Кіріспе

Жапон генералы (1844–1923)

Граф Куроки Тамемото, Святого Михаила және Святого Георгия орденінің иесі (GCMG) – Жапон императорлық армиясының генералы. Ол Рус-жапон соғысы кезінде Жапон бірінші армиясының бастығы болды; оның әскерлері Маньчжуриядағы Ялу өзені шайқасы, Ляоян шайқасы, Шахо шайқасы және Мукден шайқасында бірнеше жеңіске жетті.

Ерте өмір

Сацума аймағында, қазіргі Кагосима префектурасының оңтүстік Кюсю аймағында самурай ұлы ретінде дүниеге келген Куроки, Мейдзи қайта жаралуының Бошин соғысында Шимазу кланы үшін Токугава сёгунатының әскерлеріне қарсы күресті. Ол Тоба-Фушими шайқасында және кейін Уцуномия қамалы шайқасында 1-ші батальонның жаяу әскері взводына жетекшілік етті және 1869 жылдың ақпан айында лейтенант қызметіне тағайындалды.

Жапон императорлық әскері

1871 жылы шілдеде Куроки жаңа құрылған Жапон императорлық армиясының құрамындағы 1-ші батальон капитаны болып тағайындалды. Одан кейін жылдам үстеме дамулар болды. 1872 жылы тамызда 1-ші гранадерлік батальонға тағайындалып, майор шеніне көтерілді. 1875 жылы ақпанда, небәрі 31 жасында, Хиросиманың 12-ші жаяу әскер полкіне командир болып тағайындалып, подполковник шеніне өкілді. 1877 жылғы Сацума көтерілісі кезінде Куроки өз руына қарсы полкқа басшылық етті. 1878 жылы қарашада полковник шеніне көтеріліп, 2-ші гранадерлер полкінің командирі болып тағайындалды. 1885 жылы мамырда генерал-майор, ал 1893 жылы қарашада генерал-лейтенант болды. Ол Бірінші Қытай-Жапон соғысында (1894-1895) IJA 6-шы дивизиясына қолбасшылық етті, осы кезеңде Вэйхайвэй шайқасына қатысты.

Ресей-жапон соғысы

1903 жылғы қарашада генерал шеніне көтерілген Куроки, келесі жылы орыс-жапон соғысы басталғанда Жапон бірінші армиясының қолбасшысы болып тағайындалды. Ақпан ортасында Сеул қаласының жанындағы Кемулпоға әскерін түсіргеннен кейін Куроки солтүстікке қарай жылжып, 1904 жылғы 30 сәуір – 1 мамыр күндері Ялу өзені шайқасындағы шағын ресейлік күшті талқандады. Ляоян шайқасында жапондық сол фланга қолбасшылық етіп, 25 тамыздан 3 қыркүйекке дейін ресейліктердің ұйымдаспаған шабуылын тойтарды. Шахо шайқасында Куроки әскерлері 5 қазаннан 17 қазанға дейін генерал Алексей Николаевич Куропаткиннің басшылығымен ресейліктердің шабуылына қарсы сәтті қорғаныс ұйымдастырды, ал кейіннен 1905 жылғы 21 ақпаннан 10 наурызға дейін Мукден шайқасында жапондық оң фланга қолбасшылық етті. Соғыс кезінде Куроки батыстық бақылаушылардың көптеген тобына назар аударуға мәжбүр болды. Соғыс туралы жарияланымдар репортерлердің қозғалысына қойылған шектеулер мен қатаң цензураның әсеріне түсті. Барлық келесі әскери қақтығыстарда есеп беруді жақсы басқару маңызды деп есептелді. Британдық Үндістан армиясының Жапон бірінші армиясының әскери атташесі, генерал сэр Ян Гамильтон, Курокинің қасында алған тәжірибесін тікелей қолданды. 1915 жылғы Галлиполи операциясында ол Лондонның Daily Mail газеті үшін орыс-жапон соғысы туралы хабарлаған британдық журналист капитан Уильям Максвеллді бас далалық цензор етіп тағайындады. Бұл тәжірибе сонымен қатар АҚШ әскери атташесі, капитан Джон Дж. Першингті он жылдан кейін Еуропада американдық журналист Фредерик Палмерді Бірінші дүниежүзілік соғыста Франциядағы американдық экспедициялық күштердің баспасөз аккредиттеу жұмысын жүргізуге көндіруге мүмкіндік берді. Палмер, Першинг сияқты, Куроки салған шектеулер арқылы орыс-жапон соғысын бастан өткерген.

Кейінгі жылдар

Өзінің жетістіктері мен бұрынғы әскери өліміне қарамастан, Куроки фельдмаршал шеніне көтерілмеген екі жоғары сатыдағы қолбасшының бірі болды. Мұның басты себебі, сол кезде үкіметтің Чошу өкілдері басым болған тұста, оның Сацумадан шыққандығы саналды, алайда бұл сол кездегі Жапон императорлық армиясының ішкі саясатымен де байланысты болуы мүмкін. 1909 жылы әскери қызметтен кеткеннен кейін, ол казоку жүйесі бойынша даншаку (барон) атағын, содан кейін хакушаку (граф) атағын алды. 1917 жылдан бастап ол Жапонияның Мемлекеттік Мөрінің сақтаушысы (内大臣) қызметін атқарды және 1923 жылы пневмониядан қайтыс болды.