Кіріспе

Музыкалық әшекейлеу түрі

Грация нотасы – түрлі музыкалық әшекейлеулерді көрсететін музыкалық жазу түрі. Ол әдетте мелодиялық және гармониялық тұрғыдан маңызды емес екенін көрсету үшін кішкентайрақ жазылады. Жеке грация нотасы, егер сабынан көлбеу сызықпен көрсетілсе, акчякатураны, ал сызықсыз болса – апподжиатураны білдіреді. Егер грация ноталары топталып келсе, оларды интерпретацияға байланысты әртүрлі әшекейлеу санаттарының кез келгенін көрсету үшін түсіндіруге болады. Соққы аспаптарында, мысалы, барабанда, осыған ұқсас түсінік – төмен дыбыспен жасалатын, қолдаушы роллдар.

Нөмірлік

Жазуда грация нотасы стандартты нотадан баспа мөлшерімен ерекшеленеді. Грейс нотасы әдеттегі нотадан әлдеқайда кішкентай етіп басылады, кейде нотаның тірегі арқылы сызық тартылады (екі немесе одан көп грация нотасы болғанда, бірінші нотаның тірегі арқылы сызық тартылуы мүмкін, ал келесі грация ноталарында болмайды). Нота тірегі арқылы сызық тартылуының болуы немесе болмауы көбінесе акцияккатура немесе аппогиатура мақсатын білдіреді деп түсіндіріледі. Кейбір композиторлардың, әсіресе Фредерик Шопеннің шығармаларында, грация ноталары үшін арналған кішкентай шрифтпен басылған ұзақ тізбектер кездесуі мүмкін, олардың мақсаты – осы ноталардың барлығына жұмсалатын уақыттың мөлшері орындаушының шешімімен анықталады. Мұндай кішкентай шрифтпен басылған ноталар тобының қасында негізгі нота болуы немесе болмауы мүмкін, сондықтан талдау кезінде олар грация ноталары ретінде қарастырылуы немесе қарастырылмауы мүмкін.

Функция

Грация нотасы – әшекей болып табылады, ал берілген бір грация нотасын белгілі бір тарихи кезеңнің (немесе белгілі бір композитордың) орындау практикасында аппогиатура немесе акцияккатура ретінде орындау керектігін анықтау көбінесе қызу пікірталас тудырады. Өйткені, аудиожазбалар пайда болғанға дейін сол кездегі орындау практикасы туралы әдеби, түсіндірмелік мәліметтерге сүйенуіміз керек, тіпті содан кейін де тек композитордың жеке немесе санкцияланған жазбасы ғана оның қолданылуын тікелей көрсете алады. Аппогиатура немесе акцияккатура ретінде грация ноталары, олардан кейін келетін салыстырмалы түрде ұзақ созылатын нотадан бұрын қысқа мерзімге ғана естілетін ноталар түрінде кездеседі. Бұл ұзақ нота, кез келген грация ноталары оған гармониялық және мелодиялық тұрғыдан бағынышты деп есептелуі мүмкін (бірақ кейбір аппогиатуралардың жағдайында, әшекей безендірілген нотадан ұзақ уақытқа созылуы мүмкін), грация ноталарына қатысты «басты» нота деп аталады. Грация нотасы немесе ноталар кейде басты нотаның дәл жартысына тең етіп жазылуы мүмкін. Егер олар бірнеше болса, олардың нотациясы әрқашан басты нотаның жартысына тең болуы керек деген пікір жиі кездеспейді. (Мысалы, егер басты нота төрттен бір нота болса, грация нотасы сегізден бір нота, екі он алтыдан бір нота, төрт отыз екіден бір нота немесе сегіз алпыс төрттен бір нота болып жазылуы керек, т.б.). Грация ноталары, «көрсеткіш ноталар» деп аталатын ноталардан айырмашылығы, олар кірістірілген такттің ырғақтық бөлінуіне немесе музыкалық «санына» ешқандай әсер етпейді, сондықтан уақыт өлшемін сақтау үшін такттан басқа ноталарды шығарып тастау қажеттілігі туындамайды.