Кіріспе

17 наурыздағы мәдени және діни мереке – Сент-Патрик күні немесе Сент-Патрик мейрамы (Lá Fhéile Pádraig) – 17 наурызда, Ирландияның ең басты қамқоршысы Сент-Патриктің (шамамен 385 – 461 жылдар) дәстүрлі қайтыс болған күні аталып өтетін діни және мәдени мереке. Сент-Патрик күні 17 ғасырдың басында ресми христиандық мейрам күні деп жарияланды және оны католик шіркеуі, англикандық қауым (әсіресе Ирландия шіркеуі), Шығыс православие шіркеуі және лютеран шіркеуі салтанаттап тойлайды. Бұл күн Сент-Патрикті және христиан дінінің Ирландияға келгенін еске түсіреді, сонымен қатар ирландтардың жалпы мәдениеті мен мұрасын құрметтейді. Мерекелік шараларға әдетте қоғамдық шерулер мен фестивальдар, кейли (céilithe), жасыл киім кию немесе үш жапырақты қонжыр (shamrock) тағу кіреді. Литургиялық дінге жататын христиандар да шіркеу қызметтеріне қатысады, ал тарихи тұрғыдан бұл күні оразадағы алкоголь ішу және жеуге қойылған шектеулер алынып тасталды, бұл мерекелік дәстүрді алкогольді көптеп тұтынуға ынталандырып, таратуға көмектесті. Сент-Патрик күні Ирландия Республикасында, Солтүстік Ирландияда, Канаданың Ньюфаундленд және Лабрадор провинциясында (облыстық үкімет қызметкерлері үшін) және Монсерраттың Британдық теңізден тыс аумағында мемлекеттік мереке болып табылады. Бұл мереке Ұлыбританияда, Канадада, Бразилияда, АҚШ-та, Аргентинада, Австралияда, Оңтүстік Африкада және Жаңа Зеландияда, әсіресе ирланд диаспорасы арасында кеңінен тойланады. Сент-Патрик күні басқа ұлттық мерекелерге қарағанда көбірек елдерде аталып өтіледі. Қазіргі заманғы мерекелерге ирланд диаспорасының, әсіресе Солтүстік Америкада дамыған мерекелердің үлкен әсері бар. Дегенмен, Сент-Патрик күнін тойлаудың тым коммерциялық сипатқа ие болғаны және ирланд халқы туралы жағымсыз стереотиптерді қалыптастырғаны туралы сын айтылып жүр.

Қасиетті Патрик

Патрик – 5 ғасырдағы римдік-британдық христиан миссионері және Ирландияның епископы. Әйгілі Патрик туралы көптеген мәліметтер «Декларациядан» алынған, оны Патриктің өзі жазған деп саналады. Ол 4 ғасырда Рим Британиясында, бай римдік-британдық отбасында дүниеге келген деп есептеледі. Оның әкесі дьякон, ал әкесінің әкесі христиан шіркеуінде дін қызметкері болған. «Декларацияға» сәйкес, он алты жасында ирланд шабуылшылары оны ұрлап алып, Гейл Ирландиясына құл ретінде әкелген. Ол онда алты жыл қойшы болып жұмыс істеген және осы уақыт ішінде Құдайға жол тапқан. «Декларацияда» Құдай Патрикке жағалауға қашуды бұйырғаны, онда оны үйіне апару үшін кеме күтіп тұрғаны айтылады. Патрик үйіне оралғаннан кейін дін қызметкері болды. Дәстүр бойынша, Патрик Ирландияға қайта оралып, пұтқа табынушы ирландтарды христиан дініне өткізді. «Декларацияда» оның Ирландияның солтүстік жартысында көп жыл бойы жақсы хабарды уағыздап, мыңдаған адамды дінге көшкені айтылған. Патриктің тырыстықтары ақырында Ирландиядан «жыландарды» – яғни, бұзық сенімдерді қуған аллегорияға айналды, бірақ бұл аймақта нақты жыландар болмағаны мәлім. Дәстүр бойынша, ол 17 наурызда қайтыс болып, Даунпатрикте жерленген. Келесі ғасырларда Патрик туралы көптеген аңыздар пайда болды және ол Ирландияның ең танымал әулиесіне айналды.

Мереке және дәстүрлер

Қазіргі кездегі Сент-Патрик күні тойлаулары Ирландия диаспорасының, әсіресе Солтүстік Америкада қалыптасқан тойлардың ықпалында болды. 20-ғасырдың соңына дейін Сент-Патрик күні Ирландиядағыдан гөрі диаспорада көбінесе үлкен мереке болып өткізілді. Тойлауларға әдетте қоғамдық шерулер мен фестивальдер, ирландтық дәстүрлі музыка кештері (céilithe), сондай-ақ жасыл киім немесе үш жапырақты қонжыр (shamrock) тағу кіреді. 2010 жылдан бері Ирландия туризмінің «Жаһандық жасылдандыру бастамасы» немесе «Сент-Патрик күні үшін жасылға бояну» аясында әйгілі ескерткіштер Сент-Патрик күнінде жасыл түспен жарықтандырылады. Сидней опера театры және Оклендтегі Sky Tower алғашқы қатысушылар болды, содан бері әлемнің елу еліндегі 300-ден астам ескерткіш Сент-Патрик күніне жасыл түске боялды. Христиандар шіркеу қызметтеріне де қатыса алады. Тарихи түрде Сент-Патрик күнінде «үш жапырақты қонжырды батыру» немесе «үш жапырақты қонжырды суға малып ішу» салты кең таралған. Тойдың соңында, әсіресе Ирландияда, үш жапырақты қонжыр стақанның түбіне салынып, содан кейін виски, сыра немесе сидр құйылады. Содан кейін ол Сент-Патрикке, Ирландияға немесе қатысушыларға арналған тост ретінде ішіледі. Үш жапырақты қонжыр ішімдікпен бірге жұтылуы немесе алынып иық үстінен лақтырылып, сәттілік тілегі айтылады. Ирландия үкіметінің министрлері Ирландияны насияттау үшін Сент-Патрик күніне орай әртүрлі елдерге ресми сапарлар жасап тұрады.

