Кіріспе

Нюрнберг митингілері (ресми түрде, яғни Рейх партиясының съезі) – Германиядағы нацистік партияның ұйымдастырған мерекелік шаралары. Алғашқы нацистік Нюрнберг митингісі 1923 жылы өтті. Бұл митинг аса ірі болған жоқ және көп әсер етпеді; алайда, партияның қатары өскен сайын митингтер күрделене түсіп, көп көрермен жиналды. Олар нацистік пропагандалық іс-шараларда маңызды рөл атқарды, нацистік билік астындағы біртұтас және күшті Германияны көрсетті. 1933 жылы Адольф Гитлер билікке келгеннен кейін митингтер ұлттық деңгейдегі шараға айналды, содан бері жыл сайын өткізіліп келді. Нацистік диктатура бекігеннен кейін партияның үгітшілері оларды ұлттық және халықаралық аудиторияға көрсету үшін түсіре бастады. Нацистік кинорежиссер Лени Рифеншталь өзінің ең танымал туындыларын жасады, соның ішінде «Еркіндіктің жеңісі» (1934) және «Иманның жеңісі» (1933) фильмдерін Нюрнбергке жақын орналасқан нацистік партия митинг алаңында түсірді. 1938 жылы партияның Нюрнбергте өткен митингісі сол жылдың басында болған Аншлюсқа арналды. 1934 ж. 5-10 қыркүйекте Нюрнбергте нацистік партияның 6-шы съезі өтті, оған шамамен 700 000 нацистік партияның жақтасы қатысты. Бастапқыда оның тақырыбы болмады. Кейіннен ол «Бірлік және күш-қуат митингісі» (Reichsparteitag der Einheit und Stärke), «Күш митингісі» (Reichsparteitag der Macht) немесе «Еркік митингісі» (Reichsparteitag des Willens) деп аталды. Лени Рифенштальдың «Триумф еркінің» фильмі осы митингте түсірілді. Бұл митинг Альберт Шпеердің «Жарық соборымен» ерекше көзге түсті: 152 прожектор Цеппелин алаңының үстінде тік сәулелер шашып, ғимараттың қабырғаларын бейнеледі. 1935 ж. 10-16 қыркүйекте Нюрнбергте партияның 7-ші съезі өтті. Ол «Азаттық митингісі» (Reichsparteitag der Freiheit) деп аталды. «Азаттық» термині міндетті әскери қызметті қайта енгізуге және Версаль келісімінен Германияның «құтылуына» сілтеме жасады. Лени Рифеншталь осы митингте «Азаттық күні: Біздің қарулы күштеріміз» (Tag der Freiheit: Unsere Wehrmacht) фильмін түсірді, ал нацистер Нюрнберг заңдарын қабылдады. 1936 ж. 8-ші партиялық съез «Құрмет митингісі» (Reichsparteitag der Ehre, 8-14 қыркүйек) деп аталды. 1936 жылдың наурыз айында әскерилендірілмеген Рейнландты қайта әскерилендіру көптеген немістердің көзінде Германияның абыройын қайта қалпына келтірді. «Салтанатты Нюрнберг» (Festliches Nürnberg) фильміне осы митингте түсірілген кадрлар, сондай-ақ 1937 жылғы митингтің материалдары енгізілді. 1937 ж. 9-шы партиялық съез «Еңбек митингісі» (Reichsparteitag der Arbeit, 6-13 қыркүйек) деп аталды. Ол нацистер билікке келгеннен бері Германиядағы жұмыссыздықтың азайғанын атап өтті. 1938 ж. 10-шы партиялық съез «Үлкен Германия митингісі» (Reichsparteitag Großdeutschland, 5-12 қыркүйек) деп аталды. Бұл сол жылдың басында Германияға қосылған Австрияға байланысты болды. 1939 ж. 2-11 қыркүйекке жоспарланған 11-ші партия съезіне «Бейбітшілік митингісі» (Reichsparteitag des Friedens) деген атау берілді. Бұл Германияның бейбітшілікке деген ниетін Германия халқына да, басқа елдерге де қайтадан жеткізу мақсатында болды. Алайда, митинг жоспарланған күннен бір күн бұрын, 1 қыркүйекте Германия Польшаға шабуыл жасағандықтан (Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыстың бастауы) қысқа мерзімде тоқтатылды.

Пропагандалық фильмдер

1927 жылы НСДАП (Нацистік партия) кинобюросы құрылғаннан бастап митингтерге арналған ресми фильмдер түсіріле бастады. Ең танымал фильмдерді Лени Рифеншталь 1933-1935 жылдар аралығында митингтер үшін жасады. Ол өзінің алғашқы фильмін митинг тақырыбына сәйкес "Иманның жеңісі" ("Der Sieg des Glaubens") деп атады. Бұл фильм Ұзын пышақтар түнінен кейін көрсетілуден алынып тасталды, бірақ бір данасы Ұлыбританияда сақталды және жақында Интернет мұрағатында көпшілікке қолжетімді болды. 1934 жылғы митинг "Еркіндіктің жеңісі" (Triumph des Willens) фильмінің түсірілу орны болды, ол марапатқа ие болды. Вермахттың бірнеше генералдары фильмдегі әскердің шамалы болуына наразылық білдірді: Гитлер фильмді генералдарды жұбатқан үшін өзгертуді ұсынды, бірақ Рифеншталь оның ұсынысын қабылдамады. Ол 1935 жылғы митингке оралып, Вермахт туралы жеке фильм түсіруге келісті, ол "Бостандық күні: Біздің Вермахт" (Tag der Freiheit: Unsere Wehrmacht) аталды. 1936 және 1937 жылдарғы митингтер "Салтанатты Нюрнберг" (Festliches Nürnberg) фильмінде көрсетілді, ол басқа фильмдерге қарағанда қысқа болды, бар болғаны 21 минуттық.