of visual aesthetic, it represents a departure from Thunderbirds in its use of non caricatured puppets sculpted to realistic body proportions. Repeated several times in the UK, it has generated tie ins from toy cars and action figures to audio plays and original novels, as well as strips in the weekly children's comic TV Century 21. Compared to Thunderbirds, Stingray, and earlier Anderson productions, Captain Scarlet is generally considered "darker" in tone and less suited to child audiences due to its violent content and themes of alien aggression and interplanetary war. However, the series has been praised for its use of a multinational, multi ethnic puppet cast and depiction of a utopian future Earth. The source is discovered to be an alien city, which the astronauts destroy in a missile attack after mistaking a harmless surveillance device for a weapon. This ability is used to wage a "war of nerves" against Earth in which the Mysterons issue threats against specific targets (from world leaders and military installations to entire cities and continents) and then destroy and reconstruct whatever instruments are needed (whether human beings or objects) to carry out their plans. The presence of the Mysterons is indicated by twin rings of green light that are projected onto scenes of destruction and reconstruction. Although the aliens are able to influence events from Mars, their actions on Earth are usually performed by their replicated intermediaries. Zero X mission leader Captain Black becomes the Mysterons' primary agent when they seize control of his mind. Prior to the events of the series, Black was an officer in Spectrum, a worldwide security organisation that mobilises its personnel, vehicles and other resources to counter the threat posed by the Mysterons. Spectrum's most senior agents hold military ranks and colour codenames and are posted to the organisation's headquarters, Cloudbase – an airborne aircraft carrier stationed 40,000 feet (12192 m) above the Earth's surface – where they answer to its commander in chief, Colonel White. Cloudbase is defended by Angel Interceptor fighters flown by an all female team of pilots headed by Destiny Angel, while the base's computer systems are operated by White's assistant, Lieutenant Green. Spectrum also incorporates a fleet of armoured Spectrum Pursuit Vehicles (SPV), which are hidden in secret locations around the world, as well as patrol cars, maximum security transports, passenger jet aircraft and machine gun equipped helicopters. Captain Scarlet becomes Spectrum's main asset in its fight against the Mysterons after the events of the first episode, in which the Mysterons attempt to assassinate the World President as their first act of retaliation. The original Scarlet is killed in a car accident engineered by the Mysterons and replaced with a reconstruction. These discoveries allow Spectrum to develop two anti Mysteron devices: the "Mysteron Gun" and "Mysteron Detector". A three episode story arc focuses on the discovery of a Mysteron outpost on the Moon, its destruction by Spectrum, and Spectrum's efforts to negotiate with the Mysterons after converting the base's salvaged power source into an interplanetary communication device. A failed attempt to survey Mars from space, aborted military conferences and the sabotaged construction of a new Earth space fleet hinder Spectrum's progress in taking the fight to the Mysterons, and the organisation twice fails to capture Captain Black. In the penultimate episode, the Mysterons destroy Cloudbase itself, but this is later revealed to be a nightmare dreamt by one of the Angels. The final episode is a clip show that leaves the conflict between Earth and Mars unresolved.

