Дерек Джейкоби: Өмір және мансабы

Кіріспе

Ағылшын актері (туған 1938)

Сэр Дерек Джордж Джейкоби (/dʒ//æ//k//ə//b//i/; туылған 22 қазан 1938) – ағылшын актері. Джейкоби Корольдік ұлттық театрдағы жұмысымен және кино мен теледидардағы рөлдерімен танымал. Ол көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде BAFTA сыйлығы, екі Оливье сыйлығы, екі Primetime Emmy сыйлығы, екі Screen Actors Guild сыйлығы және Тони сыйлығы. 1994 жылы патшайым Елизавета II оны театрға қосқан үлесі үшін рыцарь атағына ие етті. Джейкоби өзінің кәсіби актерлік карьерасын Лоуренс Оливьемен бірге Ұлттық театрдың негізін қалаушы мүшелерінің бірі ретінде бастады. 1983 жылы «Сирано де Бержерак» және 2009 жылы «Он екінші түн» пьесаларындағы басты рөлдері үшін Лоуренс Оливье сыйлығын алды. 1985 жылы «Жоқ-жоқ туралы көп шу» пьесасындағы Бенедикт рөлі үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Джейкоби көптеген теледидарлық рольдерде де ойнады, соның ішінде BBC-нің «I, Claudius» (1976) сериалындағы Клавдий рөлі үшін Ұлыбритания академиясының теледидарлық сыйлығын жеңіп алды. «The Tenth Man» (1988) үшін мини-сериал немесе фильмдегі үздік қосалқы актер және «Frasier» (2001) комедиялық сериалындағы үздік қонақ актер үшін екі Primetime Emmy сыйлығын алды. Ол сонымен қатар «Кадфаэль» (1994–1998) ортағасырлық драмалық сериалында, HBO-ның «The Gathering Storm» (2002) фильмінде, ITV-нің «Vicious» (2013–2016) ситкомында және BBC-нің «Last Tango in Halifax» (2012–2020) сериалындағы рөлдерімен де танымал. 2019 жылы Netflix-тің танымал «The Crown» сериалының үшінші маусымында Виндзор герцогы Эдвард VIII рөлін сомдады. Көбінесе сахналық актер болғанымен, Джейкоби көптеген фильмдерде де ойнады, оның ішінде «Отелло» (1965), «Шакал күні» (1973), «Генрих V» (1989), «Қайта тірілген» (1991), «Гамлет» (1996), «Гладиатор» (2000), «Нэнни Макфи» (2005), «Жұмбақ» (2007), «Мэрилинмен бір апта» (2011), «Аноним» (2011), «Золушка» (2015) және «Ориент экспресіндегі кісі өлтіру» (2017) фильмдері бар. Джейкоби Роберт Алтманның «Gosford Park» (2001) және Том Хупердің «Корольдің сөйлеуі» (2010) фильмдерінің актерлік тобымен бірге екі Screen Actors Guild сыйлығын алды.

Sir Derek George Jacobi ('/dʒ//æ//k//ə//b//i/; born 22 October 1938) is an English actor. Jacobi is known for his work at the Royal National Theatre and for his film and television roles. He has received numerous accolades including a BAFTA Award, two Olivier Awards, two Primetime Emmy Awards, two Screen Actors Guild Awards, and a Tony Award. He was given a knighthood for his services to theatre by Queen Elizabeth II in 1994. Jacobi started his professional acting career with Laurence Olivier as one of the founding members of the National Theatre. Jacobi received the Laurence Olivier Award, for the title role in Cyrano de Bergerac in 1983 and Malvolio in Twelfth Night in 2009. He also won the Tony Award for Best Actor in a Play for his role as Benedick in Much Ado About Nothing in 1985. Jacobi has also made numerous television appearances including starring as Claudius in the BBC series I, Claudius (1976), for which he won the British Academy Television Award for Best Actor. He received two Primetime Emmy Awards for Outstanding Supporting Actor in a Miniseries or Movie for The Tenth Man (1988), and Outstanding Guest Actor in a Comedy Series for Frasier (2001). He is also known for his roles in the medieval drama series Cadfael (1994–1998), the HBO film The Gathering Storm (2002), the ITV sitcom Vicious (2013 2016) and in BBC's Last Tango in Halifax (2012–2020). He portrayed Edward VIII, the Duke of Windsor, in the third season of the acclaimed Netflix series The Crown in 2019. Though principally a stage actor, Jacobi has appeared in a number of films, including Othello (1965), The Day of the Jackal (1973), Henry V (1989), Dead Again (1991), Hamlet (1996), Gladiator (2000), Nanny McPhee (2005), The Riddle (2007), My Week with Marilyn (2011), Anonymous (2011), Cinderella (2015), and Murder on the Orient Express (2017). Jacobi has also earned two Screen Actors Guild Awards along with the ensemble cast for Robert Altman's Gosford Park (2001), and Tom Hooper's The King's Speech (2010).

