Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жасауыл немесе қамшы түрі
Type of whip or lash
Жасауыл – қамшы немесе қамшының, әсіресе көп талшықты түрі, қатал дене жазалау немесе өзін-өзі жазалау үшін қолданылатын құрал. Ол әдетте былғарыдан жасалады.
A scourge is a whip or lash, especially a multi thong type, used to inflict severe corporal punishment or self mortification. It is usually made of leather.
Этимология
Бұл сөз көбінесе ескі француз тіліндегі escorgier "сауатсыздықтан жазалау, қамшымен ұру" деген сөзден шыққан деп есептеледі, одан әрі халық латынындағы excorrigiare сөзіне дейін жетеді: латын префиксі ex "сыртқа, алып тастау" және ағылшын тіліндегі "толық" деген қосымша мағынасы, сондай-ақ corrigia "қамшы", немесе осы жағдайда "қамшы". Кейбір мамандар оны excoriare "терісін сыпыру" деген сөзбен байланыстырады, ол екі латын түбірден тұрады: ex ("сыртқа") және corium "тері".
The word is most commonly considered to be derived from Old French escorgier "to whip", going further back to the Vulgar Latin excorrigiare: the Latin prefix ex "out, off" with its additional English meaning of "thoroughly", plus corrigia "thong", or in this case "whip". Some connect it to excoriare, "to flay", built of two Latin parts, ex ("off") and corium, "skin".
Сипаттама
Жебе (flagrum; кішірейтілген түрі: flagellum) – металл шарлары, сүйектері және металл тікенектері бар арқаннан тұрады. Египеттік ескерткіштерде бейнеленген Осиристің қолындағы билік пен үстемдіктің екі символы – жебе немесе қамшы және иілген таяқ. Жебенің немесе қамшының пішіні тарих бойында өзгерген жоқ. Дегенмен, егер жебе египеттік мифологияда бейнеленгендей "қамшы" деп сипатталса, ол шаруашылық құралы ретінде қолданылған болуы мүмкін. Қамшының негізгі мақсаты – бидайды соғу емес, дене жазасын қолдану. Кибеланың дін қызметкерлері өздерін және басқаларды қамшымен жазалаған. Мұндай жазалар қасиетті саналған. Бірнеше тағанға қатты материал бекітіліп, етті жартатын "шағылу" екенін жасауға болады. Осы қосымшалары бар жебе "шаян" деп аталады. Скорпион – латын тілінде римдік флагрумды білдіреді және Киелі кітапта айтылады: 1 Патшалар 12:11: «Әкем сендерді қамшымен жазалады, ал мен сендерді шаянмен жазалаймын», – деді Рохабоғам, Сүлейменнен асып түсетін әскерге шақыру мен салық салуды білдіре отырып. Бұл атау арахнидтің салдарынан туындаған ауырсынуды көрсетеді. Оның Римде жиі қолданылғанын растайтын латын сөздері бар: Flagrifer – «қамшы алып жүруші» және Flagritriba – «жиі қамшымен жазаланатын құл». Жаңа өсиетте Иоанн жазғандай, Иудеяның римдік әкімі Понтий Пилат Исаны қамшымен жазалауға бұйрық берген. Қамшылау бесінші ғасыр мен одан кейінгі ғасырларда монастырлық тәртіпте жаза ретінде қабылданып алынды. Бесінші ғасырдың басында оны Галатиялық Палладий «Лаусиака тарихында» айтқан, ал Сократ Схоластик бұрынғыдай жазаланған жас монахтардың шіркеуден қуылмаған, қамшыланғандарын хабарлайды. (Арль қасиетті Цезариінің монахтар ережесін және Арль қасиетті Аврелианның алтыншы ғасырлық ережесін қараңыз.) Содан бері жебелеу монастырлық ережелерде және кеңестерде тәртіпті сақтау құралы ретінде жиі айтылады. Оны жаза ретінде қолдану жетінші ғасырда барлық қатаң Колумбан ережесімен басқарылатын монастырьларда кең таралған. Канондық құқық (Грацианның Декреті, Григорий IX-тың Декреттері) оны дін қызметкерлеріне жаза ретінде мойындады; тіпті он алтыншы және он жетінші ғасырларда да ол шіркеу заңнамасында құдайға қарсы сөздер айту, әйелге күйеу алу және симония үшін жаза ретінде көрінеді. Қайырымдылық пен азаптау құралы ретінде қамшылауды он және он бірінші ғасырларда қасиетті Доминик Лорикат және қасиетті Петр Дамианның (1072 жылы қайтыс болған) өмірбаяндары көпшілыққа таныстырады. Соңғысы өзін-өзі қамшылауды мақтап, арнайы трактат жазды; кейбір замандастары оны ынтаның артық болуы үшін кінәласа білсе де, оның мысалы және оған деген құрмет ортағасырлық діни ордендерде және қауымдастықтарда тәртіп ретінде белгілі шағын жазаны ерікті түрде қолдануды кеңінен танымал етті. Одан бері бұл тәжірибе көптеген ортағасырлық діни ордендерде және қауымдастықтарда пайда болды. Он төртінші ғасырдың Флагелланты өздерін қамшылаулары үшін аталды; Франция королі Людовик IX және Венгрияның Елизаветасы да "тәртіпті" жеке пайдаланды.