Өндіріс

1966 жылдың шілдесінде «Thunderbirds» үшін американдық телеарнаны қамтамасыз ету әрекеттері сәтсіз аяқталғанда, Андерсоннің «AP Films» (APF) өндіріс компаниясының иесі және қаржылай демеушісі Лью Грейд «Thunderbirds» сериалын алты эпизодқа дейін шектеді және өндірісті тоқтатты. 1960 жылы «Supercar» фильмін жасағаннан бері APF жұмысын бақылап келген Грейд «Supermarionation»-ның табысты американдық нарыққа енуіне мүдделі болды және жаңа сериалдың «Thunderbirds» сериалының екінші маусымына қарағанда сатылымға түсуге мүмкіндігі жоғары деп сенді. Енді бұл идеяны қайта қарастырып, Андерсон өзінің жаңа өндірісінің басты сату артықшылығы әр эпизодтың соңында өлтіріліп, келесі эпизодтың басында қайта тірілетін кейіпкер болуы мүмкін екенін түсінді. Бұл, Марста өмірдің болу мүмкіндігі туралы қазіргі заманғы теориялармен қосылғанда, Жер мен оның көршісі арасындағы планетаралық соғыс идеясына және адамзатты қорғау үшін бүкіл әлемдік қауіпсіздік ұйымының шақырылуына әкелді. Кейіннен Андерсон бұл ұйымның «жойылмас» агенті үшін «Скарлет» есімін, ал оның серігі үшін «Көк» есімін қоюдың тиімді екенін түсінді. Осыдан кейін Андерсон ұйымның барлық қызметкерлерінің түстердің кодтық есімдері болуы керек екенін және ұйымның атын «Спектр» деп қою керек екенін түсіндірді. Ақ жарық спектрдің түстерінен тұратынын және оларды бөлуге болатынын ескеріп, ол «Спектр» ұйымының басшысын «Ақ» деп атады. «Біз білетін өмір» деген сөзді жиі естіген Андерсон өзінің жауларын 1960 жылдардағы теледидар мен фильмдердің дәстүрлі ғарышкерлерінен ерекшелендіргісі келді. «Біз білмейтін өмір» негізінде жұмыс істеп, ол «Mysteron»-дарды органикалық тіршілік формаларының емес, саналы компьютерлердің ұжымы етті (олардың нақты табиғаты сериалда нақты айтылмаған). Бұл идеяның мақсаты – алғашқы «Mysteron»-дардың ғарыштан тыс жаратылыстар болғаны, олар Марста база құрған, ал 20 ғасырдың басында планетаны тастап, компьютерлерін қалдырған. Андерсонның Екінші дүниежүзілік соғыс туралы естеліктері дизайнның бірқатар аспектілеріне шабыт берді. Мысалы, ол Британия шайқасы кезінде RAF ұшқыштары неміс шабуылына қарсы тұруды қиын деп тапқандығын еске алды, өйткені олар жерден ұшып кетуге мәжбүр болғандықтан, жауды тосқауылға алу үшін көп уақыт кеткен. Сондықтан ол «Спектр» ұйымының бас штабы «Cloudbase»-ді әуе кемесі етіп жасады. Андерсонның айтуынша, «Mysteron» сақиналары жүннің теледидар жарнамасынан шыққан, онда «Woolmark» логотипі әйелге көрсетілген. Бұл бірінші эпизодтан едәуір ерекшеленді. Бастапқыда «Mysteron»-дардың капитан Скарлеттің реконструкциясын озық компьютерді қолдану арқылы қайта тірілтеді деп ойланған, содан кейін ол енді нағыз тән мен қан емес, андроидқа ұқсас «механикалық адам» болады. Тағы бір жоспар, сонымен қатар, әр эпизодта белгілі актердің дауысы берілген «қонақ жұлдыз» қуыршағы болуы керек еді: мысалы, әлем президенті, бастапқыда Патрик МакГуханның дауысы берілуі тиіс еді. Джерри Андерсон негізінен атқарушы продюсер ретінде қызмет етіп, сценарийдің көп бөлігін бұған дейін «Thunderbirds» үшін жазған Тони Барвик жасады. Бастапқыда капитан Скарлеттің сценарий редакторы Барвик басқа жазушылардың жұмысына елеулі түзетулер енгізуден басқа, 32 эпизодтың 18-ін өзі жазды. Серияның бюджеті 1,5 миллион фунт стерлингке белгіленді (шамамен 1967 жылы 1,5 фунт стерлинг қазіргі жылдары шамамен 26 миллион фунт стерлингке тең). Эпизодтың орташа құны 46 000 фунт стерлинг, немесе минутына 2000 фунт стерлинг, бұл Андерсонның ең қымбат туындысы болды. Басқа режиссерлер компаниядан тыс жерден жұмысқа алынды; олардың арасында Роберт Линн болды, ол «Қара Нарцисс», «Дракула» және «Франкенштейннің кек алуы» сияқты фильмдерде режиссердің көмекшісі болды. Капитан Скарлет 1964 жылы «Стингрей» фильмін түсіргеннен бері «Century 21» студиясы ретінде қызмет еткен Slough Trading Estate-дегі қайта жаңартылған зауыттарда