Кіріспе
Әлеуметтік шындық биологиялық шындықтан немесе жеке танымдық шындықтан өзгеше, себебі ол әлеуметтік өзара әрекеттесу арқылы қалыптасқан құбылыстық деңгейді көрсетеді, соның арқасында жеке мотивтер мен іс-әрекеттерден жоғары тұрады. Адамдық диалогтың нәтижесі ретінде әлеуметтік шындық, қоғамның қабылдаған әлеуметтік ұстанымдарынан тұрады деп есептелуі мүмкін, осы арқылы салыстырмалы тұрақты заңдар мен әлеуметтік көріністерді қамтиды. Радикалды құрылымдық тәсіл әлеуметтік шындықты байқаушылар арасындағы бірліктердің өнімі ретінде (қазіргі байқаушының өзі де кіретін немесе кірмейтін) сақтанып сипаттайды.
Social reality is distinct from biological reality or individual cognitive reality, representing as it does a phenomenological level created through social interaction and thereby transcending individual motives and actions. As a product of human dialogue, social reality may be considered as consisting of the accepted social tenets of a community, involving thereby relatively stable laws and social representations. Radical constructivism would cautiously describe social reality as the product of uniformities among observers (whether or not including the current observer themselves).
Шюц, Дюркгейм және Спенсер
Әлеуметтік шындық мәселесі феноменологиялық дәстүрдегі философтармен, әсіресе Альфред Шюцпен жан-жақты қарастырылды, ол осы ерекше шындық деңгейін белгілеу үшін "әлеуметтік әлем" терминін қолданды. Әлеуметтік әлемде Шюц тікелей сезілуге болатын (umwelt) әлеуметтік шындықты және дереу көкжиектен тысқары, бірақ іздесе тәжірибелеуге болатын әлеуметтік шындықты ажыратты. Оның ізінен этнометодология күнделікті өмірдегі біздің құзыреттілігіміз бен әлеуметтік шындыққа қатысты қабілетіміздің айқын емес құрылымын одан әрі зерттеді. Бұрын бұл мәселе социология және басқа да ғылымдарда қарастырылған. Мысалы, Эмиль Дюркгейм "әлеуметтік патшалықтың" ерекше табиғатын баса көрсетті: "Мұнда идеялар басқа еш жердегіден гөрі шындық болып табылады". Герберт Спенсер биологиялық және психологиялық деңгейден жоғары тұрған әлеуметтік шындық деңгейін ажырату үшін "суперорганикалық" терминін енгізді.
Сеарл
Джон Сёрл сөйлеу актілері теориясын әлеуметтік/институционалдық шындықтың мәнін зерттеу үшін пайдаланды, осы арқылы ол әлеуметтік шындықтың мынадай аспектілерін сипаттады: "неке, мүлік, жұмысқа алу, жұмадан босату, соғыс, төңкеріс, кештер, үкіметтер, жиналыстар, кәсіби одақтар, парламенттер, корпорациялар, заңдар, мейрамханалар, демалыс, адвокаттар, профессорлар, дәрігерлер, ортағасырлық рыцарьлар және салықтар" сияқты. Сёрл мұндай институционалдық шындықтар бір-бірімен "жүйелі қатынастар" (мысалы, үкіметтер, некелер, корпорациялар, университеттер, әскерлер, шіркеулер) арқылы өзара әрекеттеседі деп сақты, бұл көп қабатты әлеуметтік шындықты құрайды. Сёрл үшін тіл – әлеуметтік шындықтың қалыптасуының кілті болды, себебі "тіл – институционалдық фактілерді анықтайтын категория ретінде жасалған"; яғни, қатысушылардың ниеттері мен ұмтылыстарына қарамастан, уақыт өте келе сақталатын, көпшілікке белгілі және қабылданған символдардың жүйесі.