Ерте өмір

Дерек Джордж Якоби 1938 жылғы 22 қазанда Англияның Лейтонстоун қаласында дүниеге келді. Ол Лейтон Хай-роудтағы мата дүкенінде жұмыс істеген хатшы Дейзи Гертруд (туған тегі Мастерс; 1910–1980) және тәтті дүкенін басқарған Альфред Джордж Якобидің (1910–1993) жалғыз баласы болды. Оның әкесінің әкесі 19 ғасырда Германиядан Англияға көшіп келген. Оның сонымен қатар алыс гугенот шежіресі де бар. Оның отбасы жұмысшы табына жатқан, ал Якоби балалық шағын қуанышты деп еске алады. Оқушы кезінде ол Лейтон округінің ұлдарға арналған орта мектебіне, қазір Лейтон алтыншы форма колледжі деп аталады, оқыды және «Лейтон ойыншылары» драма клубының белсенді мүшесі болды. Алтыншы сыныпта оқығанда ол «Гамлет» қойылымында ойнады, ол Эдинбург фестиваліне қатысып, жоғары бағаланды. 18 жасында Кембридж университетіне стипендия жеңіп, онда Сент-Джон колледжінде тарих пәнін оқып, бітірді. Сол кездегі университеттің жас өкілдері Иан МакКеллен және Тревор Нанн болды. Кембридж университетінде оқып жүргенде Якоби көптеген рөлдерді сомдады, соның ішінде «Гамлетті» де, ол Швейцарияға гастрольдік сапарға барды, онда Ричард Бертонмен танысты. Кембриджтегі «II Эдуард» рөлін орындағаннан кейін, 1960 жылы бітірген соң Якоби Бірмингем репертуарлық театрының құрамына қабылдануға шақырылды.

Алғашқы жұмыстар

Жакобидің талантын Лоренс Оливье мойындады, ол жас актерді Лондонға шақырды және осылайша жаңа Ұлттық театрдың негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды, тіпті сол кезде Жакоби аса танымал емес еді. "Фрейзер" телесериалының "Шоу тоқтауы керек" атты эпизодында, ол Шекспирлік өнерін паш етіп, дауысы қатты, таланты жоқ, тележұлдыз Джексон Хедли рөлін сомдады, ол өзінің сахналық мансабын қайта жаңғыртуға лайық деп жаңылысқан.

