Уильям Уиттингем: Англиялық дін қызметкері және Женева Библиясының аудармашысы
William Whittingham
Уильям Уиттингем (1524-1579): Англиялық пуритан, Женева Библиясының аудармашысы, дін қызметкері. Кальвинмен байланысы, Англия шіркеуіне оппозициясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англиялық пуритан, Марияның жер аударылуынан қорғалған және Женева Библиясын аударған, Америкадағы епископ
English Puritan, Marian exile, and translator of the Geneva Bible
the Episcopal bishop in America
Уильям Уитингэм (шамамен 1524–1579) – ағылшын пуританы, Марияның жер аударылуынан қорғалған және Женева Библиясын аударған адам. Ол Джон Нокс, Генрих Буллингер және Джон Кальвиннің жақын айналымында болды және Марияның жер аударылуы кезінде ағылшын литургиясының сақталуына қатысты түрде қарсылық көрсетті. Соңында, ол Женевадағы пресвитериандар тарапынан дін қызметкері ретінде бекітілді. Англияға оралғаннан кейін, ол Англия шіркеуінің рәсімдеріне белгілі қарсылас болды. Лестер графының қолдауымен ол Дурхэм деканатына тағайындалды, бірақ 1579 жылы оның пресвитериандық тағайындалуына байланысты барлық діни шендерден айыру ісі басталды. Уитингем 1579 жылы қайтыс болғанда, оны шендерден айыру процесі жүріп жатқан еді. Жақындағы зерттеушілер Уитингемнің осы оқиғаның авторы екенін дәлелдеді.
William Whittingham (c. 1524–1579) was an English Puritan, a Marian exile, and a translator of the Geneva Bible. He was well connected to the circles around John Knox, Heinrich Bullinger and John Calvin, and firmly resisted the continuance of the English liturgy during the Marian exile. At last, he was ordained by the Presbyterians in Geneva. Upon his return to England, he became a well known opponent to the rites of the Church of England. Through the patronage of the Earl of Leicester, he was collated to the Deanery of Durham, but in 1579 action was started to deprive him of all holy orders on account of his Presbyterian ordination. The process of deprivation was in process, when Whittingham died in 1579. Recent scholars have argued that Whittingham is indeed the author of the narrative.</blockquote>
Англияға оралу
Уитингэм 1560 жылғы 30 мамырда Женевадағы кеңестен ресми түрде қош салды. 1561 жылдың қаңтар айында ол француз сарайына жасаған елшілік кезінде Бедфордтың 2-графы Фрэнсис Расселге қатысу үшін тағайындалды. Келесі жылы ол Уориктің 3-графы Амброз Дадлидің капелланы болды, ол Уорик басқаратын ағылшын әскері басып алған Ле-Хаврде қызмет етті. Ол жалпы мақтауға ие болды, бірақ Уильям Сесил ағылшынның «Ortak Dini Kitap» есімді кітабына сәйкес келуді жеңілдеп алғанын айтып шағымданды. Уорик пен Лестердің 1-графы Роберт Дадлидің қолдауының арқасында Уитингхэм 1563 жылғы 19 шілдеде Дурхам деканатына бекітілді. Өткен тәжірибесіне сай, Уитингэм өз міндеттерін жауапкершілікпен атқарды, күніне екі рет құлшылық өткізіп, грамматикалық мектепке, ән мектебіне және шіркеу музыкасына уақыт бөлді. 1569 жылы Солтүстік көтерілісі басталар алдында ол Дарем епискобы Джеймс Пилкингтонды қаланы қорғануға дайындауға көндіруге тырысты, бірақ ол көтерілісшілерге қарсы тұрған Ньюкасл қаласында сәтті болды. 1572 жылы Лорд Бергли қазынашы болғанда, Уитингхэмді, мүмкін Лестердің ұсынысымен, хатшы лауазымына ізбасар етіп тағайындау туралы ұсыныс жасалды. 1577 жылы Лестер сондай-ақ Уитингхэмге Йорк немесе Дурхам епископтығын алуға көмектесетінін уәде етті, екеуі де бос тұрғандықтан; бірақ Уитингхэм жоғарылауға ұмтылмады.
