Еуропалық халықтық мерекелердегі би биіктігі

Кіріспе

Еуропаның түрлі халықтық мерекелерінің бір бөлігі ретінде тігілген биік ағаш бағана және оның биі – май бағанасы. Май бағанасы – әртүрлі еуропалық халықтық мерекелердің бір бөлігі ретінде тігілген биік ағаш бағана, оның айналасында май бағанасы биі жиі орындалады. Мерекелер 1 мамырда немесе Ұлы күнді (Whitsun) тойлауға арналады, бірақ кейбір елдерде ол жазғы күн тоғысында (20-26 маусым) тігіледі. Кейбір жағдайларда май бағанасы тұрақты нысан болып табылады және тек мереке кезінде қолданылады, ал басқа жағдайларда ол арнайы мақсат үшін тігіліп, кейін бұзылады. Көбінесе германдық Еуропа халықтарында және олардың ықпалына түскен көршілес аймақтарда кездеседі, оның шығу тегі әлі де белгісіз. Май бағанасының темір дәуірі мен ерте ортағасырлық мәдениеттердегі германдық дінге қатысты маңызға ие болғаны және дәстүр христиандыққа дейін сақталғаны, бірақ бастапқы мағынасын жоғалтқаны туралы пікірлер айтылады. Бұл ортағасыр мен жаңа заманның алғашқы кезеңдерінде Еуропаның көптеген аймақтарында тіркелген практика болды, бірақ ол 18-19 ғасырларда азырақ танымал болды. Бүгінде бұл дәстүр Еуропаның кейбір бөліктерінде және Америкадағы еуропалық қауымдастықтарында сақталып келеді.

Символизм

Ағылшын тарихшысы Рональд Хаттон швед ғалымы Карл Вильгельм фон Сидоупен келіседі, ол май бағаналарының «жай ғана» жылу мен жайлылықтың қуанышты маусымының қайтып келгенін көрсететін «белгілер» ретінде тігілгенін айтқан. Олардың пішіні оларға гүл шоқтарын ілуге мүмкіндік берді және олар алғаш рет, кем дегенде, Британ аралдарында 1350 және 1400 жылдар аралығында ортағасырлық христиандық еуропалық мәдениет аясында пайда болды. Алайда Рональд Хаттон «май бағанасы оның көрінісі ретінде қарастырылғандығын көрсететін ешқандай дәлел жоқ» деп мәлімдейді. Кейбір зерттеушілер фалликалық символизмді ұсынды, бұл идеяны Томас Гоббс білдірді, ол осы бағаналардың римдіктердің Приапус құдайына табынуына қатысты деп жаңылысты. Бұл пікірді содан бері әртүрлі тұлғалар қолдады, соның ішінде психоаналитик Зигмунд Фрейд. Фалликалық символизм май бағанасына кейінгі ерте заманалық кезеңде тән болды, мысалы, Джон Клелендтің даулы «Фанни Хилл» романында бір жыныстық сілтеме бар: енді, көйлектен ажырасып, мен таңғалып, қызықсынып, не көрдім? Ол баланың ойыншығы да емес, ер адамның қаруы да емес, пропорциялары сақталғанда жас алыпқа тиесілі болғандай, өте үлкен май бағанасы еді. Алайда Рональд Хаттон «оның бұл мәлімдемесінің тарихи негізі жоқ және май бағанасын қолданған адамдар оны фалликалық деп ойлағандығын көрсететін ешқандай белгі жоқ» және «олар солай көрінуі үшін ойылмаған» деп мәлімдеді.

Мальта

Ұлы шебер Марк Антонио Зондадари 1721 жылы Мальта карнавалына коккейне ойынын (май бағанасын пайдалану арқылы) енгізді: белгілі бір сигнал бойынша, Сарай алаңында жиналған көпшілік Бас сақшы ғимаратының сыртындағы жасыл жапырақтардың астына жасырылған шұжық, ветчина және тірі малға ағылды. Оларды тартып алғандар, егер оларды алып кете алса, олардың меншігіне өтетін.