Объективті/субъективті
Әлеуметтік теорияда әлеуметтік шындықтың адамдармен байланысынан тәуелсіз болуы мүмкін бе, әлде (әлеуметтік конструктивизмдегідей) ол жалғасып жатқан өзара әрекеттесу арқылы адамдар құратын нәрсе ме деген пікірталас бар. Питер Л. Бергер әлеуметтік шындықтың құрылысының негізгі процесіне жаңа назар аудару қажеттігін айтты. Бергер әлеуметтік шындықтың құрылысы үш қадамнан тұратын процесс екенін мәлімдеді: сыртқа шығару, объективтеу және ішкілендіру. Осыған ұқсас, Р.Д. Лаинг сияқты пост-сартриандықтар: "тәжірибедегі белгілі бір негізгі құрылымдар ортақ болғаннан кейін, олар өз өмір салтымен жартылай дербес шындықтардың күші мен сипатын қабылдап, объективті құбылыстар ретінде сезіледі" деп атап көрсетті. Алайда, сонымен бірге Лаинг мұндай әлеуметтік шындық топтастыруы "мүшелерінің көзқарастары мен іс-қимылдарының көптігінен басқаша емес, тіпті осы көптіктің әрқайсысы синтездегенін ішкілендіру арқылы, бұл синтезделген көптік кеңістікте кең таралған және уақыт бойынша тұрақты болады" деп тұжырымдайды. Жеке тұлғалардан немесе экологиядан тәуелсіз әлеуметтік шындықтың болуы, Дж. Дж. Гибсон мен көптеген экологиялық экономика теорияларының пікірлеріне қайшы келеді. Джон Сёрл сияқты ғалымдар бір жағынан "әлеуметтік тұрғыдан құрылған шындық барлық әлеуметтік құрылымдардан бұрынғы шындықты көрінеді" десе, екінші жағынан әлеуметтік шындықтар адамдар жасаған нәрсе екенін және "институционалдық фактілердің жалғасуын түсінудің кілті – тікелей қатысы бар тұлғалар мен тиісті қауымдастықтың жеткілікті саны осындай фактілердің бар екенін мойындап, қабылдауында" деп санайды.
Әлеуметтену және капитал
Фрейд баланың әлеуметтік шындыққа енуін Эдип кешенінің аяқталуымен және ата-ананың ішкі дүниесіне сіңуімен байланыстырды: "өте эгода біз ар-ождан деп білетін агент ретінде жұмыс істей беруді жалғастыратын дәл сол тұлғалар нақты сыртқы әлемге жатады. Олардың күші, артында өткеннің және дәстүрдің барлық ықпалы жасырылған, шындықтың ең күшті көріністерінің бірі болды". Лакан бұл тұрғыда "субъекттен Басқаға биліктің ауысуының өте маңызды сәті" екенін айта келіп, оны "Басты Басқа" деп атады – Басқаның кеңістігі, ол, тікелей айтқанда, Эдип кешені. Лакан "Эдип кешені мәдениет патшалығын табиғат патшалығының үстіне жабады" деп санайды, осылайша баланы Символикалық тәртіпке енгізеді. Осы тәртіпте лаканистер "институттар, мағынаны білдіретін практикалар ретінде, романтикалық көзқарастардан гөрі әлдеқайда кең құрылымдар болып табылады және олар бізді тар анықтамалар мойындамайтын жолдармен, кез келген өзара түсіністік ниеттен немесе салдарынан асып түседі". Сол сияқты, Серл "институционалдық билік – зор, кең таралған және көбінесе көрінбейтін – біздің әлеуметтік өміріміздің әр бұрышына сіңіп, әлеуметтік шындықтың көрінбейтін құрылымын құрайды" деп мәлімдейді.
Сенімділікті өлшеу
Егер адам әлеуметтік шындық идеясының ғылыми тұрғыдан дұрыстығын қабылдаса, онда оны өлшеуге болатын болуы керек, және бұл мәселе әсіресе сенімге қатысты зерттелген. "Франсис Фукуяма айтқандай, сенім – қоғамның әлеуметтік капиталының бір бөлігі және терең тарихи және мәдени түбірлерге ие". Социологиялық қауымдастықта сенімді өлшеу теориялары көбінесе әлеуметтік капитал теориялары деп аталады, экономикамен байланысын және осы сезімде нәтижелерді өлшеу мүмкіндігін көрсету үшін.