Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Монотипия – тегіс, сіңірмейтін бетке сурет салу немесе бояу арқылы жасалатын баспа түрі. Бұл бет немесе матрица тарихи тұрғыдан мыс гравюралық тақта болған, бірақ қазіргі жұмыстарда мырыштан, шыныдан акрилдік шыныға дейін алуан түрлі материалдар қолданылуы мүмкін. Сурет екі бетті біріктіре басу арқылы, баспа машинасы, ролик, барен немесе ағаш қасығының арт жағымен немесе саусақтармен қысымды қадағалауға мүмкіндік беретін техникалар арқылы қағазға көшіріледі. Монотипияны бүкіл бетті бояп, содан кейін щеткалар немесе шүберектер арқылы бояуды алып тастап, кері басу арқылы бейне жасауға болады, мысалы, жарық түстерді тығыз бояудан жасауға болады. Қолданылатын боялар майлы немесе сулы болуы мүмкін. Майлы бояу қолданғанда қағаз құрғақ болуы мүмкін, онда суретте контраст жоғары болады, немесе қағаз ылғалды болуы мүмкін, онда суреттегі түстердің диапазоны 10 пайызға артады. Монотипия бірегей баспаны, яғни монотипияны шығарады; алғашқы басу кезінде бояның көп бөлігі алынып тасталады. Кейде қайта басып шығару мүмкін болғанымен, олар алғашқы басылымнан едәуір өзгешеленеді және көбінесе нашар саналады. Бұл түпнұсқалық тақтадан алынған баспалар "көлеңке баспалар" деп аталады. Жаңа баспаны басқа бетке басып, оны пластинаға айналдыру арқылы жасалған баспа "қосақ" деп аталады. Монотипия баспасын безендіру үшін көбінесе трафареттер, акварель, еріткіштер, щеткалар және басқа да құралдар қолданылады. Монотипияны алдын ала эскизсіз, спонтанды түрде орындауға болады.
Monotyping is a type of printmaking made by drawing or painting on a smooth, non absorbent surface. The surface, or matrix, was historically a copper etching plate, but in contemporary work it can vary from zinc or glass to acrylic glass. The image is then transferred onto a paper by pressing the two together, using a printing press, brayer, baren or by techniques such as rubbing with the back of a wooden spoon or the fingers which allow pressure to be controlled selectively. Monotypes can also be created by inking an entire surface and then, using brushes or rags, removing ink to create a subtractive image, e. g. creating lights from a field of opaque colour. The inks used may be oil or water based. With oil based inks, the paper may be dry, in which case the image has more contrast, or the paper may be damp, in which case the image has a 10 percent greater range of tones. Monotyping produces a unique print, or monotype; most of the ink is removed during the initial pressing. Although subsequent reprintings are sometimes possible, they differ greatly from the first print and are generally considered inferior. These prints from the original plate are called "ghost prints." A print made by pressing a new print onto another surface, effectively making the print into a plate, is called a "cognate". Stencils, watercolor, solvents, brushes, and other tools are often used to embellish a monotype print. Monotypes can be spontaneously executed and with no previous sketch.
Тарих
Монотиптік процестің ойлап табушысы кім екені әлі күнге дейін белгісіз. Италиялық суретші Джованни Бенедетто Кастильоне (1609–64) көбінесе монотиптерді жасаған алғашқы суретші деп есептеледі. Ол аяқталған өнер туындылары ретінде қабылданатын, жаймен салған эскиздер жасады. Ол 1640 жылдардың ортасында монотиптерді жасауды бастады, көбінесе қарадан аққа қарай жұмыс істеді және жиырмадан астам сақталған туынды жасады, олардың жартысынан астамы түнгі көріністерді бейнелейді. Фламанд суретшісі Антон Саллаерт 1640 жылдардың басында алғашқы монотиптерді жасаған деп саналады, сондықтан оны осы баспа техникасының ойлап табушысы деп санау керек. Екі суретші де жаңа техниканы әртүрлі жолдармен қолданды. Кастильоне өз монотиптерінің көпшілігін қара фондық бейнелер түрінде жасады, дайындалған пластинадан сияны сүртіп алып, ақ және сұр сызықтарды шығарды. Ал Саллаерт баспа бетіне жіңішке, ұштар сызықтарды ерекше мұқияттықпен жайды. Саллаерттің монотип стиліне голланд гравюрашысы Хендрик Голтциустың кьяроскуро ағаш кескіштері әсер еткен болуы мүмкін. Саллаерт монотипте сурет салу мен майлы бояумен эскиз жасауға ең жақын техниканы тапты. Оның монотиптері мен суреттері дөңгелек сызықтарымен және жіңішке ұштарымен ерекшеленеді. Ол көбінесе монотиптеріне қолмен ақ бояумен жарық түсірді. Саллаерт монотип техникасында қағазға басып шығарғанға дейін пластинада композиция құру еркіндігін бағалады. Уильям Блейк басқаша техниканы дамытты, жұмыртқа темперасымен картонға сурет салып, жаңа туындылар мен оның гравюралары мен кітап иллюстрацияларының түрлі-түсті көшірмелерін жасады, соның ішінде «Шайқас» туындысын да. Әр көшірме әдетте қолмен, сия мен акварель бояуларын қолдана отырып өңделді. Дегаға дейін бұл техниканы көптеген суретшілер қолданбады, ол бірнеше монотип жасады, көбінесе оларды басып шығарғаннан кейін одан әрі жұмыс істеді («Теңіз жағасында», 1876 ж.); Писсарро да бірнеше монотип жасады. Пол Гоген іздестірулерді қамтитын, кейіннен Пол Клее қабылдаған техниканы қолданды. ХХ ғасырда бұл техника кеңінен танымал болды, мысалы, 1960 жылдары Марк Шагалл жасаған керемет түрлі-түсті монотиптер. ХХІ ғасырдағы туындыларға Николь Эйзенман, Кристофер Вул, Карен ЛаМонте және Роман Туровскийдің жұмыстары жатады.