Германия және бұрынғы Австрия-Венгрия

Германия мен бұрынғы Австро-Венгрия елдерінде май бағанасы (немесе Майбаум) 16 ғасырдан бастау алатын дәстүр. Бұл әдетте 1 мамырда Баден және Швабияда немесе оған дейін түскен кешке, мысалы, Шығыс Фризияда орнатылатын, сәнделген ағаш немесе ағаш діңгеқ. Көптеген аймақтарда, әсіресе Баден-Вюртемберг, Бавария және Австрияда, ауылдың орталық алаңына май бағанасын орнату рәсімі жиі өткізіледі. Оны ауылдық немесе қалалық мерекемен байланыстыру кең таралған, ол әдетте 30 сәуірде, 1 мамырда немесе Уақ майрамда (Whitsun) өтеді. Бұл дәстүр Бавария Альпісінің ауылдарында ерекше күшті, онда 1 мамырда ауыл алаңында дәстүрлі май бағанасын көтеру үлкен тойға айналады. Бағана әдетте Баварияның ақ және көк түстеріне боялады және жергілікті қолөнер мен өнеркәсіпті бейнелейтін белгілермен безендіріледі. Баварияда Майбаум 1 мамырға бірнеше апта бұрын орнатылады. Ауыл жастары Майбаумды бір-бірінен ұрлауға тырысады, сондықтан әрбір ауыл немесе қаланың ер адамдары Майбаумды кезекпен күзетіп отырады. Егер бір ауыл Майбаумды ұрлап алса, онда Майбаумы ұрланған ауыл ұрлардың барлық ауылын тегін сыра мен тойға шақыруға міндетті, ол 1 мамырда өтеді. Майбаумды орнату алдында, аймаққа байланысты, ауыл ішінде шеру өтуі мүмкін, ол әдетте орталық жерде немесе мейрамханада аяқталады және көрермендердің көп саны қарап, мыс оркестрінің сүйемелдеуімен жүзеге асырылады. Ағашты орнату әдетте түстен кейін немесе кешке жүзеге асырылады. Көпшілік көбінесе сыра ішіп, шұжық жеп уақыт өткізеді, ал жастар май бағанасын аймақтың әртүрлі салаларын көрсететін белгілерді дұрыс орналастырып безендірумен айналысады. Дәстүрлі түрде май бағанасын ұзын бағаналардың көмегімен орнатса, бүгінде оны кейде тракторлар, вилочный жүк көтергіштер немесе тіпті крандар арқылы орнатуға болады. Төменгі Австрияда арқандар мен баспалдақтар қолданылады. Рейнландта және Кельн маңында май бағанасы дәстүріне қатысты кейбір ерекшеліктер бар. 1 мамырдың алдындағы түнінде үйленбеген жігіттер өз сүйіктілерінің үйінің алдына жас қайың ағаштарын орнатады. Биіктігі бес метрге жететін бұл ағаштарды жергілікті орманшылар алдын ала сатады. Жігіттер әдетте оларды түрлі-түсті крепе қағазымен және жиі қыздың аты жазылған қызыл жүрекпен безендіреді. Мамыр айында көптеген үйлердің алдындағы бақшаларда мұндай май бағаналарын кездестіруге болады. Егер ағаш 1 мамырдың қарсаңында орнатылса, онда одан кейін мамыр биі немесе Tanz in den Mai өтеді. Жергілікті дәстүрге байланысты Майбаум жыл бойы орнатылып тұруы немесе мамыр айының соңында алынып тасталуы мүмкін. Одан кейін діңгеқ келесі жылға дейін сақталады.

In Germany and the former Austro Hungarian countries, the maypole (or Maibaum) is a tradition going back to the 16th century. It is a decorated tree or tree trunk that is usually erected either on 1 May – in Baden and Swabia – or on the evening before, for example, in East Frisia. In most areas, especially in Baden Württemberg, Bavaria, and Austria, it is usual to have a ceremony to erect the maypole on the village green. The custom of combining it with a village or town fete, which usually takes place on 30 April 1 May or at Pentecost (Whitsun), is widespread. This tradition is especially strong in the villages of the Bavarian Alps where the raising of the traditional maypole on 1 May in the village square is a cause for much celebration. The pole is usually painted in the Bavarian colors of white and blue and decorated with emblems depicting local crafts and industry. In Bavaria, the Maibaum is erected several weeks before 1 May. The young men from the villages try to steal the Maibaum from each other, which is why the men of each village or city take turns in watching over the Maibaum. If a village manages to steal a Maibaum, then the village the Maibaum has been stolen from has to invite the whole village of the thieves to free beer and a festivity, which then takes place on 1 May. Just before the Maibaum is erected, depending on the region, there may be a procession through the village, usually ending up at a central place and/or restaurant and usually watched by crowds of spectators and accompanied by a brass band. The actual installation of the tree then takes place in the afternoon or evening. While the crowds usually while away the time drinking beer and eating sausages, the young men busy themselves with decorating the maypole to get the symbols of various trades representing the region into the right position. While the maypole is traditionally set up with the help of long poles, today it may sometime also be done using tractors, forklifts, or even cranes. In Lower Austria ropes and ladders are used. In the Rhineland in and around Cologne, there exists a somewhat different maypole tradition. During the night before 1 May, unmarried men erect young birch trees in front of the houses of their sweethearts. These trees, which may reach five meters of height or more, are sold beforehand by local foresters. The men usually decorate them with multicolored crepe paper and often with a red heart of wood with the name of the girl written on it. During the month of May, many house front gardens have such maypoles. If the tree is erected on the eve of 1 May, then the event is usually followed by a May dance or Tanz in den Mai. Depending on local custom, the Maibaum may remain in place all year round or may be taken down at the end of May. The trunk may then be stored until the following year.