түсірілді. Андерсонның бұрынғы сериалдарынан басталған тәжірибені жалғастыра отырып, эпизодтар өндірісті жылдамдату үшін жеке сахналарда жұппен түсірілді. Бұл фильмнің түсірілімі басқа сахнада түсіріліп жатқан «Thunderbird 6» фильмінің түсірілімімен қатар өтті. «Mysteron» сақиналары түсірілім орындарында слайд-проектор арқылы екі жасыл шеңбердің мөлдірлігін паноральді түрде түсіру арқылы жасалды, бұл әдісті продюсер Рег Хилл ұсынған. Серияның техникалық жаңалықтарының бірі – шағын көліктердің мұрындары тоқтаған кезде «түсіріледі», бұл нақты көліктегі тежегіштердің кенеттен қолданылуын еліктеуге мүмкіндік береді. Көліктерді Меддингс немесе оның көмекшісі Майк Трим жобалады: біріншісі «Cloudbase», «SPV» және «Angel» истребителін (соңғысы Нью-Йоркқа ұшқан кезде) жасады, ал екіншісі аз маңызды көліктердің көп бөлігін жасады. «Cloudbase» түсірілім үлгісі, 6 фут (2 метр) ұзын болғандықтан, сымдармен ұстап тұруға тым ауыр болды, сондықтан оның орнына тіреуге орнатылды. Тримнің кейбір туындылары, соның ішінде «Спектр» патрульдік машинасы, бастапқыда тек бір эпизодта пайда болуы керек еді, бірақ продюсерлерге настолько ұнады, олар тұрақты түрде пайда болды. Өндіріс жалғасқан сайын Тримнің жауапкершілігі артты, өйткені Меддингс «Thunderbird 6» түсіріліміне көбірек уақыт жұмсауға мәжбүр болды. Серия 1967 жылдың қыркүйегінде көрсетілген кезде, алғашқы 20 эпизодтың түсірілімі аяқталған еді. Әр эпизодтың қуыршақ түсірілімі әдетте екі апта немесе 11 жұмыс күніне созылды. Түсірілім бастапқыда сегіз айда аяқталуы күтілгенімен, «Thunderbird 6» түсірілімінің талаптары оны қараша айына дейін созды.]] «Supermarionation» техникасы, қуыршақтардың аузының қозғалысын жазылған диалогпен электронды түрде синхрондау, алғаш рет 1960 жылы «Four Feather Falls» өндірісі кезінде қолданылды. Андерсонның «Капитан Скарлет» сериалына дейінгі барлық сериалдарында қуыршақтардың бас бөліктері қалған денелеріне қарағанда пропорционалды түрде үлкен болды, өйткені черепте автоматты ауыз қозғалысын қамтамасыз ететін соленоид орналасқан. Бас бөліктеріне сәйкес денелерді үлкендету мүмкін болмады, өйткені қуыршақтарды басқаруға тым ауыр болар еді және барлық декорацияларды үлкендетуге жеткілікті студиялық кеңістік болмады. Бұл қуыршақтарға карикатуралық көрініс берді, ол Джерри Андерсонды наразы етті, ол олардың дизайнының табиғи анатомиялық пропорцияларды көрсетуін қалады. Пластилиннен жасалғаннан кейін қуыршақтардың бас бөліктері силикон резеңке негізінде қалыптастырылды және талшықты шынымен аяқталды. Биіктігі шамамен өмірлік өлшемнің үштен бірінен бастап, жаңа буын қуыршақтары бұрынғыларынан биік немесе төмен болмады. Бұрынғы сериалдардағыдай, басты кейіпкерлерге әртүрлі мінез-құлқы бар ауыстырылатын бас бөліктері берілді; оларға «күлкілі», «қабақты» және «жымырайтын» бас бөліктері кірді. Костюмдерді Сильвия Андерсон жасады, ол «Спектр» формаларын жасауда француз сәнгері Пьер Карденнің жұмысынан шабыттанды (әсіресе, оның 1966 жылғы «Космонавттар» жинағынан). Нақты көрінісіне қарамастан, жаңа қуыршақтарды жинақтау қиын болды, бұл Джерри Андерсонның ниетіне қайшы, олардың дизайны күлкілі емес, көбірек реалистік болды. «Thunderbirds» актерлерімен салыстырғанда, «Капитан Скарлет» қуыршақтарының салмақ таралуы нашар болды: тұрғанда кейіпкерлерді шайқалудан сақтау үшін қысқыштармен және таспамен ұстап тұру қажет болды. Кіші бас бөліктері жақын кадрларды түсіруді қиын етті және көптеген сымдар басқа бөліктеріне бекітілгендіктен, қуыршақтарды басқару деңгейін едәуір төмендетті, нәтижесінде бас қозғалыстары және басқа да әрекеттер дөңгелек болды. Қозғалыс мөлшерін азайту үшін кейіпкерлер көбінесе жылжымалы жолдарда немесе жылжымалы үстелдерде отыратын: мысалы, лейтенант Грин «Cloudbase» компьютерін жылжымалы креслодан басқарады, ал полковник Уайттың үстелі айналады. Қуыршақтарды басқарушы Ян Кинг былай деді:

When efforts to secure an American network broadcaster for Thunderbirds fell through in July 1966, Lew Grade, owner and financial backer of the Andersons' production company AP Films (APF), capped Thunderbirds Series Two at six episodes and cancelled the production. Having overseen APF's work since the making of Supercar in 1960, Grade was keen for Supermarionation to penetrate the lucrative American market and believed that a new series stood a better chance of landing a sale than a second series of Thunderbirds. Now giving fresh consideration to this idea, Anderson realised that a major selling point for his new production could be a character who is killed at the end of each episode and resurrected by the start of the next. This, coupled with contemporary theories about the possibility of life on Mars, led to the idea of an interplanetary war between Earth and its neighbour and a worldwide security organisation being called upon to defend humanity. After further thought, Anderson decided that "Scarlet" would be a suitably unusual name for this organisation's "indestructible" agent, while his partner in the field could be called "Blue". From this, Anderson reasoned that all personnel should have colour codenames and that the organisation should be called "Spectrum". Noting that white light is composed of, and can be broken down into, the colours of the spectrum, he named Spectrum's leader "White". Intrigued by the oft heard phrase "life as we know it", Anderson wanted to set his alien villains apart from the conventional extraterrestrials of 1960s TV and film. Working from a basis of "life as we don't know it", he made the Mysterons a collective of sentient computers rather than a race of organic lifeforms (though their exact nature is not explicitly stated in the series itself). The intention was that the original Mysterons were extragalactic beings that established a base on Mars in the distant past before abandoning the planet at the start of the 20th century, leaving their computers behind them. Anderson's recollections of the Second World War provided inspiration for a number of design aspects. For example, he remembered that during the Battle of Britain, RAF pilots had found it difficult to counter German attacks because having to take off from the ground meant that it took a long time to intercept the enemy. He therefore made Spectrum's headquarters, Cloudbase, an airborne aircraft carrier. According to Anderson, the Mysteron rings were inspired by a TV advertisement for wool that featured the Woolmark logo being projected onto a woman. This differed significantly from the completed first episode. Originally, it was conceived that the Mysteron reconstruction of Captain Scarlet would be resurrected using an advanced computer, after which he would no longer be a true flesh and blood being but a "mechanical man" akin to an android. Another plan, also dropped, was for each episode to feature a "guest star" puppet voiced by a famous actor: the World President, for example, was originally intended to be voiced by Patrick McGoohan. With Gerry Anderson serving primarily as executive producer, most of the writing was done by Tony Barwick, who had previously written for Thunderbirds. Originally Captain Scarlets script editor, Barwick went on to pen 18 of its 32 episodes himself, besides making substantial revisions to other writers' work. The budget for the series was set at £1.5 million (approximately £1.5 in 1967 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ). At an average cost of £46,000 per episode, or £2,000 per minute, it was the most expensive Anderson production to date. Other directors were recruited from outside the company; among them was Robert Lynn, who had been assistant director on films including Black Narcissus, Dracula and The Revenge of Frankenstein. Captain Scarlet was filmed in a set of converted factory units on the Slough Trading Estate, which had served as Century 21's studios since the production of Stingray in 1964. Continuing a practice that had started with earlier Anderson series, episodes were filmed in pairs on separate stages to speed up production. Filming overlapped with that of Thunderbird 6, which was being shot on a different stage. The Mysteron rings were created by panning a transparency of two green circles across the sets using a slide projector, a method suggested by producer Reg Hill. One of the series' technical innovations was that the noses of miniature vehicles would now "dip" as they came to a stop, to imitate the sudden application of brakes on a real life vehicle. The vehicles were designed by Meddings or his assistant Mike Trim: the former created Cloudbase, the SPV and the Angel fighter (the last of these during a flight to New York), while the latter produced many of the less prominent vehicles. The Cloudbase filming model, which was 6 feet (2 m) long, proved too heavy to be held up with wires so was instead mounted on a pole. Some of Trim's creations, including the Spectrum Patrol Car, were originally meant to appear in only one episode, but proved so popular with the producers that they became regular features. As production continued, Trim's responsibilities grew, as Meddings was having to devote more and more of his time to the concurrent Thunderbird 6 shoot. When the series began airing in September 1967, principal photography had been completed on the first 20 episodes. The puppet footage for each episode usually took two weeks or 11 working days to shoot. Although filming was originally expected to be completed in eight months, the demands of the Thunderbird 6 shoot meant that it went on until November.]] Supermarionation, a technique by which the movements of the puppets' mouths were electronically synchronised with recorded dialogue, was first employed during the production of Four Feather Falls in 1960. In all Anderson series prior to Captain Scarlet, the puppets' heads had been disproportionately large compared to the rest of their bodies as the cranium contained the solenoid that powered the automatic mouth movements. Scaling up the bodies to match the heads was not possible, as the puppets would have become too heavy to operate and there was not enough studio space to enlarge all of the sets. This gave the puppets a caricatured look that frustrated Gerry Anderson, who wanted their design to reflect natural anatomical proportions. After being sculpted in Plasticine, the puppet heads were moulded on a silicone rubber base and finished in fibreglass. At heights ranging from approximately one third life sizethe next generation puppets were no taller or shorter than their predecessors. As in earlier series, the main characters were given interchangeable heads with a range of expressions; these included "smiler", "frowner" and "blinker" heads. Costumes were designed by Sylvia Anderson, who drew inspiration from the work of French fashion designer Pierre Cardin (in particular, his 1966 "Cosmonaut" collection) in devising the Spectrum uniforms. Despite their realistic form, the new puppets were harder to animate on set, making the design ironically less lifelike than Gerry Anderson had intended. Compared to the Thunderbirds cast, the Captain Scarlet puppets had inferior weight distribution: when standing, characters often had to be held in place with clamps and tape to prevent wobbling. The smaller heads made close up shots difficult to obtain and because most of the wires were headmounted, significantly reduced the puppeteers' level of control, with the result that head movements and other actions became jerkier. To reduce the amount of movement required, characters were frequently shown standing on moving walkways or sitting at moving desks: for example, Lieutenant Green operates the Cloudbase computer from a sliding chair and Colonel White's desk rotates. Puppeteer Jan King commented:

«Капитан Скарлет» қуыршақтары жүруге арналмаған. Олар тым ауыр болды...

Құшақтарға деген көзқарасы

Жаңаша жасалған қуыршақтар экипаж мүшелері мен сыншылардың арасында әртүрлі пікір тудырды. Экипаж мүшелерінің кейбіреулері жаңа марионеткалардың бұрынғы буын қуыршақтарының сүйкімділігінен айырылғанын, себебі енді олардың дене пропорциялары табиғи түрде жасалғанын айтты. Мүсінші Терри Кертис еске алады:

Жазушы Джон Пил «Тандербирдс» сериалымен салыстырып, «Капитан Скарлетті» «жақсы қуыршақтар, іс-қимылдардың көптігі және сюжет жағынан үлкен кері қадам» деп бағалады, ғалымдардың арнайы эффекттердегі жетістіктері сценарийге зиян келтіргенін айтты. Ол мұны «Индиана Джонс және қасірет храмы» фильмінің «Жоғалған сандықтың іздеушілері» фильмінің сәттілігінен кейін болған сәтсіздігімен салыстырады: «Андерсон Джордж Лукас жасаған қатеге ұшырады, егер эффекттер «Тандербирдс» сериалында мақталып жатса, көрермендер эффектілерге толы шоуды қалайды деп ойлады». Кейбіреулер оны культты бағдарлама деп есептейді, «Капитан Скарлет» 2007 жылы Radio Times журналының барлық уақыттағы ең ұлы ғылыми-фантастикалық сериалдарды анықтау үшін өткізген дауыс беруде 33-орынды иеленді. Channel 4 телеарнасының 2001 жылғы «100 ең үздік балалар телешоулары» тізімінде 51-орынға қойылды. Корнелл, Дей және Топпинг осы сериалдың Джерри Андерсонның ең жақсы туындысы болуы мүмкін екенін айтады.

Ұрпақ, жыныс және символика

Капитан Скарлет әйелдер мен аралас этникалық кейіпкерлерді пайдалануы жайындағы оң және теріс пікірлерді қозғады. Дэниел О'Брайеннің сөзіне қарағанда, бұл серия Thunderbirds-ке қарағанда "әлемдік көзқарасқа" ие. Сериалды нәсілшілдік стереотиптерге қарсы қорғай отырып, Джерри Андерсон лейтенант Грин және Мелоди және Гармония Енгельс секілді ақ емес кейіпкерлердің бар екенін атап өтті. Селлерс үшін Гриннің және әсіресе Мелоди Енгельс, қара нәсілді әйел кейіпкерінің енгізілуі, Капитан Скарлеттің "расалық қатынастар тұрғысынан өзінің заманынан озық" екенін көрсетеді. Ол сондай-ақ Енгельс отрядының толығымен әйелдерден құралғанын әйелдердің эмансипациясы тұрғысынан маңызды деп санайды. О'Брайен бұл тұста оған көп келіспейді, 1960 жылдары бұл прогрессивті болғанымен, қазіргі көрермендерге "дәстүрлі сексистік ерлер қиялы" сияқты көрінетінін айтады. Боулд "әдемі, көпұлтты, әйел ұшқыштарды" және "қабілетті әйелдердің екінші рөлдердегі ойынын" жоғары бағалады. Гриннің дауыстық актерлік жұмысын атқарған Сай Грант, Капитан Скарлеттің оңды көпмәдениеттік құндылығы мен аллегориялық сипаты бар екеніне сенді. Ол діни символизмнің бар екенін айтты, полковник Уайт – Құдайдың, капитан Блэк – шайтанның, ал Скарлет – Құдайдың Ұлының бейнесі болды; аллегория Клаудбейске дейін созылды, ол Жұмақты бейнелейтін және "Енгельс" кодировкасымен белгіленген жауынгерлер флотымен қоршалған. Дуализм туралы ол былай деді: "Мистеронның "қараңғылығын" Батыс әлемінің "жақсылық" пен "жамандық" арасындағы психологиялық жарылысы ретінде қарастыру оңай. Қараңғылық пен жарық – бір-бірінің екі жағы ғана. Айтқанда, жасыл түс – сол жарылысты емдей алатын табиғаттың түсі". Телесериалдың алғашқы көрсетілімінен бері, ойыншықтардан бастап бейне ойындарға дейін әртүрлі тауарлармен толықтырылды. Алғашқы туындылардың бірі – 1967 жылы Century 21 Records компаниясы шығарған бес аудио пьеса болды. Винилді EP форматтағы әр пьеса шамамен 21 минуттық болды және телесериалдың дауыстық актерлеріне арналды. Ангус П. Аллан "Капитан Скарлетті таныстыру" (бірінші телеэпизодтың аяқталуына сәйкес), сондай-ақ "Капитан Скарлет және Мистерон" және "Спектрдің капитаны Скарлет" пьесаларын жазды. 1960 жылдары Century 21 компаниясы Капитан Скарлет өнімдеріне 60-тан астам лицензия берді және Century 21 Toys еншілес компаниясы арқылы фрикциялық жетегі бар модельдердің бірнеше түрін шығарды. Meccano Ltd компаниясы Капитан Скарлет Dinky Toys ойыншықтарын үлкен жетістікке жеткізді: оның SPV моделі барлық уақыттағы ең көп сатылған модельдік ойыншық болды және 1976 жылға дейін өндірілді. Waddingtons компаниясы "Жыландар мен баспалдақтар" ойынының негізінде Капитан Скарлет тақта ойынын шығарды. 1993 жылы Vivid Imaginations BBC2 арнасында қайталап көрсетілуіне орай жаңа ойыншықтар жиынтығын ұсынды.