Жасыл және шыршалы киім киіп

Сент-Патрик күнінде үш жапырақты қонжыр (shamrock), жасыл киім немесе жасыл аксессуар кию дәстүрге айналған. Сент-Патрик үш жапырақты өсімдікті пайдаланып, ежелгі ирландтарға Құдайдың үш бірлігін түсіндірген делінеді. Бұл оқиға алғаш рет 1726 жылы жазылған, бірақ одан бұрынғы да болуы мүмкін. Ежелгі ирландтар үшін үш саны маңызды болғандықтан, бұл Сент-Патриктің дін таратуына көмектескен болуы мүмкін. Роджер Хоман: «Сент-Патрик үш бірлігін түсіндіру үшін трискельдің визуальдық бейнесін пайдаланған болуы мүмкін», – деп жазады. Патриция Монаганның айтуынша, үш жапырақты қонжыр ежелгі ирландтар үшін қасиетті екеніне ешқандай дәлел жоқ. Жасыл түспен Ирландияның байланысы алғаш рет 11 ғасырдағы «Ирландияны бағындыру кітабында» (Lebor Gabála Érenn) кездеседі. Онда Гейдель Глас (жасыл Гейдель) – гейлдердің атасы және гойдел тілдерінің (ирланд, шотланд, мэнктік) негізін қалаушы туралы айтылады. Жасыл ленталар мен үш жапырақты қонжырлар 1680 жылдардан бері Сент-Патрик күнінде киіліп келеді. Содан бері жасыл түс пен Сент-Патрик күнінің байланысы күшейді. 1750 жылы құрылған «Сент-Патриктің достық бауырлары» ирландтық серіктестігі жасыл түсті өздерінің ресми түсі ретінде қабылдады. 1783 жылы құрылған англо-ирландтық рыцарлық ордені көк түсті таңдады, нәтижесінде көк түс Сент-Патрикпен байланыстырыла бастады. 1790 жылдары «Біріккен ирландтар» жасыл түсті қабылдады. Бұл республикалық ұйым, көбінесе протестанттар құрған, бірақ көптеген католик мүшелері бар, олар 1798 жылы британдық үстемдікке қарсы көтеріліс ұйымдастырды. Ирландия алғаш рет «Зүмрәт арал» деп 1795 жылы «Ерін алғаш көктелгенде» атты өлеңінде, «Біріккен ирландтардың» негізін қалаушы Уильям Дреннан жазды, ол ирландтар үшін жасыл түстің тарихи маңыздылығын атап көрсетеді. «Жасыл түсті кию» фразасы «Біріккен ирландтардың» жасыл түсті кигені үшін қуғынға ұшырағаны туралы сол аттас әннен шыққан. 1916 жылғы Пасха көтерілісінің туларында жасыл түс басым болды, мысалы, «Жұлдызды аңдар» байрағы және Ирландия Республикасының жариялау туы. 1922 жылы Ирландия еркін мемлекеті құрылғанда, үкімет барлық пошта жәшіктерін «жасыл халық үшін жасыл бояу» деген ұранмен жасыл түске бояуға бұйырды; 1924 жылы үкімет жасыл ирландтық төлқұжатын енгізді. «Сент-Патрик күні кресін» кию Ирландияда 20 ғасырдың басына дейін кең таралған дәстүр болды. Бұл – түрлі түсті жібек немесе лентамен жабылған, ортасында жасыл жібек гүлшошасы немесе розетасы бар қағаздан жасалған кельттік христиан кресі.

Тарих

Сент-Патрик мерекесін ұлттық мереке ретінде 9-10 ғасырларда Еуропада ирландтар тойлаған. Сент-Патрик мейрамы 1600 жылдардың басында, Уотерфорд қаласында туған францискандық ғалым Люк Уоддингтің ықпалымен католик шіркеуінің литургиялық күнтізбесіне енгізілді. Осылайша, Ирландиядағы католиктер үшін Сент-Патрик күні міндетті мереке болып белгіленді. Бұл күн Ирландия шіркеуінде де, Англикан қауымдастығының бір бөлігінде де мереке күні болып саналады. Шіркеу күнтізбесі кейбір маңызды мерекелер кезінде әулиелердің мерекесін тойлаудан аулақ болып, әулие күнін сол кезеңнен тыс уақытқа көшіреді. Бұл талап кейде 17 наурыз Киелі аптаға түсетін Сент-Патрик күніне әсер етеді. Мысалы, 1940 жылы Пальма жексенбісімен сәйкес келмеу үшін Сент-Патрик күні 3 сәуірде ресми түрде тойланды, ал 2008 жылы – 15 наурызда. Сент-Патрик күні 2160 жылға дейін қайтадан Киелі апта кезеңіне түспейді. Дегенмен, халықтық тойлар 17 наурызда немесе мереке күніне жақын демалыс күндері өткізілуі мүмкін. Ирландия күнтізбесінде Сент-Патрик көктемнің ортасы деп есептелген. Халық мейрамнан кейін ауа райының жақсаратынына үміттенген, ал шаруалар картоп егуге кірісер еді.