Венгрия

Венгрияда бұларды Маюсфа деп атады. Олар, әдетте, шарап құйылған бөтелкемен, химстожалармен, гүлдермен және ленталармен безендіріліп, биленетін. Май ағаштары және ұқсас безендірілген бұтақтар, жалпы алғанда, Зөлд ағактары деп аталып, сиқырлы қасиеттерге ие деп саналады. Олардың барлығы көбінесе сәттілік әкелу және сиқыршылардан қорғау үшін әшекей ретінде қойылды, өйткені мажарлар оларды әр түрлі арамшөптер мен шөптермен қорғай алады деп сенді. Негізі – қабығынан айырылған биік ағаш, жапырағы тек үстіңгі жағында қалдырылады (әдетте 12-15 метр), бірақ бұл кішірек ағаш немесе гүлденген, жасыл түсті үлкен бұтақ болуы мүмкін. Олар ағаштарды жекешелендіруге тырысты, оларды кішкентай сыйлықтармен, тарақтармен, айналармен, сонымен қатар тікенді бұтақтармен және жағымсыз қасиеттерді бейнелейтін мата тінділерімен безендірді. Көп жағдайда тек діни қызметкер мен судьяның үйінің алдында ғана биік май бағанасы орнатылатын, бірақ әрбір қыздың кем дегенде бір бұтағы болуы керек еді. Әдетте әр жігіт қыздың бақшасына бір-бірін қоятын. Көбінесе олар оны ойып алып, жігіттің атын жазатын. Ағаш кесу мен жеткізуді түнде жасырын түрде жүргізу керек еді, сондықтан бұл әйел ештеңеден күдіктенбеді. Отбасы жігіттерді көргенде, егер қызға жігіт ұнаса, оларды кешкі асқа шақырып, ағаш бақшаға асқақтап қалдырады. Таңертең олар кімнің ұзын май бағанасына ие болғанын салыстырады, кімнің бергенін болжауға тырысады және жиі қай қызғаншақ сүйікті ағашқа тигенін біледі. Басқа май бағаналарынан айырмашылығы, Венгрияда маңыздысы – ағаш ұзындығы, ол қыздарды жігіттермен бірге шығуға көндіретін. Бұл ауылдағы Хажнальфаға ұқсас флирттің кең тараған түрі еді. Сүйіктілерге әрқашан ұқсас жігіттердің (көбінесе мас) құда командасы көмектесті. Егер екі жігіт бір қызды ұнатса, бір команда май бағанасын тұрғызса, екіншісі оны жасырын алып кетіп, орнына өз бағанасын қазатын. Мамыр айының соңғы жексенбісінде Маюсфаны китанколас (алып тастау) жасалып, соңғы рет би биленетін. Сол күні оған жоғары бағананың басына мадж керек (мадж дөңгелегі) қойылды, ол арба дөңгелегі орнатылып, ленталар, шарап бөтелкелері және зығыр шапанмен безендірілді. Оның орналасуы махаббат қатынасының орындалуының метафорасы болды. Егер китанколас болмаған болса, онда жігіт өзінің сүйіспеншілігінен бас тартқан. Ал, дөңгелектің әшекейлерін көтерілген ерлер алып тастау үшін жарысты. Алайда, көбінесе олар бір-біріне ойын ойнайтын: ағаштың басына шарап орнына су мен паприка құйылған бөтелке құятын. Жеңімпаз Петірдің патшасы, Соттаушы жейшек немесе Бірінші жейшек деп жарияланды. Құлату кезінде жастардың жасыл бұтақтарға киініп, ауылдың барлық жерінен "адалдық" жинады. Сүйіспеншілікпен май бағаналарынан басқа, шіркеулер мен пабтардың алдында қоғамдық май бағаналары да болды, олардың айналасында кешке дейін көңіл көтереді.

In Hungary these were called Májusfa. They were danced around, usually decorated with a full bottle of wine, with hímestojás, flowers and ribbons. May Poles and similar decorated branches, collectively called Zöld ágak were believed to have magical properties. All of them were often put up as an ornament to bring good luck and protect against witches' witches, since it was generally believed by the Hungarians that they can be protected against with different types of weed and herbs. The base was a tall tree stripped of its bark, with the foliage left only at the top(usually 12 15 meters), but it could also be a smaller tree or a large flowering, greenish branch. They also tried to personalise the trees, decorating them with small gifts, combs, mirrors but also thorny branches and rags, reflecting negative qualities. Often it was only in front of the priest and judge's house that a tall May Pole was erected, but every girl had to have at least one branch. Usually each suitor would put one in the girl's garden. Often they would carve it out and write the boy's name on it. The cutting and wood delivery had to be done in secret, under the cover of night, so that the lady in question would not suspect anything. When the family saw the boys, if the girl liked the suitor, they invited them in to dinner and proudly left the tree in the garden. In the morning, they compare who got the longer May Pole, try to guess who gave it to them and often, which envious lover has plucked the tree. Unlike other May Poles, in Hungary it was the length of the tree that mattered, which would ultimately convince the girls to go out with the men. This was a common form of rural flirting, similar to the Hajnalfa. The lovers were always assisted by a (often drunken) courting team of similar boys. If two boys liked the same girl, after one team had erected the maypole, the other would secretly take it away and dig his own in its place. On the last Sunday of May májusfa kitáncolás, when they tore the pole down, while dancing one last time. The máj kerék was placed on it that day, a wagon wheel on the end of a high pole, decorated with ribbons, wine bottles and linen scarves. Its placement was a metaphor for the fulfilment of a love affair. If the kitáncolás didn't happen that meant, the boy has abandoned his courtship. The ornaments of the wheel were raced to be taken down by the men climbing up the pole. Often, however, they would play tricks on each other by putting water with paprika in a bottle on top of the tree instead of wine. The winner was declared the King of Pentecost, the Judge Stag or the First Stag. During the demolition, young people dressed merely in green branches collected a "ransom", all around the village. In addition to the love May Poles, there were also community May Poles in front of churches and pubs, around which they had fun until the evening.