Captain Scarlet has attracted both positive and negative commentary on its use of female and mixed ethnicity characters – an aspect that according to Daniel O'Brien gives the series a "more cosmopolitan" feel compared to Thunderbirds. Defending the series against claims of racist stereotyping, Gerry Anderson pointed out that it features heroic non white characters in the form of Lieutenant Green and Melody and Harmony Angels. For Sellers, the inclusion of Green and especially Melody Angel, a black female character, shows that Captain Scarlet was "actually ahead of its time in respect to race relations". He also regards the Angel squad's all female composition as significant from a point of view of women's emancipation. O'Brien is less complimentary on this latter point, arguing that while it was progressive for the 1960s, to newer audiences it comes across more as a "conventionally sexist male fantasy". Bould praises the "beautiful, multi ethnic, female Angel fighter pilots" and "secondary roles played by capable women". Cy Grant, the voice of Green, believed that Captain Scarlet had both positive multicultural value and an allegorical nature. He argued that religious symbolism was implied, with Colonel White serving as an analogue for God, Captain Black as the Devil and Scarlet as the Son of God; the allegory extended to Cloudbase, which represented Heaven and was guarded by a fleet of fighters codenamed "Angels". On dualism, he argued: "The 'darkness' of the Mysterons is most easily seen as the psychological rift – the struggle of 'good' and 'evil' – of the Western world as personified by Colonel White and his team. Dark and light are but aspects of each other. Incidentally, green is the colour of nature that can heal that rift." Since its first appearance, the TV series has been supplemented by merchandise ranging from toy action figures to video games. Among the early tie ins were a series of five audio plays released by Century 21 Records in 1967. Taking the form of a vinyl EP record, each play was approximately 21 minutes long and featured the voice cast from the TV series. Angus P. Allan wrote the first play, Introducing Captain Scarlet (set during the denouement of the first TV episode) as well as Captain Scarlet and the Mysterons and Captain Scarlet of Spectrum. During the 1960s, Century 21 granted more than 60 licences for Captain Scarlet products and released a range of friction drive model vehicles through its subsidiary Century 21 Toys. Meccano Ltd manufactured Captain Scarlet Dinky Toys to great success: its SPV was its best selling die cast toy of all time and continued to be produced until 1976. Waddingtons released a Captain Scarlet board game based on snakes and ladders. In 1993, Vivid Imaginations launched a new range of toys to coincide with the BBC2 repeats.