Қазіргі заман

1903 жылы Сент-Патрик күні Ирландияда ресми мемлекеттік мереке болып жарияланды. Бұл 1903 жылғы Банктік мереке (Ирландия) заңына сәйкес, Ұлыбритания парламентінің ирландтық депутаты Джеймс О’Мара ұсынған акті арқасында мүмкін болды. Ирландиядағы алғашқы Сент-Патрик күні шеруі 1903 жылы Уотерфорд қаласында өтті, бұл Солтүстік Америкадағы алғашқы шеруден жүздеген жылдар өткен соң болды. 1903 жылғы Сент-Патрик күні аптасы Гейл лигасы тарапынан Ирландия тілінің апталығы деп жарияланды, ал Уотерфордта 15 наурыз күні жексенбіде шеру өткізуге шешім қабылданды. Шеруге Уотерфорд корпорациясының мэрі мен мүшелері, сауда үйі, түрлі кәсіподақтар мен «Баррак Ст Бенді» және «Томас Фрэнсис Мегер Бенді» атты музыкалық топтар қатысты. Парад Гель лигасының Джордж-Сенттегі ғимаратынан басталып, Халық саябағында аяқталды, онда қала әкімі және басқа да құрметті қонақтар халыққа сөз сөйледі. 17 наурызда Уотерфордтағы көптеген кәсіпорындар, соның ішінде қоғамдық орындар жабылып, екі күн бұрын өткендей, музыкалық топтар шеру тастады. 1916 жылғы Сент-Патрик күнінде ирландтық еріктілер – ирландтық ұлтшыл жартылай әскери ұйым – Ирландияның барлық аймақтарында шерулер ұйымдастырды. Билік органдары 38-ге жуық Сент-Патрик күні шеруін тіркеді, оларға 6000-ға жуық қатысушы қатысты, олардың шамамен жартысы қаруланған болды. Келесі айда Ирландиялық еріктілер британдық үкімге қарсы Пасха көтерілісін бастады. Бұл Ирландияның революциялық кезеңінің басталуын белгіледі және Ирландияның Тәуелсіздік соғысы мен Азамат соғысына әкелді. Осы кезеңде Ирландияда Сент-Патрик күні тойлаулары тынышталды, бірақ кейде бұл күн ірі саяси митингтер өткізу үшін таңдалып алынды. Ирландия еркін мемлекеті құрылғаннан кейін мерекелер қарапайым болды, мемлекеттік ұйымдастырылған шаралардың бірі – әскери шеру және түстерді көрсету, сондай-ақ үкімет министрлерінің қатысуымен ирланд тілінде өткізілген діни қызмет болды. 1927 жылы Ирландия еркін мемлекетінің үкіметі Сент-Патрик күнінде алкоголь сатуға тыйым салды, бірақ Солтүстік Ирландияда бұл заңды болып қалды. Тыйым 1961 жылға дейін күшін жоймады. Дублиндегі алғашқы ресми, мемлекеттік демеушілікпен өткен Сент-Патрик күні шеруі 1931 жылы өтті. Ирландияда Сент-Патрик күніне арналған мерекелік шаралар үш рет тоқтатылды, оның барлығы халық денсаулығына қатысты себептермен. 2001 жылы ауызша және тырнақ ауруының таралуына байланысты мерекелер мамыр айына кейінге шегерілді, ал 2020 және 2021 жылдары COVID-19 пандемиясының салдарынан толығымен жойылды. Солтүстік Ирландияда Сент-Патрик күнін тойлауға сектанттық бөлінулер әсер етті. Халықтың көп бөлігі өзін британдықтар деп санайтын протестанттық Ольстерлік юнионистерден тұрды, ал едәуір аз бөлігі өзін ирландтықтар деп санайтын католик ирландтық националистері болды. Бұл күн мемлекеттік мереке болғанымен, Солтүстік Ирландияның юнионисттік үкіметі Сент-Патрик күнін ресми түрде тойлаған жоқ. «Тәуелсіздік соғысы» деп белгілі қақтығыс кезінде (1960-жылдардың соңы – 1990-жылдардың соңы) қоғамдық Сент-Патрик күні тойлаулары сирек кездесті және католик қауымымен байланысты болды. 1976 жылы лоялистер Дунганнон қаласында Сент-Патрик күнін тойлап жатқан католиктерге толы пабтың сыртында автокөлік бомбасын жарылды, нәтижесінде төрт азамат қаза тауып, көптеген адамдар жарақат алды. Алайда, кейбір протестанттық юнионистер бұл мерекені «қайта иеленуге» тырысты, ал 1985 жылы Оранж Ордені өзінің Сент-Патрик күні шеруін өткізді. 1998 жылы қақтығыс аяқталғаннан бері Солтүстік Ирландияның қалаларында түрлі қауымдар арасында Сент-Патрик күні шерулері өткізіліп келеді, олар мыңдаған көрермендерді тартады. 1990-жылдардың ортасында Ирландия Республикасының үкіметі Ирландия мен оның мәдениетін көрсету үшін Сент-Патрик күнін пайдалану науқанын бастады. Үкімет «Сент-Патрик фестивалі» деп аталатын ұйым құрды, оның мақсаты әлемдік деңгейдегі ұлттық фестиваль құру және «Ирландияның шығармашылық, кәсіби және күрделі ел ретінде халықаралық деңгейде нақты бейнесін қалыптастыру» болды. Алғашқы Сент-Патрик фестивалі 1996 жылдың 17 наурызында өтті. 1997 жылы бұл шара үш күндікке, ал 2006 жылы бес күндікке ұзартылды. 2009 жылғы шеруге 675 000-нан астам адам қатысты, ал сол жылы фестивальге 1 миллионға жуық адам келді, олар концерттер, ашық ауадағы театрлық қойылымдар мен фейерверктер сияқты мерекелік шараларға қатысты. 2006 жылдан 2012 жылға дейін Skyfest Сент-Патрик фестивалінің басты бөлігі болды. Сент-Патрик күніне орай апта Seachtain na Gaeilge («Ирланд тілінің аптасы») деп аталады, онда ирланд тілінде көптеген іс-шаралар өткізіледі және тілді қолдануға көбірек күш жұмсалады. Ирландиядағы христиандық көшбасшылар Сент-Патрик күнінің секуляризациялануына алаңдаушылық білдірді. The Word журналының 2007 жылғы наурыз айындағы санында әулие Винсент Твоми былай деп жазды: «Сент-Патрик күнін шіркеу мерекесі ретінде қайтару уақыты келді». Ол «мағынасыз, алкогольге толы тойға» қажеттілікті сұраққа салып, «қуаныш пен ізгілікті біріктіру уақыты келді» деген қорытындыға келді. Қалалардың сыртындағы ең ірі тойлаулардың бірі Даунпатрик округінде, графтық Даунда өтеді, онда әулие Патрик жерленген деп есептеледі. Әлемдегі ең қысқа Сент-Патрик күні шеруі бұрын Корк округіндегі Дрипсейде өтті. Шерудің ұзындығы бар болғаны 23,4 метрді құрады және ауылдың екі пабы арасында өтті. Бұл дәстүр 1999 жылы басталды, бірақ бес жылдан кейін пабтардың бірі жабылуына байланысты тоқтатылды.

