Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франциядағы Гранд-Эст аймағындағы субпрефектура және коммуна.
Subprefecture and commune in Grand Est, France
Туль (туль) – Францияның солтүстік-шығысындағы Мёрт және Мозель департаментіндегі коммуна. Бұл департаменттің субпрефектурасы болып табылады.
Toul (tul) is a commune in the Meurthe et Moselle department in north eastern France. It is a sub prefecture of the department.
География
Туль Коммерси мен Нансидің және Мозель өзені мен Марна-Рейн каналының арасында жатыр.
Toul is between Commercy and Nancy, and the river Moselle and Canal de la Marne au Rhin.
Климат
Тульдің мұхиттық климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі Cfb). Тульдегі орташа жылдық температура – . Орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – , ал маусым айы ең жауын-шашынды ай болып табылады. Орташа температура шілдеде шамамен –қа дейін жетеді, ал қаңтарда шамамен –қа төмендейді. Туль қаласында тіркелген ең жоғары температура 1998 жылдың 11 тамызында – болды; ең төменгі температура 1985 жылдың 9 қаңтарында – тіркелді.
Toul has a oceanic climate (Köppen climate classification Cfb). The average annual temperature in Toul is The average annual rainfall is with June as the wettest month. The temperatures are highest on average in July, at around , and lowest in January, at around The highest temperature ever recorded in Toul was on 11 August 1998; the coldest temperature ever recorded was on 9 January 1985.
Тарих
Туль римдіктерге Tullum Leucorum деп белгілі болды және ол Leuci галл тайпасының астанасы болды. 550 жылы король Теодебальд Тульде синод шақырды. 612 жылы Аустразияның королі Теодеберт II Бургундияның королі Теодерик II-ге Туль маңында жеңілді. 870 жылғы Мерсен келісімі бойынша Туль Шығыс Франк корольдығының, кейіннен Киелі Рим империясының құрамына кірді. Жоғары Орта ғасырларда ол еркін императорлық қалаға айналды. Туль 1552 жылы король Генрих II тарапынан Францияға қосылды, бұл 1648 жылғы Вестфалия бейбіт шартында Киелі Рим империясы тарапынан мойындалды. Ол кезде ол үш епископтықтан тұратын француз провинциясының бір бөлігі болды. Туль – Туль епископтарының ордасы болды, діни округ шамамен 365 жылы құрылып, 1807 жылға дейін болды. 1870 жылғы Франко-прусс соғысы кезіндегі қамал қорғауында, Тульдің қорғаныстары классикалық бекініс ретінде соңғы рет қолданылғанда, 64 зеңбірек 23 қыркүйекте сағат 6:00-де атыс ашты, ал 2433 снаряд атылғаннан кейін қамал сағат 15:00-де тапсырылды. Қала сонымен қатар Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әуе күштерінің алдыңғы ұйымы болған АҚШ армиясының әуе қызметінің негізгі базасы болды. Осылайша, ол Бірінші армияның 45 әскери эскадрильясының, соның ішінде 1-ші іс-қимыл тобының, Бірінші армияның бақылау тобының және басқаларының базасы болды. Америкалықтар Туль маңындағы аймақты Туль секторы деп атады. Осы аймақтан екі ірі операция басталды: Сент-Мишель шабуылы және Мёз-Аргонн шабуылы, екеуі де 1918 жылдың қыркүйегінде өтті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық 358-ші истребительдер тобы 1944 жылдың күзінде және 1945 жылдың көктемінде Туль-Круа-де-Метс әуеайлағын (A 90) пайдаланды, ал Туль-Розиер әуе базасы (BA 136) 1950 және 1960 жылдары американдық НАТО әуе базасы болды.
Toul was known to the Romans as Tullum Leucorum, and was the capital of the Gaulish tribe of the Leuci. In 550, King Theudebald convoked a synod at Toul. In 612, King Theudebert II of Austrasia was defeated by King Theuderic II of Burgundy near Toul. By the Treaty of Meerssen of 870, Toul became part of East Francia, the later Holy Roman Empire. During the High Middle Ages, it became a Free Imperial City. Toul was annexed to France by King Henry II in 1552; this was recognized by the Holy Roman Empire in the Peace of Westphalia of 1648. It then was a part of the French province of the Three Bishoprics. Toul was the seat of the bishops of Toul; the diocese was founded around 365 and existed until 1807. During the siege of 1870 during the Franco Prussian War, the last time that Toul's defenses were used as a classic fortress, 64 guns opened fire at 6:00 a. m. on 23 September, and the fortress surrendered at 3:00 p. m. after 2,433 shells had been fired. The city was also the primary base of the Air Service, United States Army, a predecessor organization of the United States Air Force during World War I. As such, it was a base for many of the 45 wartime squadrons of the First Army Air Service, including the squadrons of the 1st Pursuit Group, First Army Observation Group and others. The Americans referred to the area around Toul as the Toul Sector. Two large operations were launched from this area: the St. Mihiel Offensive and the Meuse Argonne Offensive, both in September 1918. During World War II, the American 358th Fighter Group used Toul Croix De Metz Airfield (A 90) during the fall of 1944 and spring of 1945, and Toul Rosières Air Base (BA 136) was an American NATO air base during the 1950s and 1960s.