Кітаптар мен комикстер

1967 және 1968 жылдар аралығында «Армада Букс» баспасында Джон Уильям Дженнисонның (John William Jennison) «Капитан Скарлетт» атты үш балалар романы жарық көрді: «Капитан Скарлетт және Мистерон», «Капитан Скарлетт және Үнсіз саботажшы» және «Періштелер мен тымбылған жау». Атауынан көрініп тұрғандай, үшінші романда Spectrum Angels басты кейіпкерлер ретінде бейнеленеді. 1993 жылы Young Corgi Books «Мистерон», «Луннвилл 7», «Мұздың тұқпасы» және «Ұшыру» атты балалар романдарының бейімдемелерін шығарды. 1967 жылдың қыркүйегінен бастап, серияға негізделген комикстер TV Century 21 (кейін TV21) журналында жарияланды, оны City Magazines Century 21 компаниясымен бірлесіп шығарды. Телесериалдың түпнұсқасы аяқталғаннан кейін комикс Спектр мен Мистеронның оқиғасын жалғастырды, ал кейінгі оқиғаларда Мистерон Марстағы қаласын деактивациялап, Қараны бақылаудан бас тартатынын, ал Скарлет Жердегі қауіп-қатерлермен күресу үшін Спектрден кететіні көрсетілді. Мистерон ақырында оянады, бұл Скарлетт пен Спектрді күресті жаңартуға итермелейді. Сериалдың TV21-дегі дебютінен бұрын, Lady Penelope және Solo бауырлас комикстеріндегі спин-офф оқиғалары жарық көрді. 1967 жылдың қаңтар айында Lady Penelope «Ангел» ұшқыштары туралы комикс жолағын бастады; ол 1968 жылдың мамырына дейін жалғасты, бірақ 1967 жылдың тамызына дейін Spectrum ұйымының элементтері енгізілген жоқ. Solo екі комикс жолағын жариялады: біріншісі 1967 жылдың маусымынан қыркүйегіне дейін; екіншісі, City Magazine журналының TV Tornado журналымен біріккеннен кейін, 1967 жылдың қыркүйегінен 1968 жылдың ақпанына дейін. Біріншісі, «Мистеронның белгісі», Мистеронды жау ретінде көрсетуден басқа, «Капитан Скарлетт» сериалымен тікелей байланысы болмады; ол 1960 жылдарда өрнектелді және ұсынылымы «The Invaders» сериалына ұқсас болды. Екіншісі, жай ғана «Мистерон» деп аталады, онда шетелдіктер Андромеда галактикасына жаулап алу науқанымен барады. Сериал Century 21 және City басылымдарында тоқтатылғаннан кейін, Polystyle Publications 1971 және 1972 жылдар аралығында Countdown комиксінде және жылнамаларда қосымша комикс жолақтарын жариялады. 1993 жылдан 1994 жылға дейін Fleetway Editions BBC2-де сериалдың алғашқы көрсетіліміне орай арнайы «Капитан Скарлетт» комиксін шығарды. Grandreams 1993 және 1994 жылдары, ал Carlton Books 2001 жылы жаңа жылнамалар шығарды. 1968 жылдың қаңтар және тамыз айлары аралығында Shōnen Book журналында жеке бейімдеме жарық көрді.

Between 1967 and 1968, Armada Books published three Captain Scarlet children's novels by John William Jennison (who wrote under the pseudonym "John Theydon"): Captain Scarlet and the Mysterons, Captain Scarlet and the Silent Saboteur and The Angels and the Creeping Enemy. As implied by its title, the third novel features the Spectrum Angels as the main characters. In 1993, Young Corgi Books released children's novelisations of "The Mysterons", "Lunarville 7", "Noose of Ice" and "The Launching". From September 1967, comic strips based on the series were printed in TV Century 21 (later TV21), published by City Magazines in association with Century 21. After the TV series finished its original run, the comic continued the story of Spectrum and the Mysterons, with subsequent adventures showing that the Mysterons deactivate their city on Mars and relinquish their control over Black while Scarlet leaves Spectrum to fight Earth bound threats. The Mysterons eventually reawaken, prompting Scarlet and Spectrum to resume their struggle. The series' TV21 debut had been preceded by spin off adventures in the sister comics Lady Penelope and Solo. In January 1967, Lady Penelope launched a comic strip about the Angel pilots; this ran until May 1968 but introduced no elements of the Spectrum Organisation until August 1967. Solo printed two strips: the first from June to September 1967; the second, following a merger with City Magazine's TV Tornado, from September 1967 to February 1968. The first, The Mark of the Mysterons, bore little relation to Captain Scarlet besides featuring the Mysterons as villains; it was set in the 1960s and the presentation was similar to that of The Invaders. The second, simply titled The Mysterons, saw the aliens travelling to the Andromeda Galaxy on a campaign of conquest. After the series' discontinuation in Century 21 and City titles, Polystyle Publications printed further strips in Countdown comic and annuals between 1971 and 1972. From 1993 to 1994, Fleetway Editions published a dedicated Captain Scarlet comic to coincide with the series' first run on BBC2. New annuals were published by Grandreams in 1993 and 1994 and Carlton Books in 2001. A separate adaptation was published in Shōnen Book from January to August 1968.

Үй бейнесі

Ұлыбританияда серияның алғашқы VHS нұсқасы 1982 жылы Precision Video компаниясымен шығарылды. Кейіннен Precision компаниясы Channel 5 Video (PolyGram және Heron International серіктестігі) компаниясымен сатып алынды, ол 1980-жылдар бойында Captain Scarlet кассеталарын шығарды. 2001 және 2002 жылдар аралығында Carlton Video серияны томдық және жинақталған түрде қайта шығарды. Бұл нұсқаларда 2000-жылдардағы қайта көрсетілімдер үшін жаңартылған бейне және дыбыс сапасы қолданылды. Бонус материалдарға Герри Андерсонның "Мистерон" және "Көк базаға шабуыл" атты екі эпизодқа жасаған аудио түсіндірмелері, сондай-ақ 1960-жылдардағы бес аудио әңгіме кіреді. VHS нұсқалары сияқты, DVD-лер де жинақ ретінде шығарылды; оған қосымша диск кіреді, онда өндіріс туралы деректі фильм, Captain Scarlet S.I.G., және бес баламалы ашылу тізбегі бар. Blu-ray жинағы 2017 және 2018 жылдар аралығында томдық және жинақталған түрде шығарылды. Siouxsie and the Banshees тобы 1977 жылы алғашқы концерттерінде Captain Scarlet тақырыптық әуенінің қосымша мәтіндерімен кейіпкерді пародиалайтын нұсқасын орындады.

