Кіріспе
Халықтық монархия – Кингсли Мартиннің (1936) аумақ емес, халыққа қатысты монархиялық атақтарды білдіру үшін қолданған термині. Бұл классикалық антикалық дәуірде және Орта ғасырдың көп бөлігінде кең таралған, сондай-ақ мұндай атақтар 19 және 20 ғасырлардағы Еуропаның кейбір монархияларында сақталған. Француз революциясы кезінде Людовик XVI өзінің атағын "Францияның королі" емес, "француздардың королі" екенін көрсету үшін өзгертуге мәжбүр болды. Бұл орта ғасырлық Францияда қолданылған "франктардың королі" (rex Francorum) атағымен сабақтас. Қазіргі таңда Бельгияда ғана нақты халықтық монархия бар, оның королінің ресми атағы Бельгияның королі емес, бельгиялықтардың королі болып табылады.
Popular monarchy is a term used by Kingsley Martin (1936) for monarchical titles referring to a people rather than a territory. This was the norm in classical antiquity and throughout much of the Middle Ages, and such titles were retained in some of the monarchies of 19th and 20th century Europe. During the French Revolution, Louis XVI had to change his title to indicate he was "king of the French" rather than "king of France", paralleling the title of "king of the Franks" (rex Francorum) used in medieval France. Currently, Belgium has the only explicit popular monarchy, the formal title of its king being King of the Belgians rather than King of Belgium.
Патшалық және императорлық атақтар тізімі
Ел атағы Албан Корольдігі Албандардың патшасы Албан Корольдігінің монархы Король Зог I қолданған, 1928 жылдан 1939 жылға дейін де-факто және 1946 жылға дейін де-юре. 1939-1943 жылдар аралығында Албания тағына ие болған король Виктор Эммануил III Албания королі атағын қолданды. Бельгия Корольдігі Бельгия королі Леопольд I конституциялық ант бергеннен бері қолданылып келеді. Қазіргі уақытта Бельгияның халықтық монархиясы ғана қолданылады. Атақты иеленушілер Леопольд I, Леопольд II, Альберт I, Леопольд III, Бадуан, Альберт II және қазіргі уақытта Филипп болды. Болгария империясы Болгария императоры Нұсқалары: Болгариялықтардың көптеген билеушісі, Болгария және Рим императоры, Болгарияның патшасы, Болгария және Влахиялықтардың императоры, Римді жаулаған император, Болгария және Грекия императоры, Болгарияның адал императоры және автократы. Болгарияның патшасы Фердинанд I 1908-1918 жылдары, Фердинандтың ұлы Борис III (1918-1943 жылдары) және Борис ұлы Симеон II (1943 – кем дегенде 1946 жылға дейін) «Құдайдың және халықтың еркімен Болгарияның патшасы» атағын алды. Фердинанд I 1887 жылы Ұлттық Ассамблеяда Болгарияның ханзадасы болып сайланды. Бургундия Корольдігі Бургундия патшасы Атақ Гюкиден Годомарға дейін қолданылды. Византия империясы Рим императоры Грек тілінде кем дегенде император Мористен бастап қолданылған. Хорватия Корольдігі Хорваттардың патшасы Хорват тілінде Kralj Hrvata, ортағасырлық латын тілінде Rex Chroatorum, кейіннен Хорваттар мен далматинтердің патшасы (Kralj Hrvata i Dalmatinaca немесе Rex Chroatorum Dalmatarumque) деп кеңейтілді. Англия Корольдігі Англосаксондықтардың патшасы немесе ағылшын королі Ортағасырлық латын тілінде Rex Anglorum Saxonum немесе Rex Anglorum. Англияның англосаксон патшалары қолданған. Англосаксон патшасы атағын алғаш рет Ұлы Альфред қабылдаған, өйткені Мерсия халқы оны өзінің билеушісі ретінде қабылдады. 927 жылы Норд корольдігін жаулап алған Этельстан өзін ағылшын королі деп атады. Шығыс Англия Корольдігі Шығыс Англ королі Rex Orientalium Anglorum Эссекс Корольдігі Шығыс Саксондар королі Rex Orientalem Saxonum Шығыс Франкия Шығыс Франктар королі Rex Francorum orientalium Франктар королі Пепин Ұлынан бастап Каролингтер қолданған. Сондай-ақ ортағасырлық Францияда және Отондық Киелі Рим императорлары таңдаған Киелі Рим императорлары қолданған. Франк империясы Франция Корольдігі (Батыс Франкия) Батыс Франктар королі Rex Francorum occidentalium Француз королі Людовик XVI 1791 жылдан 1792 