Еуропалық құқық қорғау органдары үшін Шенген ақпараттық жүйесі
Schengen Information System
Еуропалық Шенген ақпараттық жүйесі (SIS) – 31 елдің құқық қорғау органдарына көмектесетін база. Қауіпсіздік, шекара бақылау, күш құрылымдары үшін маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуропалық Комиссия ұстап тұратын мемлекеттік деректер базасы құқық қорғау органдарына көмек көрсетеді.
EEA database to support law enforcement
Шенген ақпараттық жүйесі (ШАЖ) 2001 жылдан бері 31 еуропалық ел ұлттық қауіпсіздік, шекара бақылау және құқық қорғау мақсатында жеке тұлғалар мен ұйымдар туралы ақпаратты табу үшін пайдаланатын Еуропалық Комиссия ұстап тұратын үкіметтік деректер базасы болып табылады. Бұл жүйенің екінші техникалық нұсқасы – ШАЖ II 2013 жылғы 9 сәуірде қолданысқа енгізілді. Жаңартылған Шенген ақпараттық жүйесі 2023 жылғы 7 наурызда қолданысқа енгізілді.
The Schengen Information System (SIS) is a governmental database maintained by the European Commission. The SIS is used by 31 European countries to find information about individuals and entities for the purposes of national security, border control and law enforcement since 2001. A second technical version of this system, SIS II, went live on 9 April 2013. An upgraded Schengen Information System entered into operation on 7 March 2023.
Қатысушы елдер
ШИС-тегі ақпарат Шенген келісімін қолдану туралы конвенцияға (ШККК) қатысушы елдердің мекемелері арасында бөліседі. Бастапқы бес қатысушы ел – Франция, Германия, Бельгия, Нидерланды және Люксембург болды. Жүйе құрылғаннан бері оған тағы 22 ел қосылды: Испания, Португалия, Италия, Австрия, Грекия, Финляндия, Швеция, Швейцария, Дания, Исландия, Норвегия, Эстония, Чехия, Венгрия, Латвия, Литва, Мальта, Польша, Словакия, Словения, Лихтенштейн, Хорватия, Болгария және Румыния. Қазіргі қатысушы елдердің ішінде Исландия, Лихтенштейн, Норвегия және Швейцария Еуропа еркін сауда қауымдастығының мүшелері, бірақ Еуропалық Одақтың мүшелері емес. Ирландия мен Ұлыбритания ортақ саяхат аймағын пайдаланады және (Ұлыбритания әлі де Еуропалық Одақ мүшесі болған кезде) Шенген келісімін қолдану туралы конвенцияға қол қоймағандықтан, Амстердам шартының талаптарына сәйкес Шенген ынтымақтастығына қатысуға құқылы болды. Ирландия 2021 жылдың 1 қаңтарында құқық қорғау саласындағы жұмыстарға қатысты және 2021 жылдың наурызынан бастап "толық операциялық мүмкіндіктерге" ие болды. Brexit салдарынан Ұлыбритания 2020 жылдың 31 желтоқсанында жүйеге қол жеткізу құқығын жоғалтты (Ұлыбританияның құқық қорғау органдары 2019 жылы бір жылдың ішінде деректер базасында 571 миллион іздеу жүргізді) және ең ертесінде 2027 жылға дейін қайта қол жеткізуді күтпейді.
Information in SIS is shared among the institutions of countries participating in the Schengen Agreement Application Convention (SAAC). The five original participating countries were France, Germany, Belgium, the Netherlands, and Luxembourg. Twenty two additional countries joined the system since its creation: Spain, Portugal, Italy, Austria, Greece, Finland, Sweden, Switzerland, Denmark, Iceland, Norway, Estonia, the Czech Republic, Hungary, Latvia, Lithuania, Malta, Poland, Slovakia, Slovenia, Liechtenstein, Croatia, Bulgaria and Romania. Among the current participants, Iceland, Liechtenstein, Norway, and Switzerland are members of the European Free Trade Association but not of the European Union. Although Ireland and the United Kingdom operate a Common Travel Area and had not signed the Schengen Agreement Application Convention (when the United Kingdom was still an EU member), they had the right to take part in Schengen co operation under the terms of the Treaty of Amsterdam. Ireland joined the law enforcement aspect on 1 January 2021 and has "full operational capacity" since March 2021. As a consequence of Brexit, the UK lost access to the system on 31 December 2020. (UK law enforcement did 571 million searches in the database in 2019 alone) and does not expect to regain any access before 2027 at the earliest.