Англия

Англияда Корольдік полковник немесе бас полковник дәстүрлі түрде Ирландия гвардиясының мүшелеріне, Ұлыбритания армиясының полкіне, королева Александра 1901 жылы дәстүрді енгізгеннен кейін, үш жапырақты қызыл гүл (shamrock) тартады. 2012 жылдан бері Кембридж герцогинясы Ирландия гвардиясына үш жапырақты қызыл гүл тартады. Әйелдер әдетте үш жапырақты қызыл гүл тартуға тағайындалса да, ерлер де осы рөлді атқарды, мысалы, 1950 жылы Ирландия гвардиясының құрылғанына 50 жыл толуына орай король Георг VI, ал 2016 жылы әйелінің орнына Кембридж герцогы. Жаңа үш жапырақты қызыл гүлдер Ирландия гвардиясына, олардың қай жерде орналасқанына қарамастан, Ирландиядан әкелінеді. 1960 жылдарға дейін Ұлыбританияда Сент-Патрик күнінің кейбір мерекелері ашық түрде өткізілуі мүмкін болғанмен, ИРА-ның Ұлыбританиядағы бомбалау науқаны басталғаннан кейін жағдай өзгерді. Соның салдарынан ирландтықтарға және оларды қолдағандарға күдік туды, бұл ирланд тегі бар адамдардың Сент-Патрик күнінде үш жапырақты қызыл гүлді жеке киюіне немесе белгілі бір шараларға қатысуына әкелді. Бүгінде, Ұлы жұма келісімінен кейін көп жылдар өткен соң, ирланд тегі бар адамдар өздерінің ирландтығын тойлау үшін үш жапырақты қызыл гүлді ашық түрде киеді. Бирмингем Ұлыбританиядағы ең ірі Сент-Патрик күні шеруін өткізеді, қала орталығында 3 шақырымдық (2 миль) қашықтыққа созылатын шеру өтеді. Ұйымдастырушылар оны Дублин мен Нью-Йорктан кейін әлемдегі үшінші ірі шеру деп сипаттайды. Лондон 2002 жылдан бері жыл сайын 17-ші күнді қоршап тұратын демалыс күндері Сент-Патрик күні шеруін өткізеді, әдетте Трафальгар алаңында. 2008 жылы Трафальгар алаңындағы фонтандардың суы жасыл түске боялды. 2020 жылы COVID-19 пандемиясының салдарынан шеру жойылды. Ливерпульде Англия қалаларының ішінде ирланд тегі бар тұрғындардың ең жоғары үлесі бар. Бұл Сент-Патрик күнін музыка, мәдени шаралар және шеру арқылы ұзақ жылдар бойы тойлауға әкелді. Манчестер Сент-Патрик күніне дейінгі апталарда екі апталық ирланд фестивалін өткізеді. Фестивальге қалалық әкімшілік ғимаратында орналасқан ирланд базары кіреді, онда Ұлыбритания туына қарама-қарсы ирланд үш түстік туы көтеріледі, сондай-ақ үлкен шеру және екі апта бойы көптеген мәдени және білім беру шаралары өтеді.

Мальта

Мальтадағы алғашқы Сент-Патрик күні тойлаулары 20 ғасырдың басында Флорианада орналасқан Корольдік Дублин фузилерлерінің әскерлерімен басталды. Тойлаулар қаладағы Бальзунетта аймағында өтті, онда көптеген барлар болды және казармаларға жақын орналасқан еді. Мальтадағы ирланд диаспорасы осы мерекені жыл сайын тойлауды жалғастырды. Бүгінде Сент-Патрик күні көбінесе Спинола шығанағы мен Сент-Джулиандағы Пэсевилл аймақтарында тойланады, бірақ Флорианада да басқа шаралар өтеді. Мыңдаған мальтийліктер осы тойлауларға қатысады, "олар дәстүрлі ирланд мәдениетінен гөрі сыра ішумен көбірек байланысты".