Whittingham took formal leave of the council at Geneva on 30 May 1560. In January 1561, he was appointed to attend Francis Russell, 2nd Earl of Bedford during his embassy to the French court. In the following year he became a chaplain to Ambrose Dudley, 3rd Earl of Warwick, a minister at Le Havre, then occupied by the English under Warwick. He won general praise; but William Cecil complained of his neglect of conformity to the English Book of Common Prayer. Owing to the support of Warwick and Robert Dudley, 1st Earl of Leicester, another Puritan sympathizer, Whittingham was collated on 19 July 1563 to the deanery of Durham. In keeping with his past, Whittingham took his duties seriously, holding two services a day, devoting time to his grammar school and song school, and church music. Before the outbreak of the Rising of the North in 1569 he unsuccessfully urged James Pilkington, the bishop of Durham, to put the city in a state of defence, but he was more successful at Newcastle, which resisted the rebels. In 1572, when Lord Burghley became lord treasurer, Whittingham was suggested, probably by Leicester, as his successor in the office of secretary. In 1577, Leicester also promised Whittingham aid in securing the see of York or Durham, both being vacant; but Whittingham did not press for preferment.
Даремнің деканы
1564 жылы Уиттингем Лестерге «ескі паптық киімге» және Массинг киімдерімен және теологиясымен байланысты тарихи дәстүрлерге наразылық білдіріп, ұзақ хат жазды. Ол сюрплис пен копа киюден бас тартты, және 1566 жылы шіркеу шенеуніктері оған қарсы іс қозғады. Уиттингем ақырында Кальвиннің сыртқы және екінші дәрежелі тәртіп мәселелері үшін қызметтен кетуге кеңесіне құлақ қойып, мойын бұрды. Бірақ 1577 жылы ол Йорк архиепископы Эдвин Сэндистің қаһарына ұшырады, ол Дархэм соборына бару талабын қойды. Уильям Хатчинсонның сөзіне сәйкес, оған қарсы шағымдарды тексеру үшін 1576 немесе 1577 жылы комиссия құрылған. Бірақ бұл тиімсіз болды, өйткені Хантингдон графы мен Мэтью Хаттон үшінші комиссар Сэндиске қарсы деканның жағына шықты. 1578 жылдың 14 мамырында жаңа комиссия құрылды. Оған бұрынғы үш комиссар және шамамен ондай адам кірді. Уиттингемге қарсы айыптамалар «Камден Мисселлени» жинағындағы ішкі мемлекеттік құжаттардан басылып шығарылды; «ол қарғысқа ұшырады» деген айып «жартылай дәлелденді» деп жазылды, ал маскүнемдік «дәлелденді»; бірақ Уиттингемге қарсы нақты айып – оның Женевадағы діни қызметінің жеткіліксіздігі және жарамсыздығы болды. Ол Англия шіркеуінің рәсімдері бойынша дін қызметкері етіп тағайындалмағанын мойындады. Архиепископ Сэндис Уиттингхем тіпті Женева стандарттары бойынша да жарамды түрде тағайындалмағанын, тек қол қоймастан уағызшы болып сайланғанын қосты. Хантингдон архиепископты жоққа шығарып, Уиттингемге қарсы іс жүргізуді тоқтатуды ұсынды, оның себебі «еліміздегі және барлық реформаланған шіркеулердегі барлық ізгі білімді адамдар бұл жағдайды жақсы қабылдамайды, егер біз католик дін қызметкерлерін өз қызметімізге қабылдасақ, ал реформаланған шіркеуде дайындалған пасторларды қабылдамасақ». Бірақ архиепископ Ричард Банкрофт «Қауіпті ұстанымдар» еңбегінде оны «кейіннен Дарем деканы лауазымына лайықсыз тағайындалған» деп атады және оны Гудман, Гилби және басқа пуритандармен бірге санады. Роджер Л’Эстрандж өзінің «Киелі алдау» атты шабуылдық сөйлеуінде де солай істеді. Уиттингхемді діни лауазымдарынан айыру процесі жүріп жатқанда, ол 1579 жылдың 10 маусымында қайтыс болды. Ол Дурхам соборында жерленді, ал оның қабірі 1640 жылы шотландтық пресвитериандар тарапынан қиратылды. Оның 1579 жылдың 18 сәуірінде жасалған өсиеті «Дурхам өсиеттері мен тізімдерінде» (Surtees Soc. ii. 14–19) жарияланған.
