Кіріспе

Француз баспасы Les Éditions de Minuit (lez‿edisjɔ̃ də minɥi, Midnight Press) – француз баспасы. Ол 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз Төңкерісінің қарсыласы ретінде құрылған және бүгінгі күнге дейін кітаптар басып шығаруда.

Тарих

Les Éditions de Minuit баспасы 1941 жылы Парижде, Германияның Солтүстік Францияны басып алуы кезінде (1942 жылдың қарашасына қарай Германия әскерлері бүкіл Францияны басып алды) жазушы және суретші Жан Брюллер мен жазушы Пьер де Лескур (1891–1963) құрды. Сол кезде бұқаралық ақпарат құралдары мен баспаның барлық түрлері нацистік оккупанттар тарапынан бақыланып, цензураланды. «Минуит» баспасы цензураны айналып өту үшін құрылды. Париж 1944 жылдың 25 тамызында азат етілгенге дейін ол жасырын баспа болды. Баспаның негізін қалаушы Брюллердің (Vercors псевдонимімен жазған) «Теңіздің үнсіздігі» (Le Silence de la mer, 1942) атты алғашқы кітабы жарық көрді. Тарату, басқа қарсылық мәтіндері сияқты, адамнан адамға берілу арқылы жүзеге асырылды. 1943 жылы «Теңіздің үнсіздігінен» кейін «Chroniques interdites» (тыйым салынған газет бағандары, әртүрлі авторлар), Пол Элуар жинағы «L'Honneur des poètes» (Ақындардың құрметі), Франсуа Мориактың «Le cahier noir» (Қара дәптер) және Луи Арагонның «Le musée Grévin» (Гревин мұражайы) жарық көрді. Брюллер мен де Лескурге баспагерлердің шағын тобы қосылды, олар Францияның ең көрнекті авторларының (псевдонимдермен жазған) шығармаларын жариялау үшін түрмеге қамалу және өлім қаупіне баруға дайын болды. Авторлардың арасында Поль Элуар, Луи Арагон, Жак Маритен, Франсуа Мориак, Жан Полхан, Андре Шамсон, Андре Жид және Джон Стейнбектің «Ай төменде» (The Moon Is Down, Nuits noires) атты француз тіліндегі тұңғыш толық аудармасы болды. Соғыстан кейін «Les Éditions de Minuit» ашық түрде жұмыс істей бастады, бірақ соғыстан кейінгі алғашқы жылдары қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізу үшін күресті. Баспахананы 1947 жылдан 2001 жылы қайтыс болғанға дейін Жером Линдон басқарды. Оның орнын оның қызы Ирен Линдон басты. 1950 жылдары компания сәттілікке қол жеткізе бастады. Линдон француз және ағылшын тілінде жазған, сол кезде Францияда тұратын Сэмюэл Беккеттің бірнеше романын алғаш рет жариялады. Басқа жарияланған авторлардың арасында Моник Виттиг, Ален Роб-Грийе, Клод Симон, Маргарита Дюрас және «Жаңа роман» әдеби қозғалысының негізін құраған Робер Пинже болды. Ол сондай-ақ Анри Аллегтің «Сұрақ» (La Question, 1958) атты еңбегін жариялады, онда Алжир соғысы (1954–1962) кезінде француз әскерінің азаптауларын қолдану туралы айтылған. Кітап цензураланды. 1970 жылдардың соңынан 1980 жылдардың ортасына дейін Линдон мен «Éditions de Minuit» Жан Эшеноз сияқты бірнеше жас француз авторларын қолдады, оған көп ұзамай Бельгиядан Жан-Филипп Туссен, Жан Руо, Мари НДиайе, Патрик Девиль, Эрик Шевилар және соңғы уақытта Лоран Мовинье мен Джулия Дек қосылды. Бұлар «Минуит стилі» деп аталатын топқа біріктірілді, оларға жаңаша жазу (ішінара «Жаңа роман» әсерінен) тән, ол минималистік формализм мен күрделі стильдің үйлесіміне негізделген. 2015 жылға дейін «Éditions de Minuit» баспасы өз авторлары арқылы әдебиет саласындағы екі Нобель сыйлығын (Сэмюэл Бекет және Клод Симон), үш Гонкур сыйлығын (Маргарита Дюрастың «Сүйіктісі», Жан Эшеноздың «Мен кетемін» және Жан Руоның «Даңқ өрістері»), жеті Медици сыйлығын, бір Ренодо сыйлығын және үш Фемна сыйлығын жеңіп алды.

21 ғасыр

Les Éditions de Minuit кітаптарының алдыңғы мұқабаларының стилі, соғыс жылдарындағы Le Silence de la mer басылымындай ақылға сыймас қарапайым. Олар тек көк жиекпен және Les Éditions de Minuit символымен – жұлдыз бен "m" әрпімен безенілген.