Шотландияның бір тұқымды вискисі

Кіріспе

Шотландияда жасалған виски түрі.

Single malt Scotch – Шотландияда жасалған бір тұқымдық вискині білдіреді. Бұл санатқа сәйкес келу үшін виски бір ғана дистилляция зауытында, құмыра арқылы дистилляциялау әдісімен және қайнатылған арпаның қоспасынан жасалуы керек. Сондықтан, бір тұқымдық виски дегеніміз, виски басқа дистилляция зауыттарынан алынған вискимен араластырылмаған дегенді білдіреді. "Бір" деген сөз бөтелкедегі барлық спирттің бір ғана дистилляция зауытынан шыққанын көрсетеді. Бұл зауыт бірнеше жылдық бір тұқымдық вискилерді бір бөтелкеге біріктіре алады. Көптеген компаниялар бірнеше дистилляция зауытынан алынған арпа вискиін пайдаланады, және осы вискилер "қосылған арпа вискиі" ретінде біріктіріледі. Қай виски болмасын, бір тұқымдық немесе қосылған, бөтелкеде көрсетілген жасы вискидің бөшкеде пісуге кеткен жылдар санын көрсетеді. Бір бөшкеден бөтелгеге құйылған виски өте сирек кездеседі. Әртүрлі пісу уақыты бар спирттерді араластыруға рұқсат етіледі, ал нәтижесінде алынған қоспаның жасы бөтелкедегі ең жас вискидің жасын көрсетеді.

Тарих

Шотландияда виски қайнату ғасырлар бойы жүргізіліп келеді. Шотландияда шұбаттан жасалған арпадан виски өндіру туралы ең ерте жазба 1494 жылғы қазына ролінде кездеседі: "Патшаның бұйрығымен, Джон Кор монахына аква вита жасау үшін сегіз шұбат берілді". "Жалғыз" деген сөз "жеке, ерекше, біріктірілмеген немесе бірге алынбаған" мағынасын білдіреді және ол ежелгі латын сөзі singulum (жеке) сөзінен алынған. Жер иелеріне олардың жерлерінде лицензиясыз дистилляция зауыттары табылған жағдайда жазалар тағайындалды. Заңның қабылдануы көптеген дистилляторларды лицензия алуға ынталандырды. Глен Ливет аңғарындағы Жоғарғы Драммин шаруасы Джордж Смит, жер иесі Гордон герцогының басшылығымен жұмыс істей отырып, Шотландияда жаңа заң бойынша дистилляция зауытына лицензия алған алғашқы адам болды, ол 1824 жылы Гленливет дистилляция зауытын құрды, ол бір сыралы шотланд вискиін өндірді. Басқалары да одан кейін солай істеді және 1830 жылға қарай Шотландияда 232 дистилляция зауыты лицензия алды. Бұл жаңа әдіс вискиді дәстүрлі дистилляция қондырғыларына қарағанда әлдеқайда тиімді өндірді. Жаңа типтегі дистилляторлар әр партиядан кейін тазалау қажеттілігінсіз үздіксіз дистилляцияға мүмкіндік берді. Бұл процесс өндірісті қолжетімді етті, бірнеше дистилляция қадамдарына тең келетін операцияны орындады. Жаңа дистиллятор өндірісті күрт арттырды; виски азырақ күшті және жұмсақ болды, бірақ дәмдері азырақ болды. Виктория дәуірінде дистилляция зауыттары Шотландияда кең таралды. Чарльз К. Доигтің дизайнындағы ерекшелік – бұл малтабарлау процесінде шөптен түтінді шығарып, дистилляция зауыттарының тиімділігін арттыратын пагода тәрізді шатыр болды. Күні бүгін де көптеген дистилляция зауыттарында кем дегенде бір ғимаратта пагода стиліндегі шатыр бар, тіпті малтабарлау жүргізілмесе де, ал кейбір жағдайларда эстетикалық мақсаттар үшін жаңа пагода шатырлары қосылады. Шотланд компанияларына тиесілі тәуелсіз дистилляция зауыттары да вискидің көп мөлшерін өндіреді, әсіресе олардың ішіндегі ең ірісі – William Grant & Sons. Grant шотланд вискиінің 8% -ын өндіреді, оның ішінде Glenfiddich және Balvenie брендтері бар. Glenfiddich әлемдегі ең көп сатылатын бір сыралы шотланд вискиі; жыл сайын шамамен 14 миллион бөтелке сатылады. Дегенмен, 2017 жылдың соңында экспорт 4,37 миллиард фунт стерлингті құрады, бұл 2016 жылмен салыстырғанда 8,9% -ға өсті. Осы жалпы көлемнің ішінде бір сыралы шотланд вискиінің экспорты 1,17 миллиард фунт стерлингке жетіп, 2016 жылмен салыстырғанда 14% -ға өсті. 2018 жылғы жалпы экспорттың бір сыралы үлесі 1,3 миллиард фунт стерлингті құрады.