A scourge (flagrum; diminutive: flagellum) consists of a rope with metal balls, bones, and metal spikes. The scourge, or flail, and the crook are the two symbols of power and domination depicted in the hands of Osiris in Egyptian monuments. The shape of the flail or scourge is unchanged throughout history. However, when a scourge is described as a 'flail' as depicted in Egyptian mythology, it may be referring to use as an agricultural instrument. A flail's intended use was to thresh wheat, not to implement corporal punishment. The priests of Cybele scourged themselves and others. Such stripes were considered sacred. Hard material can be affixed to multiple thongs to give a flesh tearing "bite". A scourge with these additions is called a scorpion. Scorpio is Latin for a Roman flagrum and is referred to in the Bible: 1 Kings 12:11: " My father scourged you with whips; I will scourge you with scorpions" said Rehoboam, referring to increased conscription and taxation beyond Solomon's. The name testifies to the pain caused by the arachnid. Testifying to its frequent Roman application is the existence of the Latin words Flagrifer 'carrying a whip' and Flagritriba 'often lashed slave'. According to the Gospel of John, Pontius Pilate, the Roman governor of Judea, ordered Jesus to be scourged. Scourging was soon adopted as a sanction in the monastic discipline of the fifth and following centuries. Early in the fifth century it is mentioned by Palladius of Galatia in the Historia Lausiaca, and Socrates Scholasticus tells us that, instead of being excommunicated, offending young monks were scourged. (See the sixth century rules of St. Cæsarius of Arles for nuns, and of St. Aurelian of Arles.) Thenceforth scourging is frequently mentioned in monastic rules and councils as an enforcer of discipline. Its use as a punishment was general in the seventh century in all monasteries of the severe Columban rule. Canon law (Decree of Gratian, Decretals of Gregory IX) recognized it as a punishment for ecclesiastics; even as late as the sixteenth and seventeenth centuries, it appears in ecclesiastical legislation as a punishment for blasphemy, concubinage and simony. Scourging as a means of penance and mortification is publicly exemplified in the tenth and eleventh centuries by the lives of St. Dominic Loricatus and St. Peter Damian (died 1072). The latter wrote a special treatise in praise of self flagellation; though blamed by some contemporaries for excess of zeal, his example and the high esteem in which he was held did much to popularize the voluntary use of a small scourge known as a discipline, as a means of mortification and penance. From then on the practice appeared in most medieval religious orders and associations. The fourteenth century Flagellants were named for their self flagellation; King Louis IX of France and Elisabeth of Hungary also made private use of the "discipline".
Метафоралық мағынада
Атилла ғұнға қатысты "Құдайдың жазасы" (яғни "елдерді жазалау үшін Құдайдың қамшысы") сияқты шартты түрде тура қолданыстар, ауыр жазаны білдіретін метафоралық қолданыстарға әкелді, мысалы, "есірткіге тәуелділіктің азабы".
Semi literal uses such as "the scourge of God" for Attila the Hun (i. e. "God's whip with which to punish the nations") led to metaphoric uses to mean a severe affliction, e. g. "the scourge of drug abuse".