Солтүстік елдер

Данияда май бағанасы дәстүрі дерлік жойылып барады, бірақ Фюн аралдарының оңтүстігіндегі Авернако және Стрино аралдарында, сондай-ақ шығыс Ютландияның оңтүстік Химмерланд аймағындағы бірнеше ауылда әлі де сақталып келеді. Май бағанасы көбінесе "май ағашы" (majtræ) деп аталады, яғни "мамыр айының ағашы". Швецияда және Финляндияның швед тілінде сөйлейтін аймақтарында май бағанасын әдетте "жазғы күн тоғысы" (midsommarstång) деп атайды, себебі ол жазғы күн тоғысы тойында пайда болады. Дегенмен, "majstång" деген сөздің тікелей аудармасы да қолданылады, онда "maj" сөзі "киім" деген мағына беретін ежелгі швед сөзі "maja" мен байланысты, мамыр айымен емес. Май бағанасымен байланысты дәстүрлер әр аймақта әртүрлі, сондай-ақ бағаналардың дизайны да әртүрлі, бірақ қазіргі уақытта крест және екі сақинадан тұратын дизайн ең көп таралған. Бәлкім, ең түпнұсқалы нұсқасы – әлі күнге дейін Швецияның Смоланд аймағында қолданылып келе жатқан түр, онда бағананың жоғарғы жағына бекітілген арқандардан ілінген үлкен көлденең сақина бар. Бұл, әрине, көбелекке ұшу символикасын күшейтеді. Крест тәрізді қолдар кейінірек, жат діннің символын христиандық крестің үлгісімен ұқсатуға жасалған тытыру болуы мүмкін, бірақ бұл толығымен сәтті болмаған. Швецияның барлық аймақтарында дәстүрлі сақина билері кең таралған, көбінесе қатысушылар билеп, әндерге сәйкес қимылдар мен ишаралар жасайтын билер түрінде, мысалы, кір жуу туралы ән айта отырып, кір жууды бейнелейді немесе "Кішкентай бақалар" ("Små grodorna") әніне сәйкес бақа сияқты секіреді. Сақина билері көбінесе кішкентай балалардың арасында танымал. Мерекеде кішкентай балалардың ойнайтын орталық рөлі көбелекке ұшу мәнін күшейтеді. Осыған байланысты тағы бір дәстүр – жас бойжеткендер осы күні жеті түрлі гүл жинап, төсек астына қойса, болашақ күйеулері туралы арман көреді деген сенім.