There is still no certainty as to who was the inventor of the monotype process. The Italian artist Giovanni Benedetto Castiglione (1609–64) is often credited as being the first artist to produce monotypes. He made brushed sketches intended as finished and final works of art. He began to make monotypes in the mid 1640s, normally working from black to white, and produced over twenty surviving ones, over half of which are set at night. It is believed that the Flemish artist Antoon Sallaert created his first monotypes in the early 1640s and is therefore to be regarded as the inventor of this printing process. Both artists used the new technique in different ways. Castiglione created most of his monotypes as black field images by wiping away ink on a prepared plate thus producing white and grey lines. Sallaert, on the other hand, brushed bold, tapering lines onto the printing surface with meticulous precision. It is likely that Sallaert's monotype style was influenced by the chiaroscuro woodcuts of the Dutch engraver Hendrik Goltzius. Sallaert found in the monotype a technique which was the closest to drawing and oil sketching. His monotypes and drawings are characterised by swelling lines and tapering ends. He often added by hand white highlights to his monotypes. Sallaert clearly appreciated in the monotype technique the freedom to design on a plate before printing it on paper. William Blake developed a different technique, painting on millboard in egg tempera to produce both new works and coloured impressions of his prints and book illustrations, including his Pity. Each impression was usually then worked over by hand, using ink and watercolour. Few other artists used the technique until Degas, who made several, often working on them further after printing ( Beside the Sea, 1876 7); Pissarro also made several. Paul Gauguin used a variant technique involving tracing, later taken up by Paul Klee. In the twentieth century the technique became more popular; examples include the extraordinary colorful monotypes created by Marc Chagall in the 1960s. Twenty first century examples include works by Nicole Eisenman, Christopher Wool, Karen LaMonte, and Roman Turovsky.
Монотиптерді монобаспалармен салыстыру
Тарихи тұрғыдан алғанда, монотип және монопринт терминдері көбінесе бір-бірін алмастырып қолданылып келген. Алайда, соңғы кезде олар екі түрлі, бірақ ұқсас, гравюра техникасын білдіреді. Екеуі де сияны тақтадан қағазға, кенепке немесе өнер туындысын ұстайтын басқа бетке көшіруді қамтиды. Монотиптерде тақта ешқандай ерекшеліктері жоқ бос тақта болып табылады. Онда келесі басылымдарға қандай да бір анықтама беретін элементтер болмайды. Көбінесе металл тақтаға ойылған немесе қашалған сызықтар кездеседі. Тақта бетінде тұрақты белгілердің болмауына байланысты, бейнелердің барлық айқындығы бір рет қолданылған сияға тәуелді болады, нәтижесінде бірегей гравюра пайда болады. Сонымен қатар, монотип термині жиі сіңірмейтін бетке қатты түспен бояу жағып, оның үстіне қағаз жайып, қағаздың арт жағына сурет салу арқылы жасалған бейне үшін қолданылады. Қағазды тартып алғанда, алынған гравюра боялған тақтадан алынған сиямен оралған сызықтан тұрады. Нәтижесінде кездейсоқ элемент пайда болады, көбінесе ретсіз және хаостық, бұл гравюраға ерекше сүйкімділік береді. Бұл техниканы британдық суретші Трейси Эмин, Корольдік өнер колледжінің түлегі, кеңінен қолданды, онда жалпы монопринт техникасы "нағыз емес сурет салу" деп есептелген. Монопринттер болса, қазірде тұрақты ерекшеліктері бар тақталардың нәтижесін білдіреді. Монопринттерді бір тақырыптың әртүрлі нұсқалары деп қарастыруға болады, мұнда тақырып тақтадағы тұрақты элементтерден – сызықтардан, текстуралардан туындайды, олар басып шығарылғаннан басып шығарылғанға дейін сақталады. Әртүрліліктер әр гравюра жасау алдында тақтаға жағылған сияға байланысты туындайды. Әртүрліліктер шексіз, бірақ тақтадағы кейбір тұрақты ерекшеліктер бір гравюрадан екіншісіне көше береді.
Historically, the terms monotype and monoprint were often used interchangeably. More recently, however, they have come to refer to two different, though similar, types of printmaking. Both involve the transfer of ink from a plate to the paper, canvas, or other surface that will ultimately hold the work of art. In the case of monotypes, the plate is a featureless plate. It contains no features that will impart any definition to successive prints. The most common feature would be the etched or engraved line on a metal plate. In the absence of any permanent features on the surface of the plate, all articulation of imagery is dependent on one unique inking, resulting in one unique print. Additionally, the term monotype is often used for an image made by inking a non absorbent surface with a solid colour, laying over it a piece of paper and drawing onto the back of the paper. When the paper is pulled off the resulting print consists of the line surrounded by ink picked up from the inked plate. The result has a chance element, often random and irregular which gives the print a certain charm, a technique famously used by British artist Tracey Emin, a graduate of the Royal College of Art, where the practice of monoprinting in general was regarded as "fake painting". Monoprints, on the other hand, now refers to the results of plates that have permanent features on them. Monoprints can be thought of as variations on a theme, with the theme resulting from some permanent features being found on the plate—lines, textures—that persist from print to print. Variations are confined to those resulting from how the plate is inked prior to each print. The variations are endless, but certain permanent features on the plate will tend to persist from one print to the next.