Норвегия

Норвегия 2000 жылдан бері Осло қаласында Сент-Патрик күніне арналған шеру өткізіп келеді. Бұл шеруді бастап ұйымдастырған Норвегияда тұратын ирланд эмигранттары, сондай-ақ Ослодағы Ирландия елшілігімен бірлесіп ұйымдастырылды.

Ресей

1992 жылы Ресейде алғашқы Патрик күні шеруі өтті. 1999 жылдан бері Мәскеуде және Ресейдің басқа қалаларында жыл сайын "Патрик күні" фестивалі ұйымдастырылып келеді. Мәскеу шеруінің ресми бөлігі әскери стильдегі парад түрінде болады және Мәскеу қалалық әкімдігі мен Мәскеудегі Ирландия елшілігінің бірлескен ұйымдастыруымен өткізіледі. Ал бейресми шеруді еріктілер ұйымдастырады, ол карнавалға ұқсайды. 2014 жылы 12-23 наурыз аралығында Мәскеуде Ирландия апталығы тойланды, оның ішінде 17 наурыз – Патрик күні болды. Ирландия елшілігі, Мәскеу қалалық әкімдігі және басқа ұйымдар Мәскеу, Санкт-Петербург, Екатеринбург, Воронеж және Волгоград қалаларында ирланд мәдениетін тойлауға арналған 70-тен астам шараны демеушілік етті. 2017 жылы Ресей Православ шіркеуі Патрик күнінің мерекесін 30 наурызда [ескі стиль бойынша 17 наурыз] тойланатындай литургиялық күнтізбесіне қосты.

Босния және Герцеговина

Босния және Герцеговинаның астанасы Сараевода үлкен ирланд диаспорасы бар. Олар 2015 жылы Сараево ирланд фестивалін ұйымдастырды, ол Әулие Патрик күніне арналған үш күндік шара. Фестиваль жыл сайын шеру ұйымдастырып, ирланд театрлық труппаларын шақырып, ирланд фильмдерін көрсетеді және ирланд халық музыкасының концерттерін өткізеді. Фестивальға Конор Хорган, Айлис Ни Риайн, Дермот Данн, Мик Молони, Хлоя Агню және тағы да басқалар сияқты көптеген ирланд суретшілері, кинорежиссерлер, театр режиссерлері мен музыканттар қатысты.

Шотландия

Шотландияның Коатбридж қаласында, қала тұрғындарының көп бөлігі ирланд тегінен шыққан, сонымен қатар, қала орталығында мерекелік шаралар мен шерулер өтетін Санкт-Патрик күні фестивалі де бар. Глазгодағы ирланд халқының саны едәуір көп, бұл негізінен 19 ғасырдағы ирланд иммиграциясының нәтижесі. Осы көші-қон Глазго халқының санын 100 мыңнан астам адамға арттырудың басты себебі болды. Ирланд халқының көптігіне байланысты, Глазгода көптеген ирланд тақырыбындағы пабтар мен ирландтықтардың мүддесін қорғайтын ұйымдар бар, олар әр жылы Санкт-Патрик күнін тойлайды. Глазго 2007 жылдан бері жыл сайын Санкт-Патрик күніне арналған парад пен фестиваль өткізіп келеді.

Испания

Мадрид, Барселона, Ла-Корунья және Бенидорм – Испаниядағы ең ірі қалалар, онда үлкен тойлар өтеді. Бірақ соңғы жылдары Эль-Эспинар, Кальдас-де-Рейес, Понтеведра, Саламанка, Эльда, Вальядолид және Маспаломас сияқты тағы бірнеше шағын қалалар да Сент-Патрик күнін тойлауды бастады.

Швейцария

Швейцарияда Сент-Патрик күні, әдетте 17 наурызда көршілес орталық Еуропа елдеріндегідей мерекелік шаралармен тойланады. Бірақ швейцариялық студенттердің Сент-Патрик күнінің қарсаңында өздерінің тұрғын үйлерінде мереке ұйымдастыруы да жиі кездеседі. Ең танымал шаралар көбінесе Цюрихтің 4-ші округінде өтеді. Дәстүр бойынша, қонақтар сусын әкеліп, жасыл киім киеді.

Литва

Литвада бұл ұлттық мереке болмаса да, Вильня өзені әр жыл сайын астанасы Вильнюсте Әулие Патрик күні жасыл түске боялады.