Бельгия

Бельгияда май бағаны голланд тілінде Мейбум немесе Мейбум деп аталады. Хассельтте 30 сәуірде Мейбум орнатылады. Брюссель мен Лёвенде Мейбум дәстүрлі түрде 9 тамызда сағат 17:00-ден бұрын орнатылады. Мейбумды орнату 1213 жылдан бері екі қала арасындағы достық бәсекелестіктің себебі болып табылады. Сол жылы Лёвен мен Брюссель арасында төбелес болды, онда соңғысы жеңіске жетті. Осы оқиғаны еске алу үшін Брюссель қаласына шамамен 100 жылдан кейін Брабант герцогы Иоанн III Мейбумды орнатудың мәңгілік құқығын берді, бірақ олар мұны жыл сайын 9 тамызда сағат 17:00-ден бұрын істеуі керек еді. 1939 жылы Лёвеннің ағаш ұрлауға жасаған алғашқы тырысы полиция тоқтатты. Алайда 1974 жылы Лёвен тобы Брюссельдің сол жылғы Мейбум ретінде таңдаған ағашын анықтады. 8 тамыз күні түнде ағаш кесіліп, Лёвенге тасылды және қала әкімдігі алдына орнатылды. Содан бері Лёвен жалғыз ресми Мейбумның иесі екенін мәлімдейді. Брюссель болса, құқығын жоғалтпағанын айтады, себебі тағы бір ағаш 9 тамызда сағат 17:00-ден бұрын кесіліп орнатылды. Сонымен қатар, көбінесе Бельгияның голланд тілінде сөйлейтін аймағында, салынып жатқан ғимараттың ең биік нүктесіне бір тармақ (сонымен қатар Мейбум деп те аталады) қою қалыпты жағдай. Тармақты орнату жұмысшылар мен көршілердің қуанышпен қарсы алуына себеп болады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда май ағашы негізінен Англияда және Шотландияның төмендіктері мен Уэльстің ағылшын ықпалындағы аймақтарында кездесетін. Дегенмен, ең ерте жазбадағы дәлел 14 ғасырдың ортасында Уэльстік Гриффид ап Адда ап Даффид жазған өлеңнен табылды, онда ол Уэльстің орталық бөлігіндегі Лланнидлоэсте биік қайың бағанын қалай пайдаланғанын сипаттаған. Кейінгі онжылдықтарда Ұлыбританияның көп бөлігінде май ағашын қолдану туралы әдеби мәліметтер көбейді, ал "1350–1400 жылдары бұл әдет Оңтүстік Ұлыбританияда, қалалар мен ауылдарда, сондай-ақ Уэльс және ағылшын тілінде сөйлейтін аймақтарда жақсы қалыптасқан". 16 ғасырда протестантизмнің күшеюі май ағаштарына және басқа да 1 мамыр мерекелеріне наразылық білдірген түрлі протестанттардың көбеюіне әкелді, олар оларды құдайсыздық деп санап, осылайша әдепсіз деп есептеді. Англия мен Уэльсте Эдуард VI билік құрған кезде протестанттық англиканизм мемлекеттік дін деп жарияланды, ал Реформация кезінде көптеген май ағаштары, мысалы, Лондондағы әйгілі Корнхилл май ағашы жойылды; алайда Мэри I Эдуардтың өлімінен кейін таққа отырғанда, ол римдік католицизмді мемлекеттік дін ретінде қайта орнатты, ал май ағаштарын қолдану да қайта жанданды. Кейінгі ағылшын монархтарының тұсында бұл практика жиі болды, кейбір аймақтарда, мысалы, Донкастерде, Кентербериде және Бристольде тыйым салынды, бірақ жергілікті басшылардың тілегіне сәйкес көптеген басқа жерлерде жалғасты. Ал сол кезде әлі де тәуелсіз мемлекет болған Шотландияда протестантизм, пресвитериандық формасында, күшті бекініп, елдегі май ағаштарын жойды. Патшалық қолдау ағылшын интеррегнумы кезінде май ағаштарының көрсетілімін және билеуін заңсыз етуге көмектесті. 1644 жылы Ұзақ Парламент қабылдаған жарлықта май ағаштары "язықтардың бос әрекеті, көбінесе ырым-жырым мен зұлымдыққа ұшырайды" деп сипатталған. Ұзақ Парламенттің тыйымдауын бұзған жалғыз жағдай 1655 жылы Ардендегі Хенлиде болды, онда жергілікті шенеуніктер дәстүрлі ойындар үшін май ағаштарын орнатуды тоқтатты. Ғалымдар мұндай жазбалардың жоқтығын дәлелдеуге ешқандай мүмкіндік жоқ деп күдіктенді, бұл тыйым салуды бұзуға ресми келісімді көрсетеді. Алайда олар бұл тыйым салу май биін Ұзақ Парламентке және одан кейінгі республикаға қарсылық білдірудің символына айналдырғанына сенімді. Лондон қаласындағы Сент-Эндрю Андершафт шіркеуінің аты оның төбесінде сақталған және 1517 жылға дейін әр көктемде орнатылған май ағашынан алынған, сонда студенттік тәртіпсіздіктер бұл әдет-ғұрыпқа тоқтам салды. 1547 жылы пуритандық топ оны "язықтардың құдайы" деп атап, жойып жібергенге дейін, май ағашы сақталып қалды. Джон Обридің айтуынша, 1660 жылы Реставрация кезінде Лондонның қарапайым халқы "әр қиылысқа" май ағаштарын орнатты. Ең үлкені - Страндтағы Май ағашы, қазіргі Сент-Мэри-ле-Странд шіркеуінің жанында. Бұл қаладағы май ағашы ең биік болып, 40 метрге жетіп, 1672 жылы қатты желмен құлап, Уанстедке (Эссекс) көшіріліп, Исаак Ньютонның телескопы үшін тіреу ретінде пайдаланылды. Ауылда май билері мен май ағаштары тіпті Интеррегнум кезінде де кейде пайда болды, бірақ бұл практика Реставрациядан кейін айтарлықтай жанданды. 19 ғасырда май ағашы "Бақытты Англия" символикасына енді. Бір-біріне тоқылған ленталардың қосылуы 19 ғасырдың театр сәнінің және 19 ғасырғы Джон Раскин сияқты көреген адамдардың ықпалынан туған сияқты. Алайда, май ағашы кейбір дінтанушылар үшін дінге қарсы символ болып қала берді, бұл туралы алғаш рет 1853 жылы шыққан католиктерге қарсы конспирациялық "Екі Вавилон" кітапшасынан көруге болады. Олар бір-біріне ілініп, бір-біріне айналып, ұлдар бір жаққа, қыздар екінші жаққа қарай тігіледі. Сондай-ақ, күрделі тоқулар мен тоқуларды қамтитын (практикадағы) бишілер саны үшін (Май королевасының би труппалары) күрделі билер бар, бірақ олар бүгінде танымал емес. Алайда мұндай билер әр мамыр сайын Уорстерширдегі Оффенхемдегі тұрақты Май ағашының айналасында орындалады. Уақытша май ағаштары әдетте ауылдың жасыл алаңдарына орнатылады және іс-шараларды көбінесе жергілікті Моррис би тобы бақылайды. Кейбір аймақтарда майдан таяқшасы дәстүрі басқаша болды: олар өте сәнді таяқтарды алып жүреді. Таяқтардың артында гүлдер, жасыл желектер немесе креп қағаз сияқты жасанды материалдар салынған дөңгелектер немесе айқыш таяқтар немесе шүберектер бекітілген. Балалар осы қолмен ұсталған таяқтарды бірінші мамыр күні мектепке алып барады және ең әсерлілеріне жүлде берілуі мүмкін. Бұл дәстүр "гүлдестелеу" деп аталады және 19 ғасырдың ортасына дейін Англияның орталық және оңтүстік бөліктерінде мамыр мерекелерінің маңызды бөлігі болды. Кейін бұл формалды ұйымдастырылған мектепке орталықтандырылған мерекелермен алмастырылды. Ол әлі де кейбір жерлерде кездеседі, бірақ бұл әдетте ондаған жылдар бұрын тоқтатылған жергілікті дәстүрді қайта жандандыру болып табылады. 1780 жылы Килмарнок кеңесі, қазіргі Шығыс Эйрширде, Роберт Фрейзерге 2с. 6д. "май ағашын безендіруі" үшін төледі, бұл Шотландиядағы 1 мамыр мерекесінің соңғы жазбадағы мысалы, ол 1560 жылы Реформациядан кейін парламент актісімен тоқтатылды. Ұлыбританиядағы ең биік май ағаштарын Нун Монктон (Солтүстік Йоркшир, 27 метр), Барвик-ин-Элмет (Батыс Йоркшир, 26 метр), Уэлфорд-он-Эйвон (Уорвикшир, 20 метр) және Паганихилл (Глостершир, 18 метр) ауылдарында табуға болады. Сонымен қатар, Солтүстік Ирландияның Даун округіндегі Холивудтағы қала орталығындағы Мейн-стрит пен Шор-роуд/Чёрч-роуд қиылысында орналасқан май ағашы бар. Бұл Ирландиядағы жалғыз май ағашы. Тек қана шығу тегі белгісіз болғанымен, ол 18 ғасырға дейін созылған, сол кезде голланд кемесі жағалауда құлап кеткен. Соңғы май ағашы 2021 жылдың ақпан айында болған дауылдан зардап шегіп, алынып тасталды. Қалдықтары Ардс және Солтүстік Даун округі кеңесімен алынып тасталды және жаңа бағана тапсырылды.

