Француз философы: Мэн де Биран өмірі мен еңбектері
Maine de Biran
Француз философы Франсуа де Биран (1766-1824) өмірі мен қызметі. Саяси мансабы, философияға бет бұруы, Француз революциясы кезеңіндегі рөлі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз философы (1766–1824)
French philosopher (1766 1824)
Франсуа Пьер Гонтье де Биран (29 қараша 1766 – 20 шілде 1824), көбінесе Maine de Biran (mɛn də biʁɑ̃) деп белгілі француз философы.
François Pierre Gontier de Biran (29 November 176620 July 1824), usually known as Maine de Biran (mɛn də biʁɑ̃), was a French philosopher.
Өмір
Мэн де Биран Бержеракта дүниеге келді; 1824 жылғы 16 шілдеде Парижде қайтыс болды. Ол Maine деген атауды (1787 жылға дейін) Мулейдьер маңындағы Le Maine деген мүліктен алған. Перигуде үздік оқығаннан кейін Франция королі Людовик XVI-ның жеке күзетшілеріне кірді және 1789 жылғы қазан айындағы оқиғалар кезінде Версальде болды. Ол саясатқа қатысып, 1797 жылғы сәуірде Бес жүздік кеңестің құрамына кірді. Бірақ, роялистік көзқарастарынан Директорияның наразылығына ұшырағандықтан, Бержеракқа жақын Гратэлуп мұрасына көшіп, Француз революциясының асыра сілтеушілігінен сақталып, өзін философияға арнады. Осы кезеңде, өзінің сөздерімен айтқанда, ол "әуесқойлықтан философияға секіріп өтті". Ол психологиямен айналыса бастады, оны өмір бойы зерттеді. Террорлық билік аяқталғаннан кейін Мэн де Биран саясатқа қайта оралып, 1812, 1815 және 1820 жылдары парламентке сайланды. Роялистік көзқарастарына күдік тудырып, Бес жүздік кеңеске қабылдамағандықтан, ол 1813 жылғы комиссия жұмысына, досы Жозеф Лайнемен бірге қатысты, ол алғаш рет император Наполеонның еркіне тікелей қарсылық білдірді. Монархия қалпына келтірілгеннен кейін ол Депутаттар палатасының қазынашысы болды және әр күзгі демалыс кезінде үйде оқумен шұғылданды. Ол 1795 және 1814 жылдары екі рет үйленді, 1796 жылы Феликс деген ұлы, 1797 жылы Элиза және 1800 жылы Адин деген екі қызы дүниеге келді. Олардың барлығы Maine de Biran тегін алды. Оның ұлы Феликс, тек қыздары болғандықтан, Maine de Biran есімі 1879 жылы жойылды, бірақ 19 ғасырдың соңында алыс туысы Франсуаза Гонтье де Биранның заңды емес ұлы, Нелли деп аталған, белгісіз әкесінен осы текті мұра етіп алды.
Maine de Biran was born at Bergerac; died at Paris, 16 July, 1824. The name Maine he assumed (some time before 1787) from an estate called Le Maine, near Mouleydier. After studying with distinction at Périgueux, he entered the life guards of King Louis XVI of France, and was present at Versailles during the events of October 1789. He entered politics and was part of the Conseil des Cinq Cents in April, 1797; however, as he incurred the hostility of the Directory by his royalist sympathies he withdrew to his patrimonial inheritance of Grateloup, near Bergerac, where he avoided the excesses of the French Revolution and where he devoted himself to philosophy. It was at this period that, to use his own words, he "passed per saltum from frivolity to philosophy". He began with psychology, which he made the study of his life. After the Reign of Terror, Maine de Biran took part in politics and was elected to parliament in 1812, 1815, and 1820. Having been excluded from the Council of the Five Hundred on suspicion of royalism, he took part with his friend Joseph Lainé in the commission of 1813, which first expressed direct opposition to the will of the emperor Napoleon. After the restoration of the monarchy, he became treasurer to the Chamber of Deputies, retiring during each autumn recess to study at home. He married twice in 1795 and 1814 and had a son Félix in 1796 and two daughters Eliza 1797 and Adine 1800 who all bore the new surname of Maine de Biran. His son, Félix, having only daughters, the name Maine de Biran died out in 1879 before being taken over at the end of the 19th century by the natural son of a distant niece, Françoise Gontier de Biran known as Nelly, with an unknown man.
Ойлау
Майн де Биранның өмірінде жазған бірнеше шығармалары ғана жарық көрді: әдет туралы эссе ("Influence de l'habitude sur la faculté de penser", 1802), Пьер Ларомигуердің лекцияларына сынды шолу (1817) және "Биографиялық универсал" мақаласының "Лейбниц" философиялық бөлігі (1819). Ойды талдау туралы трактат (Sur la décomposition de la pensée, "Ойдың ыдырауы туралы") ешқашан басылмады. 1834 жылы осы жазбалар, сондай-ақ "Адамның физикалық және рухани арақатынастары туралы жаңа ойлар" атты эссесі Виктор Кузин тарапынан жарияланды, ол 1841 жылы "Майн де Биранның философиялық еңбектері" деген атпен үш томдық жинақ қосты. Бірақ 1859 жылы Эдуард Навилдің (Биранның ұлының әкесіне тапсырған қолжазбалардан) "Майн де Биранның жарияланбаған еңбектері" атты үш томдық еңбегін жариялағаннан кейін ғана оның философиялық дамуының толық картинасын көру мүмкін болды. Табиғат күші мен себептің осы шатасуы кітап бойына жиі кездеседі. "[С]ебептер туралы сөйлескенде, ол ешқашан себепті жалғыз қалдырмайды, көбінесе себеп немесе күш дейді". Шопенгауэр бұл шатасудың қасақана жасалғанына сенді. Биран "керек жағдайға қарай екеуінің бірін пайдалану үшін екі бөлек ұғымды біріктіруге тырысқан". Сондықтан ол себепті күшпен теңестірді, оқырманның санасында осы теңестіруді сақтап қалу үшін.
Only a few of Maine de Biran's writings appeared during his lifetime: the essay on habit (Influence de l'habitude sur la faculté de penser, "The Influence of Habit on the Faculty of Thinking", 1802), a critical review of Pierre Laromiguière's lectures (1817), and the philosophical portion of the article "Leibnitz" in the Biographie universelle (1819). A treatise on the analysis of thought (Sur la décomposition de la pensée, "On the Decomposition of Thought") was never printed. In 1834 these writings, together with the essay entitled Nouvelles considérations sur les rapports du physique et du moral de l'homme, were published by Victor Cousin, who in 1841 added three volumes, under the title Œuvres philosophiques de Maine de Biran. But the publication (in 1859) by Édouard Naville (from manuscripts placed at his father's disposal by Biran's son) of the Œuvres inédites de Maine de Biran, in three volumes, first rendered possible a connected view of his philosophical development. This confusion of force of nature and cause occurred often throughout the book. "[W]hen he speaks of causes, he hardly ever puts cause alone, but almost always says cause ou force " Schopenhauer believed that the confusion was intentional. Biran was "conscious of identifying two disparate concepts in order to be able to make use of either of them according to the circumstances." Therefore, he purposely equated cause with force in order "to keep the identification present in the reader’s mind."