2000 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Жакоби "Илиада", К.С.Льюистің "Солқын саяхаты", Дж.Р.Р.Толкиннің "Фермер Джайлс оф Хэм" аудио кітаптарын, сондай-ақ Роберт Грейвстің "Мен, Клаудиус" романының екі қысқартылған нұсқасын оқып берді. 2001 жылы "Балалардың жазғы түнгі арманы" фильмінде "Дюк Тесейдің" дауысын сомдады. 2002 жылы Жакоби Сэр Дональд Синден, Иан Ричардсон және Дама Диана Риггпен бірге "The Hollow Crown" спектаклімен Австралияға гастрольдік сапар жасады. Жакоби "Гладиатор" фильмінде Сенатор Гракх рөлін ойнады және 2002 жылы "Жюри" мини-сериалында қатысты. Ол сонымен қатар BBC балалар сериясы "Түнгі бақ" баяндаушысы. 2003 жылы "Доктор Ху" ғылыми-фантастикалық сериясы негізінде жасалған "Шалканың айқайы" веб-сериалына қатысты. Ол Доктордың жауы Қожайынның дауысын сомдады, ал Доктор рөлінде Ричард Э. Грант ойнады. Сол жылы "Доктор Ху" сериясына негізделген "Дедлайн" аудиодрамасында да ойнады. Онда ол уақыт пен кеңістікте саяхаттайтын "Доктор" кейіпкері туралы әңгімелер құрастыратын, қартайған жазушы Мартин Баннистер рөлін ойнады, сериал ешқашан теледидарға шықпаған. Кейін Жакоби 2007 жылдың маусымында "Доктор Ху" эпизоды "Утопияда" пайда болды; ол мейірімді профессор Яна рөлінде ойнады, эпизодтың соңында ол Қожайын екені белгілі болды. "Doctor Who Confidential" бағдарламасында Жакоби әрқашан осы шоуда ойнағысы келгенін мойындады: "60-шы жылдардан бері менің арманымның бірі – "Доктор Хуға" қатысу. Екіншісі – "Коронация көшесі". Енді мен "Доктор Ху" сериалдарын түсірдім. Мен әлі де "Корриді" күтіп тұрмын". 2004 жылы Жакоби Фридрих Шиллердің "Дон Карлос" спектаклінде Шеффилдтегі Крусибл театрында ойнады, бұл қойылым 2005 жылдың қаңтарында Лондондағы Гиелгуд театрына көшірілді. Лондондық "Дон Карлос" қойылымына жақсы пікірлер айтылды. Сондай-ақ 2004 жылы ол Джейк Арноттың сол аттас романы негізінде түсірілген төрт бөлімді "The Long Firm" BBC сериалының бірінші бөлімінде Лорд Тедди Турсби рөлін ойнады. "Нэнни Макфи" (2005) фильмінде ол ерекше Мистер Уийн рөлін сомдады. 2006 жылы "Андерверлд: Эволюция" қорқынышты фильмінде Александр Корвинус рөлінде ойнады. 2006 жылдың наурызында BBC Two телеарнасы Чилидің бұрынғы диктаторы Аугусто Пиночет және оны Ұлыбританиядан экстрадициялау әрекеттері туралы "Пиночет қала маңындағы" деректі-драмалық фильмін көрсетті; Жакоби басты рөлді ойнады. 2007 жылдың қыркүйегінде АҚШ-та "Пиночеттің соңғы тұғыры" деген атаумен шықты. 2006 жылы ол "Мис" балалар фильмінде қойшы иті туралы ертегіде ойнады және осы фильмді баяндады. 2006 жылдың шілде-тамызында ол "Донмар" қоймасында "Менің әкемнің айналасындағы саяхат" спектаклінде басты рөлді ойнады, кейін бұл қойылым Уэст-Эндке көшірілді. 