In the United Kingdom, the maypole was found primarily in England and in areas of the Scottish Lowlands and Wales which were under English influence. However, the earliest recorded evidence comes from a Welsh poem written by Gryffydd ap Adda ap Dafydd in the mid 14th century, in which he described how people used a tall birch pole at Llanidloes, central Wales. Literary evidence for maypole use across much of Britain increases in later decades, and "by the period 1350–1400 the custom was well established across southern Britain, in town and country and in both Welsh speaking and English speaking areas." The rise of Protestantism in the 16th century led to increasing disapproval of maypoles and other May Day practices from various Protestants who viewed them as idolatry and therefore immoral. Under the reign of Edward VI in England and Wales, Protestant Anglicanism was declared to be the state religion, and under the Reformation many maypoles, such as the famous Cornhill maypole of London, were destroyed; however when Mary I ascended the throne after Edward's death, she reinstated Roman Catholicism as the state faith, and the practice of maypoles was reinstated. Under later English monarchs, the practice was sporadic, being banned in certain areas, such as Doncaster, Canterbury, and Bristol, but continuing in many others, according to the wishes of the local governors. In Scotland meanwhile, which at this time was still an independent state, Protestantism, in the form of Presbyterianism, had taken a more powerful hold, and largely wiped out the practice of maypoles across the country. Royal support contributed to the outlawing of maypole displays and dancing during the English Interregnum. The Long Parliament's ordinance of 1644 described maypoles as "a Heathenish vanity, generally abused to superstition and wickedness." The only recorded breach of the Long Parliament's prohibition was in 1655 in Henley in Arden, where local officials stopped the erection of maypoles for traditional games. Scholars suspect but have no way to prove, that the lack of such records indicates official connivance in the flouting of the prohibition. However, they are certain that the prohibition turned maypole dancing into a symbol of resistance to the Long Parliament and to the republic that followed it. The church of St Andrew Undershaft in the City of London is named after the maypole that was kept under its eaves and set up each spring until 1517 when student riots put an end to the custom. The maypole itself survived until 1547 when a Puritan mob seized and destroyed it as a "pagan idol". When the Restoration occurred in 1660, common people in London, in particular, put up maypoles "at every crossway", according to John Aubrey. The largest was the Maypole in the Strand, near the current St Mary le Strand church. The maypole there was the tallest by far, reaching over 130 feet (40 m), and it stood until being blown over by a high wind in 1672 when it was moved to Wanstead in Essex and served as a mount for the telescope of Sir Isaac Newton. In the countryside, may dances and maypoles appeared sporadically even during the Interregnum, but the practice was revived substantially after the Restoration. By the 19th century, the maypole had been subsumed into the symbology of "Merry England". The addition of intertwining ribbons seems to have been influenced by a combination of 19th century theatrical fashion and visionary individuals such as John Ruskin in the 19th century. However, the maypole remained an anti religious symbol to some theologians, as shown by "The Two Babylons", an anti Catholic conspiracist pamphlet that first appeared in 1853. As revived, the dance is performed by pairs of boys and girls (or men and women) who stand alternately around the base of the pole, each holding the end of a ribbon. They weave in and around each other, boys going one way and girls going the other and the ribbons are woven together around the pole until they meet at the base. There are also more complex dances for set numbers of (practiced) dancers (the May Queen dancing troupes) involving complicated weaves and unweaves, but they are not well known today. However, such dances are performed every Mayday around the permanent Maypole at Offenham, in Worcestershire. Temporary Maypoles are usually erected on village greens and events are often supervised by local Morris dancing groups. In some regions, a somewhat different Maypole tradition existed: the carrying of highly decorated sticks. The sticks had hoops or cross sticks or swags attached, covered with flowers, greenery, or artificial materials such as crepe paper. Children would take these hand held poles to school on May Day morning and prizes may be awarded for the most impressive. This tradition is known as garlanding and was a central feature of Mayday celebrations in central and southern England until the mid 19th century. After that time, it began to be replaced by formally organized school centered celebrations. It still occurs from place to place but is invariably a reinstatement of a local custom that had lapsed decades earlier. In 1780, Kilmarnock Council, now in East Ayrshire, paid Robert Fraser 2s. 6d. for "dressing a Maypole", one of the last recorded examples of the rural festival of the first of May in Scotland, having been put down by Act of Parliament immediately after the Reformation in 1560. The tallest maypoles in Britain may be found in the villages of Nun Monkton, North Yorkshire (88 feet (27 m)), Barwick in Elmet, West Yorkshire (86 feet (26 m)), Welford on Avon, Warwickshire (65 feet (20 m)) and Paganhill, Gloucestershire (18 metres or 60 feet; although a taller, post WWI 'Memorial Pole' of 29.5m or 97 ft was previously erected in 1919, making it one of the tallest on record). Holywood in County Down, Northern Ireland has a maypole situated at the crossroads of Main Street and Shore Road/Church Road in the center of the town. It is the only Maypole in Ireland. Although the origin is uncertain, it is thought that the original maypole dates from the 18th century, when a Dutch ship ran aground offshore. The latest maypole was damaged and removed after a storm in February 2021. The remains were removed by Ards and North Down Borough Council and a replacement pole was ordered.

