Кіріспе

Британдық дворян және дипломат (1766–1841)

Томас Брюс, Элгиннің 7-ші графы және Кинкардиннің 11-ші графы, (/ɛl//ɡ//ɪ//n/; 20 шілде 1766 – 14 қараша 1841), көбінесе лорд Элгин деп танылатын, британдық дворян, дипломат және коллекционер. Ол негізінен Парфенон және Афина Акрополіндегі басқа құрылыстардан даулы түрде мармар мүсіндерді (Элгин мәрмәрлері деп белгілі) сатып алуымен әйгілі.

Ерте өмір

Бұрынғы Брюс әулетінің мүшесі Элгин Фиф округындағы Данфермлинге жақын орналасқан Брумхолл үйінде дүниеге келді. Ол Эльгиннің 5-ші графы Чарльз Брюс пен оның әйелі, Уэльс ханшайымы Шарлоттаның тәрбиешісі Марта Уайттың екінші ұлы болды. 1771 жылы, ол бес жаста болғанда, ағасы Уильям Роберт Брюс, 6-шы графтың орнына келді. 1789 жылы ол ақшаға сатып алған құқық арқылы 65-ші жаяу әскер полкіне рота капитаны болып өтті. 1793 жылы ол континентте ғана сақталатын майор шенімен штабқа тағайындалды. 1795 жылы 12-ші жаяу әскер полкіне майор болып ауысты. Содан кейін 1795 жылы ол Фенсибл жаяу әскері полкін құрып, оның полковнигі болып тағайындалды, сонымен қатар әскерде лейтенант-полковник шені алды. 1802 жылы полковник, 1809 жылы генерал-майор, ал 1814 жылы генерал-лейтенант шеніне көтерілді. Ол Файф округының Лорд-лейтенанты қызметін атқарды.

Дипломатиялық мансап

1791 жылы ол Сер Роберт Кит ауырып жатқан кезде Австрияға уақытша ерекше елші ретінде жіберілді. 1792 жылдан бастап Франция Австрияның Нидерландысын басып алғанға дейін ол Брюссельдегі ерекше елші болып тағайындалды. Ұлыбританияда біраз уақыт өткен соң, 1795 жылы ол Пруссияға ерекше елші болып жіберілді. 1798 жылдың желтоқсан айында Элгин Осман империясының елшісі болып тағайындалды. 1799 жылдың 11 наурызында Константинопольға аттануға аз қалғанда Элгин Дирлтоннан Уильям Гамильтон Нисбеттің қызы және мұрагері Мэриге үйленді. Элгин 1799 жылдың 6 қарашасында Константинопольге келді. Ол Ұлы Портадағы елші ретінде Осман империясы мен Франция арасындағы қақтығыс кезінде британдық ықпалды кеңейту міндетін орындауда үлкен шеберлік пен белсенділік танытты. 1802 жылдың наурыз айында Ұлыбритания мен Франция арасында Амиен келісіміне қол қойылды. Елшілік қызметі аяқталған соң Элгин 1803 жылдың 16 қаңтарында Константинопольден кетіп қалды.

Францияда тұтқындалу

Константинопольден шыққаннан кейін, Элгиндер Италия мен Франция арқылы Ұлыбританияға қайтуға шешім қабылдады. 1803 жылдың 18 мамырында Ұлыбритания мен Франция арасында тағы соғыс басталғанда, олар Лион қаласында болды. Элгин соғыс тұтқыны деп жарияланды және Франциядан шығуға тыйым салынды, бірақ сөзбен босатылды. Қараша айында Элгин Лурдес бекінісіне қамалды, ал француздар оны Англияда ұсталған француз генералына айырбастауға дайын екенін ұсынды. Британдықтар бас тартты, сосын Элгин қайтадан сөзбен босатылды. 1805 жылдың қазан айында француздар жүкті болған леди Элгинге гуманитарлық себептермен Англияға оралуға рұқсат берді. 1806 жылдың маусым айында Ұлыбритания премьер-министрі лорд Гренвиллдің Наполеонға тікелей шақыруынан кейін Элгин Франциядан кетуге рұқсат алды. Босату шарты ретінде Элгин француз үкіметінің талабы бойынша Францияға оралуға келісті.