Кіріспе

Екі бағанадан тұратын сұйық қоспаларды айыруға арналған аппарат. Бағаналы дистиллятор, сондай-ақ үздіксіз дистиллятор, патенттелген дистиллятор немесе Коффи дистилляторы деп аталатын бұл құрылғы екі бағанадан тұрады. Бағаналы дистилляторлар ректификацияланған спирт (95% АБВ) өндіре алады.

Сипаттама

Бірінші бағана (анализатор деп аталады) ішінде бу көтеріліп, жуынды бірнеше деңгейден төмен түсіп жатыр. Екінші бағана (ректификатор деп аталады) спиртті жуындыдан алып шығады, онда ол қажетті күшке жеткенше конденсацияланады. Бағаналы дистилляция – фракциялық дистилляцияның бір түрі, себебі ол дистилляцияға жарамды компоненттердің тар фракциясын береді. Бұл техника химиялық синтезде жиі қолданылады; осы жағдайда, бөлінуге жауапты компонент – фракциялық бағана. Ұдайы дистиллятор, аты айтқандай, дистилляция процесін үздіріссіз жүргізе алады. Бұл, сондай-ақ, соңғы дистиллятта спирттің жоғары концентрациясын алу мүмкіндігімен бірге, тек партиялар бойынша жұмыс істейтін құмыра дистилляторынан басты артықшылығы болып табылады. Ұдайы дистилляторлар бағананың бір бөлігіне алдын ала қыздырылған шикізат қосылады. Жылу (әдетте бу түрінде) бағананың түбіне беріледі. Алкогольсіз сұйықтық бағананың төменгі жағынан шығарылады, ал спирттің булануы бағананың жоғарғы жағына көтерілгеннен кейін конденсацияланады. Бағаналы дистилляторлар көбінесе дәнді виски өндірісінде қолданылады және бурбон мен басқа американдық вискилерді өндіруде ең көп қолданылатын дистиллятор түрі болып табылады. Арманьяк өндірісінің дәстүрлі әдісі – бағаналы дистилляция, бірақ құмыра дистилляциясына да рұқсат етіледі. Коняк өндірісінде бағаналы дистилляторларды қолдануға тыйым салынған, бірақ оларды басқа бренді түрлері үшін қолдануға болады, сондай-ақ, Шотландия мальта вискилері құмыра дистилляторында дистилленуі керек. Кальвадос AOC және Кальвадос Домфронте үшін бағаналы дистилляция рұқсат етіледі. Кальвадос Пэ-д’Ож AOC құмыра дистилляторында дистилленуі тиіс.

Тостаған мен бағаналы тұщы судың айырмашылығы

Бағаналы дистилляторлар ұзын тік түтікшеде құралған бірнеше қарапа дистиллятор сияқты жұмыс істейді. Түтікке кеуекті толтырғыштар немесе көпіршік тәрелкелер орналастырылады. Алкоголь азы бу жоғары, салқын бөлігінде конденсациялана бастайды. Әрбір кезеңдегі температура алдыңғы кезеңнен сәл төмен болады, сондықтан әрбір кезеңдегі сұйықтықпен тепе-теңдіктегі бу алкогольмен күшейе түседі. Шараппен заряддалған қарапа дистиллятор 40–50% алкогольге дейін байытылған бу бере алады, ал бағаналы дистиллятор 96% алкогольді буға жете алады; алкоголь мен судың азеотроп қоспасы. Алкогольдің одан әрі байытылуы гидрофильді химиялық заттар, азеотропты дистилляция немесе 3А цеолит сияқты 3А молекулалық ілгектерден тұратын бағана сияқты басқа тәсілдер арқылы қалған суды сіңіру арқылы ғана мүмкін болады.

Тарих

1800 жылдардың басында көптеген ғалымдар, инженерлер және кәсіпкерлер түрлі үздіксіз дистилляциялық аппараттарды жасауға үлес қосты. Осы алғашқы дамытушылардың көптегені француздар болды, оларды Наполеонның қант қызылшасын өндіру және ашытуды жақсарту үшін ұсынған сыйлығы ынталандырды, бұл британдық импортқа тәуелділікті азайтуға бағытталған шара еді. Бұл ерте француз дистилляторлары шарап өндірісіне қолайлы болды, бірақ виски қоспасындағы қалдық қатты заттарды өңдеуде кемшіліктері болды. Бұл француздық үлгілерді ирланд, британ және неміс мамандары виски және басқа сұйықтықтарды дистилляциялау үшін пайдалануға мүмкіндік беру мақсатында одан әрі дамытып, жетілдірді. Сельер Блюментальдің колоннасының көптеген егжей-тегжейлі аспектілері кейінірек жылдары жақсартылса да, оның жалпы идеясы болашақ колонналық дистилляторлардың негізін қалады.

Жан-Жак Сент-Марк

1823 жылы Наполеонның жеке құрамында ветеринарлық хирург болып жұмыс істеген француз Жан Жак Сент-Марк Англияға көшіп, "Патентті дистилляция компаниясына" инвесторлар іздеді, оның мақсаты картоп арағын дистилляциялау еді. Компания Воксхоллда Белмонт дистилляция зауытын салды, бірақ ол табыссыз болды. Осы кезеңде Сент-Марк үздіксіз дистилляция аппаратын жасаумен айналысты. 1827 жылы ол патент алып, Францияға қайтып оралды. Бұл аппарат кейін Англия, Ирландия және Батыс Индияда сәтті пайдаланылды.