Distillation of whisky has been performed in Scotland for centuries. The earliest written record of whisky production in Scotland from malted barley is an entry on the 1494 Exchequer Rolls, which reads "Eight bolls of malt to Friar John Cor, by order of the King, wherewith to make aqua vitae." The expression 'single' means that of "separate, distinct, not combined or taken together" and is adapted from the old Latin word singulum (individual). Punishments were imposed on landowners when unlicensed distilleries were found on their properties. The passing of the act encouraged many distillers to apply for licensees. An Upper Drummin farmer in the Glen Livet valley, George Smith, working under landlord the Duke of Gordon, was the first person in Scotland to take out a licence for a distillery under the new law, founding what would become the Glenlivet Distillery in 1824, making single malt Scotch. Others followed and by 1830, some 232 distilleries had become licensed in Scotland. This new method produced whisky much more efficiently than the traditional pot stills. The new type of still allowed for continuous distillation, without the need for cleaning after each batch was made. This process made manufacturing more affordable by performing the equivalent of multiple distillation steps. The new still dramatically increased production; the whisky was less intense and smoother, though less flavoursome. By the Victorian era, distilleries had become commonplace across Scotland. A common feature in design originating from Charles C. Doig was that of a pagoda like roof that improved the efficiency of distilleries by drawing off peat smoke in the malting process. Even today many distilleries possess a pagoda style roof on at least one building even if no malting takes place and in some instances, new pagoda roofs are added for aesthetic purposes. Independent distilleries owned by Scots companies make a substantial amount of whisky too, particularly William Grant & Sons, the largest of these. Grant produces 8% of all Scotch whisky, with brands including Glenfiddich and Balvenie. Glenfiddich is the best selling single malt Scotch in the world; roughly 14 million bottles are sold annually. By year end 2017, however, exports totaled a record breaking £4.37 billion, an increase of 8.9% over 2016. Of that total, single malt Scotch accounted for £1.17 billion in exports, a 14% increase over 2016. Of the total exports in 2018, single malt accounted for £1.3 billion.

Өңірлер

Дәм, хош иісі және соңғы талғамы біртектес мальтадан мальтаға өте әртүрлі болады. Бірыңғай мальталы шотланд вискилері виски өндіретін келесі аймақтарға бөлінеді: Кемпбелтаун мальталы вискилері, Хайленд мальталы вискилері, Арал мальталы вискилері (Хайленд аймағының ішкі бөлімі), Айла мальталы вискилері, Лоуленд мальталы вискилері және Спейсайд мальталы вискилері.

Тәуелсіз бөтелкелеушілер

Тәуелсіз бөтелкелеушілер бір түрлі сыраны (single malt) бөшкелеп сатып алып, оларды дереу бөтелкелейді немесе кейінге пайдалану үшін сақтайды. Көптеген тәуелсіздер вискиді көтерме бағамен сатып алып, жеке сату үшін бөтелкелейтін дүкендер мен саудагерлер ретінде бастаған. Көптеген дистилляция зауыттары вискилерін бір түрлі сыра ретінде бөтелкелемейді, сондықтан тәуелсіз бөтелкелеу – бұл бір түрлі сыраның нарыққа таралуының жалғыз жолы. Бөтелкелеу процесі көбінесе бірдей болады, бірақ тәуелсіздер дистилляция зауытының су көзіне қол жеткізе алмайды, сондықтан вискиді сұйыту үшін басқа көз қолданылады. Сонымен қатар, тәуелсіздер нақты стильді сақтауға көп көңіл бөлмейді, сондықтан бір жылдық және бір бөшкелік бөтелкелер көбірек шығарылады. Белгілі тәуелсіз бөтелкелеушілерге Дункан Тейлор, Мюррей МакДэвид, Дуглас Лэйнг & Co және Блэкэддер кіреді.