Канада

Солтүстік Америкадағы ең ұзақ және ең ірі Сент-Патрик күні шерулерінің бірі Монреаль қаласында жыл сайын өтеді, оның қалалық туының төменгі оң жақ бөлігінде үш жапырақты қонжыр бейнеленген. Жыл сайынғы мерекелік шараны 1929 жылдан бері Монреальдің Біріккен Ирланд қоғамдары ұйымдастырып келеді. Бұл шеру 1824 жылдан бері жыл сайын үзіліссіз өткізіліп келеді. Дегенмен, Сент-Патрик күні Монреальде 1759 жылдан бері ирланд әскерлері, британдықтар Жаңа Францияны басып алғаннан кейін Монреаль гарнизонында тойланып келген. Сент-Джон қаласында, Нью-Брансуик Сент-Патрик күні бір апта бойы тойланады. JP Collins Celtic Festival шеруден кейін өтетін ирланд фестивалі, ол Сент-Джонның ирланд мұрасын тойлайды. Фестиваль, өмірінің басында Партидж аралындағы (Сент-Джон округі) карантиндік стансада ауруға шалдыққан ирланд иммигранттарына көмек көрсеткен, содан кейін өзі қайтыс болған жас ирланд дәрігері Джеймс Патрик Коллинздің құрметіне аталған. Манитобада Манитобаның Ирланд қауымдастығы Сент-Патрик күніне арналған үш күндік музыка және мәдениет фестивалін өткізеді. 2004 жылы CelticFest Vancouver Society Ванкувердің орталық қаласында кельт ұлттары мен олардың мәдениеттерін тойлау үшін жыл сайынғы алғашқы фестивалін ұйымдастырды. Бұл іс-шара, шеруді қамтиды, Сент-Патрик күніне ең жақын демалыс күндері өтеді. Квебек қаласында 1837 жылдан 1926 жылға дейін шеру өткізілді. Квебек қаласындағы Сент-Патрик шеруі 84 жылдан кейін 2010 жылы қайта жаңғырды. Осы оқиғаға арнайы қонақ ретінде Нью-Йорк полициясының соқпақтары мен барабан тобының өкілдері қатысты. Торонтода кем дегенде 1863 жылдан бері шерулер өткізіліп келеді. Торонто Мейпл Лифс хоккей командасы 1919 жылдан 1927 жылға дейін Торонто Сент-Патрикс деп аталды және жасыл жейде киді. 1999 жылы, Мейпл Лифс Сент-Патрик күнінде ойнағанда, олар жасыл Сент-Патрик стиліндегі форма киді. Гиннес сияқты бірнеше ұйымдар Сент-Патрик күнін ұлттық мереке деп жариялауға лобби жасады. 2009 жылдың наурыз айында Калгари мұнарасы Сент-Патрик күніне орай сыртқы жарықтарын жаңа жасыл CFL шамдарына ауыстырды. Бұл экологиялық коммерциялық емес ұйымның (Project Porchlight) науқанының бөлігі болды, ал жасыл түс қоршаған ортаға қатысты алаңдаушылықты білдірді. Сент-Патрик күніне орай шамамен 210 шам ауыстырылды, бұл шамдар лепреконның бас киіміне ұқсады. Бір аптадан кейін олардың орнын ақ CFL шамдары басты. Бұл өзгеріс Калгари мұнарасына шамамен 12 000 доллар үнемдеуге және парниктік газдар шығарылымын 104 тоннаға азайтуға мүмкіндік берді. 2019 жылдан бері Онтариодағы Ватерлоо қаласы Сент-Патрик күні тойлаумен бірге өтетін, үнемі өсіп келе жатқан үлкен көшелік кештермен күресуге мәжбүр болды. 2023 жылы полиция Езра даңғылында қоршаулар қойып, рұқсатсыз іс-шараға қатысудан тойға қатысушыларды тыйысуға тырысты, бұл шара қалаға полиция, жедел жәрдем және муниципалдық қызметтерге жылына 750 000 долларға дейін шығын әкелді.

Америка Құрама Штаттары

Сент-Патрик күні АҚШ-та мемлекеттік мереке болмаса да, бүкіл елде ирланд және ирланд-американдық мәдениеттің мерекесі ретінде кеңінен танылып, тойланады. Мерекелеулерге жасыл түстің айқын көрсетілуі, діни обрядтар, көптеген шерулер және алкогольдің көп мөлшерде ішілуі кіреді. Ирландияның Таоишигі (Ирландияның премьер-министрі) Сент-Патрик күні немесе оған жақын уақытта АҚШ Президентімен кездесуі дәстүрге айналған. Дәстүр бойынша Таоишик АҚШ Президентіне шамшешектермен толтырылған Waterford кристалл ыдысын сыйға тартады. Бұл дәстүр 1952 жылы АҚШ-тағы Ирландия елшісі Джон Херн, Президент Гарри С. Трумэнге шамшешектердің жәшігін жіберген кезде басталды. Содан бері Ирландия елшісі үшін Сент-Патрик күніне арналған шамшешектерді АҚШ Президенті әкімшілігінің өкіліне жыл сайын жіберу қалыптасқан, бірақ кейде шамшешектерді Ирландияның Таоишигі немесе Ирландия Президенті Вашингтондағы АҚШ Президентіне жеке табыстады.

Мексика

Сент-Патрик батальоны Мексикада Сент-Патрик күні құрметпен еске алынады.

Аргентина

Буэнос-Айресте Reconquista орталық көшесінде бірнеше ирланд пабтары бар, сол жерде той өткізіледі; 2006 жылы осы көшеде және жақын жердегі пабтарда 50 000 адам жиналды. Католик шіркеуі де, Ирландиядан тыс әлемдегі бесінші ең ірі ирланд қауымы да бұл тойларды ұйымдастыруға қатыспайды.

Монтсеррат

Монтсеррат аралы Сент-Китс пен Невистен келген ирланд босқындарының негізін салғандықтан "Кариб теңізінің зөңгіл аралы" деп аталады. Монтсеррат – Ирландия және Канаданың Ньюфаундленд және Лабрадор провинцияларымен қатар, Сент-Патрик күні мемлекеттік мереке болып саналатын үш елдің бірі. Монтсерраттағы бұл мереке 17 наурыз 1768 жылы болған құлдардың сәтсіз көтерілісін еске түсіреді.