Кіріспе
ШИЕС ақпараты әрбір қатысушы елдің заңнамасына сәйкес сақталады. ШИЕС-те 46 миллионнан астам жазба бар ("ескертпелер" деп аталады), олардың көп бөлігі жоғалған жеке куәліктер туралы. Адамдар туралы ескертулер дерекқордың шамамен 1,9 пайызын құрайды (шамамен 885 000 жазба). Әрбір ескертпеде мынадай ақпарат болады: аты-жөні, туған күні, жынысы, ұлты, аттары, қару-жарақ немесе зорлық-зомбылық тарихы, ескертпе себебі және егер адам ұсталса не істеу керек. ШИЕС Шенген аймағына саяхатшылардың кіруі мен шығуы туралы мәліметтерді жазбаға алмайды.
SIS information is stored according to the legislation of each participating country. There are more than 46 million entries (called "alerts") in SIS, most about lost identity documents. Person alerts make up around 1.9 percent of the database (about 885,000 records). Each alert contains information such as: name, date of birth, gender, nationality, aliases, arms or history of violence, the reason for the alert and the action to be taken if the person is encountered. SIS does not record travellers' entries and exits from the Schengen Area.
Тарих
1957 жылы 25 наурызда Рим шарты жасалды. 1958 жылы 3 ақпанда Бенилюкс елдерінің экономикалық одағы құрылды. Екі келісімнің де мақсаты – адамдар мен тауарлардың ұлттық шекаралардан еркін өтуін қамтамасыз ету болды. Бенилюкс елдері кішірек топ болғандықтан, келісімді жылдам іске асыра алды. Еуропалық қауымдастықтар экономикалық интеграцияға баса назар аударды. Франция мен Германия арасындағы шекаралық бақылау 1984 жылы 13 шілдеде Саарбрюккен келісімі аяқталғаннан кейін ғана жеңілдетілді. 1985 жылғы 14 маусымда Франция, Германия және Бенилюкс елдерінің үш мемлекеті Шенген келісімін жасады. Бұл елдер арасындағы адамдар мен тауарларға қатысты шекаралық бақылау кезең-кезеңімен жеңілдетілді. 1990 жылғы 19 маусымда бастапқы бес елге Испания, Португалия, Италия, Грекия, Австрия және бес Скандинавиялық паспорттық одақ елдері қосылды: Дания, Финляндия, Исландия, Норвегия және Швеция. 2007 жылғы 21 желтоқсанда Шенген шекарасыз аймағына Эстония, Чехия, Венгрия, Латвия, Литва, Мальта, Польша, Словакия және Словения қосылып, кеңейтілді. 2023 жылғы 1 қаңтарда Шенген шекарасыз аймағы Хорватияны қабылдады.
On 25 March 1957, the Treaty of Rome was completed. On 3 February 1958, the economic union of the Benelux countries was formed. Both agreements aimed to enable the free movement of people and goods across national borders. The Benelux countries, as a smaller group, were able to quickly implement the agreement. The European Communities' focus was on economic integration. It was not until the agreement of Saarbrücken was completed on 13 July 1984, that border controls between France and Germany were eased. On 14 June 1985, France, Germany and three of the Benelux nations completed the Schengen Agreement. Border controls on people and goods between these nations were gradually relaxed. On 19 June 1990, the initial five nations were joined by Spain, Portugal, Italy, Greece, Austria and five Nordic Passport Union countries: Denmark, Finland, Iceland, Norway and Sweden. On 21 December 2007, the Schengen border free zone was enlarged to include Estonia, the Czech Republic, Hungary, Latvia, Lithuania, Malta, Poland, Slovakia and Slovenia. On 1 January 2023, the Schengen border free zone was enlarged to include Croatia.
Құқықтық аспектілер мен техникалық сипаттамалар
ШИЖ 2001 жылдың 25 наурызынан кейін, он бес елдің арасындағы шекаралық бақылау жеңілдетілгеннен кейін Еуропа қауіпсіздігін сақтау үшін құрылды. ШИС Шенген елдерінен оның құрамындағы ақпараттың заңдық күшін құрметтеуді талап етеді. Сондай-ақ, ол елдердің ұлттық заңнамаға сәйкес сақталатын жеке деректері бар адамдардың жеке өмірі мен бостандығын құрметтеуін қажет етеді. ШИЖ ақпаратты өңдеу жүйесі мүше мемлекеттердің дерекқорларына үздіксіз қосылуы және дереу жаңартылуы керек. Бұл міндеттемелерге мүше мемлекеттер арасында кеңесу рәсімдері қосады. Ақпаратты растау, ШИЖ арқылы берілген нұсқауларға өзгеріс енгізу, тұру мәселелері және халықаралық тұтқын ордерлері сияқты мәселелер бойынша талқылаулар жүргізілуі мүмкін. ШИЖ мүше мемлекеттердің өкілдерінен құралған органмен басқарылады. Жеке деректерді қорғау – маңызды жауапкершілік. Техникалық тұрғыдан алғанда, қатысушы елдер деректерді өңдеудің жұлдыз тәрізді архитектурасын қабылдады, ол C SIS деп аталатын анықтамалық дерекқорды қамтитын орталық сайттан тұрады, оның жауапкершілігі CAAS арқылы Франция Республикасына жүктелген, ал N SIS деп аталатын елдік сайт дерекқордың көшірмесін сақтайды.