Ұлыбританияның алғашқы DVD-лер Carlton Video

Тақырып Эпизодтар Алғаш рет шығарылған Капитан Скарлетт және Мистерон: Толық сериялар жинағы (Капитан Скарлетт SIG сахна артындағы материалдары да бар) 17 қыркүйек 2001 Капитан Скарлетт және Мистерон: 1-көлем "Мистерон", "Қанатты қастандық", "Биг Бен қайтадан соққы береді", "Мэнхант", "Аваланш", "Ақ қардай" 17 қыркүйек 2001 Капитан Скарлетт және Мистерон: 2-көлем "Тұрақ", "Уақыт операциясы", "Спектр қарсы шабады", "Арнайы тапсырма", "Нью-Йорк жүрегі", "Луннавилл 7" 17 қыркүйек 2001 Капитан Скарлетт және Мистерон: 3-көлем "783 нүктесі", "Модель шпион", "Іздеу және жою", "Дұшпан", "Жабайы ракета", "Кратер 101" 12 қараша 2001 Капитан Скарлетт және Мистерон: 4-көлем "Қорқынышты көлеңке", "Қауіпті кездесу", "Риг 15-те өрт", "Үштік айқас", "104 рейсі", "Перуделер мекені" 12 қараша 2001 Капитан Скарлетт және Мистерон: 5-көлем "Мұздың тұқылмасы", "Экспо 2068", "Ұшыру", "Кодтық ат Европа", "Тозақ", "Атлантикаға сапар", "Cloudbase-ке шабуыл", "Тергеу" 12 қараша 2001 Джо 90 / Капитан Скарлетт / Stingray жинағы "Мистерон", "Қанатты қастандық", "Биг Бен қайтадан соққы береді", "Мэнхант", "Аваланш", "Ақ қардай" (сонымен қатар Stingray және Джо 90 эпизодтары) 20 қазан 2003

Кейінгі туындылары

1980 жылдан бері ITC каталогына құқық бірнеше рет қол ауысты. Оны алғашқыда PolyGram Entertainment компаниясы, содан кейін BBC-ге ішінара сатылғаннан кейін Carlton International компаниясы сатып алды. 2004 жылы Карлтон Granada компаниясымен бірігіп ITV plc компаниясын құрды; 1982 жылдың қаңтар айында Ұлыбританияда VHS форматында шыққан «Марстан келген Мистерондардың кек алуы» – Captain Scarlet-тің Ұлыбританиядағы үй бейнежазбаларындағы тұңғыш дебюті болды. 1988 жылдың қараша айында ол Миннесота телеарнасы KTMA-да «Mystery Science Theater 3000» мысықтарды парабодтаушы сериясының екінші эпизоды ретінде көрсетілді. Джерри Андерсон 2000 және 2002 жылдары жариялаған «Капитан Скарлет» фильмінің ойынды фильмге бейімдеу жоспарлары әзірге дамытылмады.

Қайта жасау

1999 жылы Андерсон компьютерлік анимациялық сынақ фильмінің өндірісін қадағалады – «Капитан Скарлетт және Мистеронның оралуы». Бұл фильмтің мақсаты оның 1960-шы жылдардағы қуыршақтардан жасалған серияларын 21-ші ғасыр көрермендері үшін жаңарту мүмкіндігін зерттеу еді. «Moving Picture Company» компаниясы «Капитан Скарлетт – Жаңа мыңжылдық» деген жұмыс атауымен төрт минуттық фильмді «Maya» анимациялық бағдарламалық қамтамасы және қозғалысты түсіру технологиясын қолданып жасады. Фрэнсис Мэтьюс пен Эд Бишоп Капитан Скарлетт пен Капитан Блю рөліндегі дауыстарын қайтадан сомдады. Мистерон Жерге қарсы соғысын тоқтатқаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, фильмде Капитан Блэк қайта пайда болып, Марспен соғыстың жаңадан басталуына себепкер болады. Фильм 2000 жылы «Fanderson» конвенциясында және 2001 жылы ғылыми лекцияда көрсетілді. Толыққанды компьютерлік анимациялық «Капитан Скарлетт» сериалын жасау жоспары ақырында «Жаңа Капитан Скарлетт» сериасына әкелді. Бұл сериал 2005 жылы «ITV» телеарнасының «Ministry of Mayhem» балалар бағдарламасында тұңғыш рет көрсетілді. «Супермарионация» дәстүрін сақтай отырып, сериалды жасау үшін қолданылған анимация «Гипермарионация» деп аталды. «Жаңа Капитан Скарлетт» Андерсонның 2012 жылы қайтыс болған соңғы телесериалы болды.