Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон математигі (1930–2019)
Japanese mathematician (1930–2019)
Горо Шимура (志村 五郎) – жапон математигі және Принстон университетінің зейнеткер математика профессоры, Майкл Генри Стратер атындағы профессор. Ол сандар теориясы, автоморфтық формалар және арифметикалық геометрия салаларында жұмыс істеген. Ол абелдік сорттардың және Шимура сорттарының күрделі көбею теориясын жасауымен, сондай-ақ Ферманың соңғы теоремасының дәлелденуіне әкелген Танияма-Шимура болжамын қоюымен танымал.
Gorō Shimura (志村 五郎) was a Japanese mathematician and Michael Henry Strater Professor Emeritus of Mathematics at Princeton University who worked in number theory, automorphic forms, and arithmetic geometry. He was known for developing the theory of complex multiplication of abelian varieties and Shimura varieties, as well as posing the Taniyama–Shimura conjecture which ultimately led to the proof of Fermat's Last Theorem.
Өмірбаян
Горо Шимура 1930 жылғы 23 ақпанда Жапонияның Хамаматсу қаласында дүниеге келген. Шимура 1952 жылы Токио университетінің математика факультетін «А» бағасымен, ал 1958 жылы математика ғылымдарының докторы (D. Sc.) дәрежесін бітірді. Шимура 1964 жылы Принстон университетінің профессоры болып кіріп, 1999 жылы зейнетке шықты. Осы кезеңде ол 28-нен астам докторантқа ғылыми жетекшілік жасады және 1970 жылы Гуггенхайм стипендиясын, 1977 жылы сан теориясы саласындағы Коул сыйлығын, 1991 жылы Асахи сыйлығын, ал 1996 жылы өмірінің бойына жеткен үлкен жетістіктері үшін Стил сыйлығын алды. Шимура математикаға қатысты көзқарасын «феноменологиялық» деп сипаттады: оның қызығушылығы автоморфтық формалар теориясында жаңа және қызықты үлгілерді табуға бағытталған. Ол сондай-ақ математиктердің жас буынында жетіспейтіндей көрінетін «романтикалық» көзқарасқа ұмтылды. Шимура зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін екі кезеңдік жүйе қолданды: таңертең жаңа зерттеулермен айналысу үшін үйіндегі бір үстелді, ал түстен кейін мақалаларын жетілдіру үшін екінші үстелді пайдаланды. Содан кейін Шимура эллиптік қисықтардың күрделі көбейту теориясы және модульдік формалар теориясы салаларындағы құбылыстарды жоғары өлшемдерге (мысалы, Шимура сорттары) дейін кеңейтетін маңызды мақалалардың көптеген сериясын жазды. Бұл жұмыс Лэнгленд бағдарламасында ұсынылған мотивтік және автоморфтық L-функциялары арасындағы эквиваленттілікті тексеруге мүмкіндік беретін мысалдарды ұсынды: Шимура сортының когомологиясында іске асырылған автоморфтық формалар Галуа өкілдіктерін байланыстыратын құрылымға ие. 1958 жылы Шимура Мартин Эйхлердің модульдік қисық сызығының жергілікті L-функциясы мен Гекке операторларының өзіндік мәндері арасындағы Эйхлер-Шимура конгруэнциялық қатынасы туралы алғашқы жұмысын жалғастырды. 1959 жылы Шимура Эйхлердің Эйхлер-Шимура изоморфизмі бойынша Эйхлер когомологиялық топтары мен Пьер Делиньнің Вейль болжамдарын дәлелдеуде қолданылған кусп формалары кеңістіктері арасындағы жұмысын кеңейтті. 1971 жылы Шимураның Кронекердің «Югендтраум» рухындағы ашық сыныптық денелер теориясы бойынша жұмысы Шимураның өзара байланыс заңының дәлеліне әкелді. 1973 жылы Шимура жартылай бүтін салмақты k+1/2 модульдік формалар мен 2k жұп салмақты модульдік формалар арасындағы Шимура сәйкестігін орнатты. Шимураның 1950 жылдары қалыптасқан Танияма-Шимура болжамы (кейін модульділік теоремасы деп аталды) 1995 жылы Эндрю Уайлстың Ферманың соңғы теоремасын дәлелдеуінде маңызды рөл атқарды. 1990 жылы Кеннет Рибет Рибет теоремасын дәлелдеді, ол Ферманың соңғы теоремасы осы болжамның жартылай тұрақты жағдайынан туындайтынын көрсетті. Шимура Эндрю Уайлстың жартылай тұрақты жағдайды дәлелдегенін естігенде, «Мен саған айтқанмын» деп құрғақ пікір білдірді.
Gorō Shimura was born in Hamamatsu, Japan, on 23 February 1930. Shimura graduated with a B. A. in mathematics and a D. Sc. in mathematics from the University of Tokyo in 1952 and 1958, respectively. Shimura joined the Princeton faculty in 1964 and retired in 1999, during which time he advised over 28 doctoral students and received the Guggenheim Fellowship in 1970, the Cole Prize for number theory in 1977, the Asahi Prize in 1991, and the Steele Prize for lifetime achievement in 1996. Shimura described his approach to mathematics as "phenomenological": his interest was in finding new types of interesting behavior in the theory of automorphic forms. He also argued for a "romantic" approach, something he found lacking in the younger generation of mathematicians. Shimura used a two part process for research, using one desk in his home dedicated to working on new research in the mornings and a second desk for perfecting papers in the afternoon. Shimura then wrote a long series of major papers, extending the phenomena found in the theory of complex multiplication of elliptic curves and the theory of modular forms to higher dimensions (e. g. Shimura varieties). This work provided examples for which the equivalence between motivic and automorphic L functions postulated in the Langlands program could be tested: automorphic forms realized in the cohomology of a Shimura variety have a construction that attaches Galois representations to them. In 1958, Shimura generalized the initial work of Martin Eichler on the Eichler–Shimura congruence relation between the local L function of a modular curve and the eigenvalues of Hecke operators. In 1959, Shimura extended the work of Eichler on the Eichler–Shimura isomorphism between Eichler cohomology groups and spaces of cusp forms which would be used in Pierre Deligne's proof of the Weil conjectures. In 1971, Shimura's work on explicit class field theory in the spirit of Kronecker's Jugendtraum resulted in his proof of Shimura's reciprocity law. In 1973, Shimura established the Shimura correspondence between modular forms of half integral weight k+1/2, and modular forms of even weight 2k. Shimura's formulation of the Taniyama–Shimura conjecture (later known as the modularity theorem) in the 1950s played a key role in the proof of Fermat's Last Theorem by Andrew Wiles in 1995. In 1990, Kenneth Ribet proved Ribet's theorem which demonstrated that Fermat's Last Theorem followed from the semistable case of this conjecture. Shimura dryly commented that his first reaction on hearing of Andrew Wiles's proof of the semistable case was 'I told you so'.
Басқа қызығушылықтар
Оның хоббиі – өте күрделі шоги есептерін шешу және Имари фарфорын жинау еді. «Имари тарихы: Ежелгі жапон фарфорының символдары мен құпиялары» – ол 30 жылдан астам уақыт бойы жинаған Имари фарфоры туралы деректік кітап, ол 2008 жылы Ten Speed Press баспасынан жарық көрді.
His hobbies were shogi problems of extreme length and collecting Imari porcelain. The Story of Imari: The Symbols and Mysteries of Antique Japanese Porcelain is a non fiction work about the Imari porcelain that he collected over 30 years that was published by Ten Speed Press in 2008.