жылға дейін және Людовик Филипп I 1830 жылдан 1848 жылға дейін қолданған. Француз империясы Француз императоры Наполеон I, Наполеон II (бірақ қысқа ғана және салтанатты түрде) және Наполеон III әр түрлі билік ету кезінде қолданған. Гепидтер патшалығы Гепидтер патшасы Киелі Рим империясы Рим патшасы, Рим патшасы; Герман патшасы Императорлардың сайлану атақтары. Rex Romanorum/Teutonicorum, König der Römer, Römischer König, König der Deutschen Рим императоры Киелі Рим императорларының ресми атағы; Imperator Romanorum Герман Рим императоры Киелі Рим императорларының неміс тіліндегі атағының ағылшынша нұсқасы: Römisch deutscher Kaiser; сөзбе-сөз: Римдік неміс императоры Гевиза корольдігі Гевиза корольдігі кеңейген кезде атақ кейін Батыс Саксондардың королі болды (Уэссекс корольдігін қараңыз). Гёталанд корольдігі Геаттардың патшасы Швед тілінде Götar konung, ортағасырлық латын тілінде Rex Getarum/Gothorum. Солтүстік германдық Геаттардың аңыз және тарихи патшаларына берілген атақ. Грекия Корольдігі Геллендердің патшасы Грек монархтары үшін 1863 жылдан бастап қолданылды, Глюксбургтер әулеті таққа отырған кезде, 1973 жылы монархия жойылғанға дейін (Патша 1967 жылдан бері жер аударылды). Алайда 1832 жылдың мамыр айынан бастап 1862 жылдың қазан айында биліктен қуылғанға дейін билік еткен король Отто Грекияның патшасы деп аталды. Кент Корольдігі Кантуар патшасы (Кенттіктер) Rex Cantuariorum Хазар қағанаты Хазарлардың қағаны Ломбардтар Корольдігі Ломбардтардың патшасы Ортағасырлық латын тілінде Rex Langobardorum. Норвегия Корольдігі Норвегиялықтардың патшасы / иесі Норвегияның алғашқы королі Харальд Пәліш өзінің өмірінің ең көне дерегінде, Haraldskvæði-де Норвегияның патшасы / иесі (dróttin Norðmanna) атағын қолданды. Кейінгі норвегиялық патшалар ұқсас атақтарды қолданды, мысалы, оның ұлы Хакон Жақсы Норвегиялықтардың патшасы (Norðmanna gram) деп аталды. Остготтар Корольдігі Остготтардың патшасы Португалия Корольдігі Португалияның бірінші королі Афонсу Энрикеш, ол Орике шайқасынан (1139) кейін, оның серіктері мен поддандықтары оны майданда сайлағанын еске алу үшін Португалияның королі (Rex Portugalensium) атағын алды. Рим империясы Рим императоры Латын тілінде Imperator romanus. Румыния Корольдігі Румындардың патшасы 1881 жылдан 1947 жылға дейін қолданылды. Атақты иеленушілер Карол I, Фердинанд I, Карол II және Михай I болды. Ругийлер Корольдігі Ругийлердің патшасы Шотландия Корольдігі Шотландияның патшасы Бұл қолданыс III Уильям мен II Мария үшін азайды, олар Шотландияның королі және королевасы деп аталуды жөн көрді. 1707 жылғы Одақтың актілері Шотландия және Англия тақтарын жойды және Ұлыбритания Корольдігін құрды. Сербия Корольдігі / Сербия империясы Сербияның патшасы және сербтердің императоры 1346-1371 жылдар аралығында қолданылды. Серб тілінде цар Срба и Грка / car Srba i Grka. Бұл атақ жақын арада «барлық сербтер мен гректердің, болгарлардың, влахтардың және албандардың императоры және автократы» болып кеңейтілді. Сербия Корольдігі / Югославия Корольдігі Сербтердің, хорваттардың және словендердің королі немесе Югославия королі 1918 жылдан 1929 жылға дейін қолданылды, одан кейін атақ Югославия королі болып өзгертілді. Атақты иеленушілер Петр I және Александр I болды. Свебилер Корольдігі Галисиядағы Свебилердің патшасы Сюссекс Корольдігі Оңтүстік саксондықтардың патшасы Rex Sussaxonum, Rex Suthaxonum Швеция Корольдігі Швециялықтардың, готтардың және вендтердің патшасы 1973 жылға дейін швед тілінде Sveriges, Götes och Vendes konung қолданылды. Содан кейін жай ғана Швецияның королі (Sveriges konung). Вандалдар мен Алан Корольдігі Вандалдардың патшасы Визиготтар Корольдігі Визиготтардың патшасы Уэльс княздығы Уэльс князі 12 ғасырда князьдікке айналғаннан кейін, Уэльс князі атағын Уэльстің барлығына емес, тек Уэльс халқына билігін көрсету үшін Давид II Гвинедтен алды. Уэссекс Корольдігі Батыс саксондықтардың патшасы.