Америка Құрама Штаттары

Бүгінде АҚШ-та кеңінен танылмаса да, Ұлыбританияда тойланатын май таңы биі, жергілікті мектептер мен қауымдастықтарда 1 мамыр мерекесінің маңызды бөлігі болып табылады. Көбінесе май таңы биі, қоғамға ұсынылатын басқа билермен бірге орындалады. Америкада май бағанасының алғашқы пайдалануы 1628 жылы болды, сол кезде Нью-Плимут губернаторы Уильям Брэдфорд, бірнеше қызметкерлердің агент көмегімен, еңбек шартынан босап, өздерінің колониясын құрып, елді мекеннің ортасына май бағанасын орнатып, жақын жердегі колониялардың наразылығы мен мақұлдамауына, сондай-ақ Массачусетс штатының патент иесі – корольдің өкілінің ашуына себеп болған оқиға туралы жазды. Брэдфорд былай деп жазады:

Олар сонымен қатар май бағанасын тіктеп, оның айналасында көптеген күн ішіп, би биледі, үнді әйелдерін серіктестері ретінде шақырып, бірге билеп, ойын-құдақ жасады (көптеген перилер немесе ашулар сияқты), тіпті одан да жаман әдеттерге барыпты. Олар римдік құдай Флораның тойын жаңадан бастағандай немесе ескі Бакиналиандардың жабайы әдеттерін қайта жаңғыртқандай болды. Мортон да (өзінің поэзиялық қабілетін көрсету үшін) түрлі ұйқастар мен өлеңдер жазды, олардың кейбіреулері әдепсіздікке, ал басқалары кейбір адамдарды қаралауға және жамандауға бағытталған, оларды осы бекершілік немесе сұмдық май бағанасына іліп қойды. Олар өздерінің жерінің атын да өзгертті, «Mount Wollaston» деп атаудың орнына, оны «Merie Mounted» деп атады, бұл қуаныш мәңгілікке созылар сияқты. Бірақ бұл ұзаққа соқпады, Мортон Англияға қайтарылғаннан кейін, көп ұзамай құрметті Джон Индекотт мырза келді, ол Массачусетс үкіметі үшін кең мөрмен расталған патент әкелді. Ол осы аймаққа сапар жасап, май бағанасын кестірді, олардың беймұратылығы үшін сөкіді және олардың жақсы жолмен жүруін ескертіп, оларды тыйым салды. Сөйтіп, олар немесе басқалары өздерінің жерінің атын тағы да өзгертті және оны Дагон тауы деп атады. Губернатор Брэдфордтың май бағанасы дәстүрін сынауы, Натаниел Хоторнның 1837 жылы жарық көрген «Мейпол Маунт» атты көркем әңгімесінде орталық рөл атқарды.