Көрікті жерлер
Ең көзге түсетін ерекшелігі – әсерлі тас қамалдар. Бүгінгі күні сақталғандары XIV Людовик патшаның әскери инженері Себастьен Ле Престре де Вобанның еңбегі. 1698 жылы ол жаңа қоршау жобасын жасады, ал жұмыс 1699-1700 жылдары басталды. Франциядағы Вобанның бірнеше бекіністері ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енген. Тул қаласындағы бекіністер тізімде болмаса да, Вобанның әдеттегі қоршау үлгісіне сәйкес келеді. Бұл жерде ежелгі заманнан бері бекінілген қала болғандығы сезіледі. Бүгінде қамалдар ескі қаланы қоршап тұрып, оның шекарасын анықтайды. Олар ақ таспен қаланған, үстіне шөп өсірілген, кейбір жерлері бес метрден биік. Аймақта римдік археологиялық қазбалардың көптеген ескерткіштері бар, ал қаланың ішінде де бар деген мәлімдемелер бар. Римдік бекінілген Гранд қаласы шамамен 30 км қашықтықта орналасқан, онда үлкен амфитеатр мен Аполлон құлшынына арналған ғибадатхана бар. Ескі қаланың сәулетінде әртүрлі күйде сақталған өткеннің даңқы үлкен орын алады, соның ішінде нашар күйдегі алып готикалық собор, ол қазірде ақырындап қалпына келтірілуде. Көптеген үйлер орта ғасырдың соңында каноникалық резиденция ретінде салынған және әшекейлі тас өрнектерінің іздерін сақтайды. Либдодағы Тамплиерлер орденінің готикалық шапликі күрделі жөндеуден өтуде. Монастырдың іздері жоқ, бірақ оның шарап қоймалары әлі де Гамбетта көшесінің солтүстік жағындағы дүкендердің астында сақталған. (Кіруге болатын жер – «Камера» дүкені).
The most striking features are the impressive stone ramparts. Those that exist today are the work of Sébastien Le Prestre de Vauban, Louis XIV's military engineer. In 1698 he designed a new enclosure and work began in 1699 1700. Several of Vauban's fortifications in France are listed as a combined UNESCO World Heritage Site. Although the fortifications at Toul are not in that list they do follow the general defiladed fortification pattern for which Vauban is known. There appears to have been a fortified town at this location since the earliest recorded history. Today, the ramparts encircle and define the old town. They are built of dressed white stone, and topped with grass, and in places are over five metres high. There is a great deal of Roman archaeology in the area and allegedly some in the town. The Roman fortified town of Grand is some 30 km away, with its great amphitheatre and temple to the Cult of Apollo. The old town's architecture is dominated by past glories in various states of decay, including a major Gothic cathedral, which is in a poor condition and is being slowly restored. Many of the houses were built as canonical residences in the Late Middle Ages and bear vestiges in the form of ornamental stonework. The gothic chapel of the Knights Templar Commandery of Libdeau is undergoing a major restoration. There is no trace of the monastery, however its wine cellars still exist, under the shops on the north side of the Rue Gambetta. (Access is possible via the Camera Shop).
Көлік
Туль Мозель өзенінің (қала сыртында өзеннің негізгі арнасы мен Мозель каналына бөлінетін жерде) және Марнадан Рейнге дейінгі каналдың қиылысында орналасқан, сондықтан бұрын маңызды порты болған. "Пеник" деп аталатын баржалар әлі де осы су жолдарымен тауар тасымалдайды, көбінесе болат тасымалдайды, бірақ жазда су қозғалысының көп бөлігі демалыс үшін пайдаланылады. Тульде басты теміржол станциясы бар, ол Нансидегі (бұрын өте кең, қазір де үлкен) пойыз құрастыру станцияларына дейінгі соңғы ірі станция. Дегенмен, 2016 жылы құрылысы аяқталған Париж-Страсбург жоғары жылдамдықты теміржол желісі Тульден шамамен 20 км солтүстікке қарай, Метц пен Нансидің арасындағы орта тұста өтеді.
Toul is at the intersection of the river Moselle (which divides into the river proper and the Moselle Canalisée just outside the town) with the Canal de la Marne au Rhin, and was once, consequently, an important port. The barges known as péniches still navigate these watercourses commercially, typically carrying steel, though in the summer much more of the water traffic is for pleasure. There is a main line railway station at Toul, the last major station before the (once vast, and still very large) marshalling yards at Nancy. However, the Paris Strasbourg TGV line, completed in 2016, passes about 20 km north of Toul, approximately midway between Metz and Nancy.
Экономика
Қоршаған аймақ шарап жасау өңірі болып табылады, онда AOC Côtes de Toul өнімділігінің егісі өндіріледі. Әсіресе, Грис де Туль ерекше аталады.
The surrounding countryside is a wine growing region, in which the AOC Côtes de Toul vintage is produced. Particularly notable is the Gris de Toul.
Әкімшілік
Туль – Туль кантонының және Туль ауданының орталығы және құрамына кіреді.
Toul is the seat and part of the canton of Toul, and of the arrondissement of Toul.