SIS was created to maintain European security after 25 March 2001 when border security between fifteen nations was relaxed. The SIS requires Schengen nations to respect the legal force of the information it contains. It also requires the nations to respect the privacy and personal freedom of the people whose data is held according to national data laws. SIS's information processing system must be permanently connected to member nations' databases and must be updated in real time. These commitments are supplemented by consultation procedures between the member nations. Discussions may take place about issues such as confirmation of information, variation of actions directed by SIS, questions of residency, and international warrants for arrest. SIS is controlled by an authority composed of representatives of the member nations. Personal data protection is a key responsibility. At a technical level, the participating countries adopted a data processing star architecture made up of a central site containing the reference database, known as C SIS, for which the responsibility is entrusted to the French Republic by the CAAS, and a site by country, known as N SIS, containing a copy of the database.
Деректер
ШІС-те сақталатын адамдар туралы деректердің түрлеріне мыналар кіреді: экстрадиция туралы сұраныстар; белгілі бір аумақта болуға қатысты шектеулер; жас толық емеу; психикалық аурулар; із-түзсіз жоғалған адам мәртебесі; қорғау қажеттілігі; сот органының сұранысы; қылмыс жасады деген күдік. ШІС жоғалған, ұрланған және қолма-қол айналымға алынған қару, жеке куәліктер, автокөліктер және банкноттар туралы да мәліметтерді сақтайды. Франция ШІС-ті басқаруға жауапты және деректерді автоматты түрде жаңарту жүйесін қолданады, жаңарту әрбір бес минут сайын жүзеге асырылады. ШІС ірі ұлттық дерекқорлар арқылы келіп түскен сұранымдарға деректерді автоматты түрде жібереді. Әрбір мүше мемлекетте ШІС байланысы үшін жауапты кеңсе бар. ШІС-те "Ұлттық шекарадан өту кезінде қосымша ақпарат сұрау" (SIRENE) деп аталатын функция бар. SIRENE кеңсесі ШІС деректеріне сәйкес келетін жағдайды тіркейді және тергеуге көмектесу үшін қосымша ақпаратты жібереді.
The type of data about people kept in SIS includes: requests for extradition; undesirability of presence in particular territory; minor age; mental illnesses; missing person status; a need for protection; requests by a judicial authority; and suspected of crime. The SIS also keeps data referring to lost, stolen and misappropriated firearms, identity documents, motor vehicles and banknotes. France is responsible for management of SIS and uses an automated system of data updates which occur every five minutes. The SIS automatically directs data to queries arriving via large national databases. Each member nation has an office responsible for SIS communications. SIS also has a function called "Supplementary Information Request at the National Entry" (SIRENE). The SIRENE office records a "hit" on a SIS data record and forwards further information to assist investigations.
Полиция ынтымақтастығы және өзара құқықтық көмек
Шенген конвенциясы ШИС және SIRENE-ден өзге полициялық ынтымақтастық пен заңды өзара көмекке кепілдік берді. Мүше мемлекеттердің полициясы қылмыстың алдын алу және анықтау (39-бап); шекара арқылы бақылауды жалғастыру (40-бап); белгілі жағдайларда шекара арқылы қуу (41-бап); және қылмыстың жолымен тоқтату немесе оның алдын алу, сондай-ақ тәртіпке және қоғамдық қауіпсіздікке қауіп тудыру үшін маңызды ақпаратты бөлісу үшін ынтымақтаса алады (46-бап). Бұл қылмыстық сот шешімдерін орындауға және егер азамат басқа аумаққа қашуға тырысса, экстрадициялауға мүмкіндік береді.
In addition to SIS and SIRENE, the Schengen convention ensured police co operation and legal mutual assistance. Police of member nations can cooperate to prevent and identify crime (article 39); to continue surveillance across borders (article 40); to pursue across borders in certain circumstances (article 41); and to share information that is significant for the repression or the prevention of in flagrante delicto or threats to order and public safety (article 46). This allows execution of criminal judgements and extraditions where a national attempts to take refuge in another territory.