Италия

Май тағандары Италияның кейбір аймақтарында, мысалы Венето, Фриули, Умбрия және Марке аймақтарында кездеседі. Соңғысы - Наполеон жорықтары кезінде француз революциясының символы, бостандық ағашы Италияға келген кез. Бостандық ағаштары аймақтың оңтүстік бөлігінде, Рипатранзоне және Асколи Пикенода орнатылды. 1889 жылы Парижде француз революциясының 100 жылдығы мен Дүниежүзілік көрмесіне арналған Екінші Интернационалдың бірінші конгресі өтті. Реймонд Лавиннің ұсынысымен 1890 жылы Чикаго протестерінің жылдығына орай халықаралық демонстрациялар өткізуге шақыру жасалды. Халықаралық жұмысшылар күні институтынан кейін, Марке аймағының оңтүстігіндегі май тағаны рәсімі социалистік ритуалға айналды. Ағаш шыңында (тополь) қызыл ту көтерілді. 20 ғасырдың екінші жартысында Асколи маңындағы май тағаны рәсімі көктемді тойлау рәсімі ретінде сақталды, бірақ сонымен қатар лайықты тұрмыс жағдайлары үшін жер иелеріне қарсы күрескен шаруалар қозғалысының саяси символына айналды. Жыл сайын, тіпті бүгін де, 30 сәуір түнде аймақтың көптеген ауылдарында, мысалы Аппиньяно-дель-Тронто, Арквата-дель-Тронто, Асколи-Пикено, Касторано, Кастигнано, Кастель-ди-Лама, Колли-дель-Тронто, Гроттаммаре, Монсамполо-дель-Тронто, Порчиа (Монтальто-Марке), Монтепранон, Офида, Ротелла, Спинетоли, Сан-Бенедетто-дель-Тронто тұрғындары топольді кесіп, оған қызыл ту іліп, ағашты ауыл алаңдарына немесе жол тоғысында орнатады. «Біз 30-40 адамнан тұратын топпен бағананы алып келдік және оны алты айлық бала сияқты орналастырдық. Біз осы ағашпен шеруге шықтық, тіпті бір жапырақ та жерге тимеді. Оны жерге тигізбей, баладай құшақтап, көтеріп алып жүрдік. Біз үшін ол 1 мамыр күніне арналған қасиетті символ еді» - деді Квирино Маркетти (Сан-Бенедетто-дель-Тронтоның ежелгі шаруасы). Май тағаны жергілікті диалектте «Мажо» (май) деп аталады.

Maypole traditions can be found in some parts of Italy, such as in Veneto, Friuli, Umbria, and Marche. In the last of these regions, the tradition dates back to the Napoleonic campaigns, when the arbre de la liberté (Liberty tree), the symbol of the French Revolution, arrived in Italy. Liberty trees were erected in the southern part of the region in Ripatransone and Ascoli Piceno. In 1889, the first congress of the Second International, met in Paris for the centennial of the French Revolution and the Exposition Universelle. A proposal by Raymond Lavigne, called for international demonstrations on the 1890 anniversary of the Chicago protests. After the institution of the International Workers' Day the maypole rite in the southern part of the March became a socialist ritual. At the top of the tree (poplar) appeared the red flag. In the second half of the 20th century, the rite of the maypole around Ascoli remained a rite of celebration of spring but it became also a political symbol of the peasant movement ([[metayage) that struggled against the landowners to have decent living conditions. Every year, even today, on the night of 30 April, in many villages of the zone like Appignano del Tronto, Arquata del Tronto, Ascoli Piceno, Castorano, Castignano, Castel di Lama, Colli del Tronto, Grottammare, Monsampolo del Tronto, Porchia (Montalto Marche), Monteprandone, Offida, Rotella, Spinetoli, San Benedetto del Tronto, citizens cut a poplar on which they put up a red flag and the tree is erected in village squares or at crossroads. Quote|After we've gone to get the pole in thirty or forty people, we placed it like a six month child. We walked in procession with this tree and not even a single leaf had to touch the ground. We had to raise it without making it touch the ground, holding it in our arms like a child. For us it was the saint of the 1st of May|author=Quirino Marchetti (ancient peasant of San Benedetto del Tronto)|source= Around the maypole, quarters and hamlets give feasts with music, food, and alcohol which usually last until the dawn of 1 May. The Maypole is locally called 'Majo' (May in the local dialect).

Канада

Канадада мамыр айында өтетін Виктория күні мерекесінің аясында кейде майтабан билері орындалады. Британдық Колумбиядағы Нью-Вестминстер қаласында май бағанының айналасында билеу және Мамыр күні тойлау 149 жылдан бері өткізіліп келеді.