Австралия

Сент-Патрик күні Австралияда мемлекеттік мереке емес, бірақ ол жыл сайын елдің барлық штаттары мен аумақтарында тойланады. Фестивальдар мен шерулер көбінесе 17 наурызға таяу демалыс күндері Сидней, Брисбен, Аделаида және Мельбурн сияқты қалаларда өткізіледі. Кейде фестивальдар мен шерулер жойылады. Мысалы, Мельбурнның 2006 және 2007 жылғы Сент-Патрик күніне арналған фестивальдары мен шерулері спорттық іс-шараларға (Достастық ойындары мен Австралия Гран-приі) байланысты, қалада жоспарланған фестивальдар мен шерулер кезінде және оның айналасында өткізілгендіктен тоқтатылды. Сиднейде 2016 жылы қаржылық мәселелерге байланысты парад пен отбасы күні жойылды. Дегенмен, Брисбендегі Сент-Патрик күніне арналған шеру, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда тоқтатылып, 1990 жылға дейін қайта жаңғыртылмады, COVID-19 пандемиясының сақтық шаралары ретінде 2020 жылы жойылмады, бұл әлемдегі көптеген басқа Сент-Патрик күніне арналған шерулерден өзгешелік. Австралияда Сент-Патрик күнін тойлау туралы алғашқы айғақ 1795 жылға дейін барып жетеді, сол кезде ирландтық сотталғандар мен әкімшілер, католиктер мен протестанттар, жиналыстарға тыйым салынған кезеңде де, осы күнді ұлттық мереке ретінде тойлау үшін бірікті. Ирланд ұлтшылдығының бұл біртұтас күні уақыт өте келе жойылды, Сент-Патрик күніне арналған тойлар діндер мен әлеуметтік топтар арасында бөлініске ұшырады, ирландтық емес, австралиялықтарды бейнелейтін болды және жылдар бойы үзіліспен өткізіліп келді. Тарихшы Патрик О'Фаррелл 1916 жылғы Дублиндегі Пасха көтерілісі мен Мельбурн архиепископы Дэниел Мэнниксті Австралияда Сент-Патрик күнін қайта жандандырған және ирландтық тегі бар адамдар арасында ирландтық сезімін қайта оятқан деп санайды, бұл көбінесе дау тудырды. Сале епископы Патрик Фелан 1921 жылы Виктория билігінің Сент-Патрик күні шеруінің алдында Ұлыбритания туын (Union Jack) көтеруді бұйырғанын, ал ирландтар мен ирланд австралиялықтарының одан бас тартуынан кейін биліктің туды алып жүру үшін адамға ақы төлегенін айтты. Кейіннен бұл адамды екі адам ұрып-соқты, олар сотта айыппұл төледі.

Жаңа Зеландия

1878 жылдан 1955 жылға дейін Сент-Патрик күні Жаңа Зеландияда, Сент-Джордж күні (Англия) және Сент-Эндрю күні (Шотландия) сияқты мемлекеттік мереке ретінде танылды. Окленд 1850-ші және 1860-шы жылдары көптеген ирланд көшіп келушілерді қызықтырды, және осы қалада Сент-Патрик күнін тойлаудың алғашқы шаралары өтті, көбінесе бұл қоғамдық пикниктер ұйымдастырумен байланысты болды. Бірақ, 1860-шы жылдардың соңынан бастап бұл тез өзгере бастады: құбырлы оркестрлермен шерулер, жасыл киім киген балалардың қатысуы, спорт жарыстары, концерттер, кештер және басқа да қоғамдық шаралар ұйымдастырылды, онда адамдар ирланд екендерін мақтан тұтып көрсетті.

Азия

Қазір Жапонияның көптеген жерлерінде Сент-Патриктің шерулері өткізіледі. Алғашқы шеру Токиода 1992 жылы The Irish Network Japan (INJ) ұйымдастырды. Кореяның Ирландиялық қауымдастығы 1976 жылдан бері Оңтүстік Кореяның астанасы Сеулде Сент-Патрик күнін тойлайды. Шеру мен фестивальдің орны Итэвон мен Дэханнодан Чхонгечхонға көшірілді. Малайзияда 1925 жылы құрылған Селангор Сент-Патрик қоғамы жыл сайын Сент-Патрик кешін ұйымдастырады, ол Азиядағы ең ірі Сент-Патрик күні тойлануы деп есептеледі. Guinness Anchor Berhad сондай-ақ Кланг аңғары, Пенанг, Джохор Бахру, Малакка, Ипох, Куантан, Кота-Кинабалу, Мири және Кучинг сияқты жерлерде 36 шара өткізеді.

БҰҰ бейбітшілік миссиясы

Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) ирландтық бейбітшілік сақшылары да қақтығыстар болып жатқан елдердегі БҰҰ бейбітшілік сақтап тұру миссияларына қатысқанда Ирландиядан тыс жерде Сент-Патрик күнін тойлап жатыр.