2007 жылдың ақпанында Брендан Фоулидің режиссерлігімен Жакоби, Винни Джонс және Ванесса Редгрейвтің қатысуымен "Аңқаша" фильмі Берлиндегі EFM кинофестивалінде көрсетілді. Жакоби екі рөлді ойнады: біріншісі – қазіргі Лондондық қаңғыбас, екіншісі – Чарльз Диккенстің рухы. 2007 жылдың наурыз айында Би-Би-Сидің балалар бағдарламасы "Түнгі бақ" жүз эпизодтан тұратын бағдарламасын бастады, баяндаушы ретінде Жакоби қатысты. Ол ITV-нің 2007 жылғы Рождестволық "Ескі қызығушылық дүкені" адаптациясында Неллдің әкесінің рөлін ойнады және Лондондағы Уиндхам театрындағы Донмар қоймасында Шекспирдің "Он екінші түнінде" (2009) Малволио рөлінде сахнаға оралды. Бұл рөл оған "Ең үздік актер" номинациясы бойынша Лоуренс Оливье сыйлығын әкелді. Ол 2009 жылы бес фильмде ойнады: "Моррис: Белс бар өмір", "Хиппи Хиппи шайқалуы", "Endgame", "Адам қайта тірілді" және "Чарльз Диккенстің Англиясы". 2010 жылы ол "Мен, Клавдий" радио адаптациясында Август рөлінде қайта оралды. 2011 жылы ол Джеймс Пурфой мен Пол Дьяматтидің қатысуымен түсірілген "Ironclad" ортағасырлық эпосындағы Реджинальд де Корнхилл, Рочестер қамалының кастеляны рөлін ойнады. Жакоби Майкл Грандедждің "Король Лир" (Лондон, 2010) қойылымында ойнады, "Нью-Йоркер" журналы оның осы рөлді сомдауын "оның көрнекті мансабының ең үздік қойылымдарының бірі" деп атады. 2012 жылдың сәуірінде ол "Титаник: Blood and Steel" фильмінде, ал 2012 жылдың қарашасында "Халифакстағы соңғы танго" BBC сериалында ойнады. 2013 жылы ол "Соңғы тангоның" екінші маусымында, ал 2014 жылы үшінші маусымында ойнады. 2013 жылы Жакоби Иан МакКелленмен бірге ITV-нің "Vicious" комедиясында Стюарт Биксби рөлін ойнады, ол МакКеллен сомдаған Фредди Торнхиллдің серігі болды. 2013 жылдың 23 тамызында шоу 2015 жылдың маусымында эфирге шыға бастаған алты эпизодты екінші маусыммен жаңартылды. Шоу 2016 жылдың желтоқсанында Рождестволық арнайы бағдарламамен аяқталды. 2017 жылдан бастап Жакоби Big Finish Productions компаниясының бірнеше сериясында "Ұлы шебер" рөлін қайта сомдады. 2018 жылы ол BBC мини-сериалы "Les Misérables" фильмінде Диньнің епископы рөлін ойнады. 2018 жылы Жакоби "World United Creator – Platinum Demiurge" сыйлығын әлемдік әдебиетті біріктіруге және насиаттауға қосқан үлкен үлесі үшін алды, бұл Уильям Шекспирді қазіргі киноға енгізуге жасаған күш-жігеріне негізделген. 2019 жылы ол "Horrible Histories: The Movie – Rotten Romans" фильмінде император Клавдий рөлін қайта сомдады. 2022 жылы Жакоби Алан Беннеттің сол аттас пьесасының экранизациясы "Allelujah" фильмінде ойнады, режиссерлік жұмысын Ричард Эйр жасады, сонымен қатар Дженнифер Соундерс, Балли Гилл, Рассел Тоуи, Дэвид Брэдли және Джуди Денч қатысты. Жакоби Шекспир авторлығын зерттеу орталығына лекция оқып, де Вердің Шекспирдің авторы екенін жақтады және 2004 және 2005 жылдары осы тақырыптағы екі кітапқа алғы сөз жазды. 2007 жылы Жакоби және тағы бір шекспирші актер және режиссер Марк Райланс Шекспирдің туындыларының авторлығына қатысты "Ақылға қонымды күмәнділік туралы декларацияны" жариялады, бұл мәселеге қатысты жаңа зерттеулерді ынталандыру мақсатында жасалды. 2011 жылы Жакоби Оксфордтық теория туралы "Anonymous" фильмінде рөлді қабылдады, онда Рис Ифанс және Ванесса Редгрейв ойнады. Фильмде Жакоби пролог пен эпилогты оқыды, ол қазіргі Нью-Йоркте өтеді, ал фильмнің негізгі бөлігі Элизабет Англиясында өтеді. Жакоби фильмді түсіру "өте тәуекелді нәрсе" екенін айтты, "ортодоксалды стратфордтықтар ашуға толы болады" деді.