In 1564, Whittingham wrote a long letter to Leicester protesting against the 'old popish apparel' and the historic associations with Massing vestments and theology. He refused to wear the surplice and cope, and proceedings by Church officials were begun against him in 1566. Whittingham eventually yielded, taking Calvin's moderating advice not to leave the ministry for external and minor matters of order. In 1577, however, he incurred the enmity of Edwin Sandys, the new archbishop of York, by resisting his claim to visit Durham Cathedral. According to William Hutchinson a commission had been issued in 1576 or 1577 to examine complaints against him. But this proved ineffectual because the Earl of Huntingdon and Matthew Hutton sided with the dean against the third commissioner, Sandys. A fresh commission was issued on 14 May 1578. This included the three former commissioners and about a dozen others. The articles against Whittingham are printed from the domestic state papers in the 'Camden Miscellany'; the charge that 'he is defamed of italic=no' is entered as 'partly proved' and that of drunkenness as 'proved;' but the real allegation against Whittingham was the alleged inadequacy and invalidity of his ordination in Geneva. He admitted to not having been ordained according to the rites of the church of England. Archbishop Sandys further added that Whittingham had not even been validly ordained even according to Genevan standards, but had been elected preacher without the imposition of hands. Huntingdon repudiated the Archbishop and suggested a stay of the proceedings against Whittingham, arguing that 'it could not but be ill taken of all the godly learned both at home and in all the reformed churches abroad, that we should allow of the popish massing priests in our ministry, and disallow of the ministers made in a reformed church'. However Archbishop Richard Bancroft, in 'Dangerous Positions', referred to him as 'afterward unworthily Dean of Durham', and ranks him with Goodman, Gilby, and other Puritans. So does Roger L'Estrange in his violent philippic, 'The Holy Cheat'. As the proceedings to deprive Whittingham of holy orders were proceeding, he was met with death, on 10 June 1579. He was buried in Durham Cathedral, where his tomb (ironically) was destroyed by the Presbyterian Scots in 1640. His will, dated 18 April 1579, is printed in 'Durham Wills and Inventories' (Surtees Soc. ii. 14–19).
Отбасы
Уитингхемнің әйелі Кэтрин, Луи Жакуманның қызы, шамамен 1535 жылдан кейін туған болуы мүмкін және 1556 жылдың 15 қарашасында Уитингхемге үйленген. Оның үлкен ұлы Захари 1557 жылдың 17 тамызында, ал үлкен қызы Сусанна 1558 жылдың 11 желтоқсанында крещениеден өтті; екеуі де жас кезінде қайтыс болды. Уитингхемнен екі ұлы, сэр Тимоти мен Дэниел, және төрт қызы қалды.
Whittingham's wife Catherine, daughter of Louis Jaqueman, was probably born not before 1535 and married to Whittingham on 15 November 1556. Her eldest son, Zachary, was baptised on 17 August 1557, and her eldest daughter, Susanna, on 11 December 1558; both died young. Whittingham was survived by two sons, Sir Timothy and Daniel, and four daughters.