Халықаралық ғарыш станциясы

Халықаралық ғарыш станциясындағы ғарышкерлер бұл мерекені әртүрлі жолдармен тойлады. Ирландия-американдық Кэтрин Коулман 2011 жылы Сент-Патрик күні ғарыш станциясында салмақсыз қалқып жүзіп, The Chieftains тобының мүшелері Матт Моллойға тиесілі жүз жылдық флейта мен Пэдди Молониге тиесілі қалайы сыбызғыны орындады. Оның орындауы кейіннен топтың 2012 жылғы "Voice of Ages" альбомына енген "The Chieftains in Orbit" атты әнге қосылды. Крис Хэдфилд Жер орбитасынан Ирландияның суреттерін түсірді, сондай-ақ ғарыш станциясында жасыл киім киген өзінің суретін түсіріп, 2013 жылы Сент-Патрик күні онлайнға жариялады. Ол сонымен қатар ғарышта "Danny Boy" әнін орындап жатқан жазбасын да онлайнға жүктеді.

Сын

Сент-Патрик күнін тойлау, әсіресе, қоғамдық маскүнемдік және тәртіпсіздікпен байланысты болғандықтан сынға ұшырады. Кейбіреулер мерекелердің тым коммерциялық және әдепсіз болып кеткенін, ал Киелі Патрик пен ирланд мұрасын құрметтеудің бастапқы мақсатынан алыстағанын айтады. Ирланд-американдық журналист Ниал О’Дауд Сент-Патрик күнін ирландтықты тойлаудың орнына көпмәдениеттілікті тойлау ретінде көрсету әрекеттерін сынады. Сент-Патрик күнін тойлау Ирландия және ирланд халқы туралы кемсітетін стереотиптерді қалыптастырғаны үшін де сынға ұшырады. Мысалы, «лепрекон киімдерін» кию, олар 19 ғасырдағы ирландтардың ессіз бейнелеуіне негізделген. 2014 жылы Сент-Патрик күні қарсаңында, Гиберниялықтардың ежелгі ордені ірі американдық сауда орындарының ирландтық стереотиптерін жағымсыз бейнелейтін жаңа өнімдерді сатуын тоқтату үшін сәтті науқан жүргізді. Ирландиядан тыс жерлерде Сент-Патрик күнін тойлауды сыншылар «пластикалық ирландтықтар» деп сипаттайды; онда шетелдіктер ирланд мәдениетін дұрыс түсінбей бейімдеп, ирландтық екенін мәлімдейді және ирланд стереотиптерін ойнайды. АҚШ-тағы ЛГБТ топтарына Нью-Йорк және Бостон қалаларындағы Сент-Патрик күні шерулеріне ұзақ уақытқа қатысуға тыйым салынған, нәтижесінде Бостонның Ирланд-американдық гейлер, лесбиянкалар және бисексуалдар тобына қарсы Хёрли ісі бойынша Жоғарғы Соттың маңызды шешімі шықты. Нью-Йоркте бұл тыйым 2014 жылы алынып тасталды, бірақ ЛГБТ топтары әлі де қатысуға кедергілер бар екенін байқап отыр. Бостонда ЛГБТ топтарының қатысуына тыйым салу 2015 жылы алынып тасталды.

Спорттық іс-шаралар

Дәстүрлі түрде Бүкіл Ирландияның Ағалар клубтық футбол чемпионатының және Бүкіл Ирландияның Ағалар клубтық харлинг чемпионатының финалдары Дублиннің Кроук Парк стадионында Сент-Патрик күні өткізілетін, бірақ 2020 жылдан бері қаңтар айында өтеді. Облыстар аралық чемпионат бұрын 17 наурызда өткізілетін, бірақ қазір күз айларында өтеді. Лейнстер мектептерінің регбиден аға кубогы, Мунстер мектептерінің регбиден аға кубогы және Ольстер мектептерінің регбиден аға кубогының финалдары Сент-Патрик күні өтеді. Коннахт мектептерінің регбиден аға кубогының финалы Сент-Патрик күніне дейінгі апта соңында өтеді. Челтенхам фестиваліндегі жылқы жарыстарына көптеген ирландтар келеді, олардың кейбіреуі Ұлыбританияда тұрады, ал көптегендері Ирландиядан арнайы келеді, бұл жарыс әдетте Сент-Патрик күнімен бірге өтеді. Six Nations Championship – Англия, Франция, Ирландия, Италия, Шотландия және Уэльс командалары қатысатын жылдық халықаралық регби турнирі, оның шешімі Сент-Патрик күніне жақын уақытта шығады. 2018 жылғы Сент-Патрик күні Ирландия Англияны 24:15 есебімен ұтып, тарихындағы үшінші Гранд Слем титулын жеңіп алды, бұл ойын Лондонның Твикенхэм стадионында өтті. Сент-Патрик күні тесті – АҚШ және Ирландия арасында өткізілетін халықаралық регби лигасы турнирі. Бұл жарыс алғаш рет 1995 жылы басталды және 1996, 2000, 2002, 2003, 2004, 2011 және 2012 жылдары жалғасты. Ирландия алғашқы екі ойында, сондай-ақ 2011 жылғы ойында жеңіске жетті, ал АҚШ қалған бесеуінде жеңді. Ойын әдетте 17 наурызға немесе оған жақын уақытқа жоспарланады, Сент-Патрик күнімен сәйкес келеді. Наурыз айында ойын өткізетін АҚШ және Канаданың ірі кәсіби спорт лигалары мерекеге арналған арнайы үшінші форма киеді. Мысалдарға Буффало Сэбрс (ирландтық тақырыбындағы жаттығу формасы), Торонто Мейпл Лифс (Торонто Сент-Патрикс формасын киеді), Нью-Йорк Никс, Торонто Рапторс және көптеген Бас лигасының бейсбол командалары кіреді. Нью-Джерси Девилз соңғы жылдары Сент-Патрик күніне орай жасыл және қызыл түсті ретро формаларын киеді.