Jacobi has narrated audio book versions of the Iliad, The Voyage of the Dawn Treader by C. S. Lewis, Farmer Giles of Ham by J. R. R. Tolkien, and two abridged versions of I, Claudius by Robert Graves. In 2001, he provided the voice of "Duke Theseus" in The Children's Midsummer Night's Dream film. In 2002, Jacobi toured Australia in The Hollow Crown with Sir Donald Sinden, Ian Richardson and Dame Diana Rigg. Jacobi also played the role of Senator Gracchus in Gladiator and starred in the 2002 miniseries The Jury. He is also the narrator for the BBC children's series In the Night Garden

In 2003, he was involved with Scream of the Shalka, a webcast based on the science fiction series Doctor Who. He played the voice of the Doctor's nemesis the Master alongside Richard E. Grant as the Doctor. In the same year, he also appeared in Deadline, an audio drama also based on Doctor Who. Therein he played Martin Bannister, an ageing writer who makes up stories about "the Doctor", a character who travels in time and space, the premise being that the series had never made it on to television. Jacobi later followed this up with an appearance in the Doctor Who episode "Utopia" (June 2007); he appears as the kindly Professor Yana, who by the end of the episode is revealed to be the Master. Jacobi admitted to Doctor Who Confidential he had always wanted to be on the show: "One of my ambitions since the '60s has been to take part in a Doctor Who. The other one is Coronation Street. So I've cracked Doctor Who now. I'm still waiting for Corrie." In 2004, Jacobi starred in Friedrich Schiller's Don Carlos at the Crucible Theatre in Sheffield, in an acclaimed production, which transferred to the Gielgud Theatre in London in January 2005. The London production of Don Carlos gathered rave reviews. Also in 2004, he starred as Lord Teddy Thursby in the first of the four part BBC series The Long Firm, based on Jake Arnott's novel of the same name. In Nanny McPhee (2005), he played the role of the colourful Mr. Wheen, an undertaker. He played the role of Alexander Corvinus in the 2006 action horror film Underworld: Evolution. In March 2006, BBC Two broadcast Pinochet in Suburbia, a docudrama about former Chilean dictator Augusto Pinochet and the attempts to extradite him from Great Britain; Jacobi played the leading role. In September 2007, it was released in the U. S., retitled Pinochet's Last Stand. In 2006, he appeared in the children's movie Mist, the tale of a sheepdog puppy, he also narrated this movie. In July–August 2006, he played the eponymous role in A Voyage Round My Father at the Donmar Warehouse, a production which then transferred to the West End. In February 2007, The Riddle, directed by Brendan Foley and starring Jacobi, Vinnie Jones, and Vanessa Redgrave, was screened at Berlin EFM. Jacobi plays twin roles: first a present day London tramp and then the ghost of Charles Dickens. In March 2007, the BBC's children's programme In the Night Garden started its run of one hundred episodes, with Jacobi as the narrator. He played Nell's grandfather in ITV's Christmas 2007 adaptation of The Old Curiosity Shop, and returned to the stage to play Malvolio in Shakespeare's Twelfth Night (2009) for the Donmar Warehouse at Wyndham's Theatre in London. The role won him the Laurence Olivier Award for Best Actor. He appears in five 2009 films: Morris: A Life with Bells On, Hippie Hippie Shake, Endgame, Adam Resurrected and Charles Dickens's England. In 2010, he returned to I, Claudius, as Augustus in a radio adaptation. In 2011, he was part of a medieval epic, Ironclad, which also starred James Purefoy and Paul Giamatti, as the ineffectual Reginald de Cornhill, castellan of Rochester castle. Jacobi starred in Michael Grandage's production of King Lear (London, 2010), giving what The New Yorker called "one of the finest performances of his distinguished career". In April 2012, he appeared in Titanic: Blood and Steel and in November 2012, he starred in the BBC series Last Tango in Halifax. In 2013, he starred in the second series of Last Tango, and in 2014, the third series. In 2013, Jacobi starred alongside Ian McKellen in the ITV sitcom Vicious as Stuart Bixby, the partner to Freddie Thornhill, played by McKellen. On 23 August 2013, the show was renewed for a six episode second series which began airing in June 2015. The show ended in December 2016, with a Christmas special. Since 2017, Jacobi has again portrayed The Master in several box set series for Big Finish Productions, collectively entitled The War Master. In 2018, he played the Bishop of Digne in the BBC miniseries Les Misérables. In 2018, Jacobi received the World United Creator – Platinum Demiurge Award for his tremendous contribution to uniting and promoting world literature based on his efforts to introduce William Shakespeare into modern cinema. In 2019 he reprised the role of the emperor Claudius in Horrible Histories: The Movie – Rotten Romans. In 2022 Jacobi appeared in Allelujah, a film adaptation of Alan Bennett's play of the same name directed by Richard Eyre, which also starred Jennifer Saunders, Bally Gill, Russell Tovey, David Bradley, and Judi Dench. Jacobi has given an address to the Shakespeare Authorship Research Centre promoting de Vere as the Shakespeare author and wrote forewords to two books on the subject in 2004 and 2005. In 2007, Jacobi and fellow Shakespearean actor and director Mark Rylance initiated a "Declaration of Reasonable Doubt" on the authorship of Shakespeare's work, to encourage new research into the question. In 2011, Jacobi accepted a role in the film Anonymous, about the Oxfordian theory, starring Rhys Ifans and Vanessa Redgrave. In the film Jacobi narrates the Prologue and Epilogue, set in modern day New York, while the film proper is set in Elizabethan England. Jacobi said that making the film was "a very risky thing to do", stating "the orthodox Stratfordians are going to be apoplectic with rage".