Кіріспе

1673 жылғы ағылшын жазалау заңдарының сериясы

Сынақ актілері – Англия Парламенті қабылдаған, Жаңару дәуірінде пайда болған жазалау заңдарының сериясы. Олар мемлекеттік қызметке үміткерлерге діни талап қойып, католиктерге және конформист емес протестанттарға түрлі азаматтық шектеулер салды. Негізгі принцип бойынша, мемлекеттік қызметке тек Англия шіркеуінің қағидаларын қабылдаған адамдар ғана лайық болды. Католик немесе конформист болған жағдайда, діннен бас тартқандарға қатысты қатаң жазалар осы принциптің куәсі болды. Теориялық тұрғыдан алғанда, Англикандық дінге бағынбағандардың барлығын қамтуға бағытталғанмен, іс жүзінде конформист емес протестанттар Парламентте көптеген қолдаушыларға ие болды және олар көбінесе өтемақы актілері арқылы осы заңдардың бір бөлігінен босатылды. Атап айтқанда, 1727 жылғы өтемақы актісі конформистерді 1673 жылғы Сынақ актісінде және 1661 жылғы Корпорация актісінде белгіленген, Англикандық шіркеуде қасиетті дұға жасау қажеттілігінен босатты. Оксбридж университетінде ерекше жағдай болды, онда конформисттер мен католиктер 1871 жылға дейін Оксфордқа түсе алмай немесе Кембриджді бітіре алмайтын. Ұқсас заңдар Шотландияда Пресвитериан шіркеуіне және Ирландияда да енгізілді, онда Ирландияның Англикан шіркеуінің азшылығы англо-ирланд азшылығына жер, заң және саясатты бақылауға мүмкіндік беру үшін жазалау заңдарын қабылдады, бұл протестанттық үстемдіктің бір бөлігі болды.

Корпорация туралы заң 1661

1609 жылғы Қанды қайта қалпына келтіру және натурализациялау туралы заң (7 Jas. 1. c. 2) бойынша, натурализацияланған немесе қандық байланысы қайта жаңартылғандардың барлығы Раббының кешкі асы құрметіне ие болуға тиіс болды. Алайда, Англия шіркеуінде қатысу шын мәнінде мемлекеттік лауазымды иеленудің шарты ретінде белгіленгені Карл II билігі тұсында ғана болды. Бұл талапты алғаш рет 1661 жылғы Корпорациялық заң енгізді, онда корпорация мүшелерінің барлығы, жоғары ант беруден өзге, сайлаудан кейін бір жыл ішінде Англия шіркеуінің рәсімдеріне сәйкес Раббының кешкі асын қабылдауы тиіс еді. (25 Cha. 2. c. 2) (оның толық атауы – «Католик діннен бас тартқандардың тудыруы мүмкін қауіптерді болдырмау туралы заң»). Бұл заң, кез келген лауазымға – азаматтық, әскери немесе діни – тағайындалған барлық адамдарға жоғарылыққа және адалдыққа ант беруді, трансбұтануға қарсы мәлімдемеге қол қоюды, сондай-ақ лауазымға кіргеннен кейін үш ай ішінде құрметті тағамды қабылдауды міндеттеді. Парламенттегі «Елдік партия» (вигтердің алғашқысы) осы заңды қабылдауға ынталандырған басты себеп – Карл II кезіндегі діни көзқарастары әртүрлі болған, ықпалды «Кабал» министрлігін тарату болды. Католик Лорд Клиффорд өзінің нанымына қайшы келетін бұл антты қабылдай алмады, сондықтан үкіметтегі лауазымынан бас тарды, ал 1674 жылға қарай «Кабал» министрлігі толығымен күйреп қалды. Шетелдік мемлекеттер мен олардың өкілдері де бұл мәселе бойынша әртүрлі тараптарды қолдауға мүдделі болды, өйткені «Кабал» министрлігінің басшылары (Арлингтон мен Клиффорд) үшінші ағылшын-голландия соғысында католик Франциямен протестант голландтарға қарсы одақтас болды; «Кабал» министрлігінің құлауынан кейін голландтарды қолдайтын Бірінші Данби министрлігі билікке келді. Бұған қоса, 1673 жылы тақ мұрагері Йорк герцогы Джеймстің католицизмге өткені жұртқа белгілі болды.

1678 жылғы сынақ туралы заң

Бастапқыда, заң пэрлерге қолданылмады, бірақ 1678 жылы тағы бір заңмен (30 Cha. 2. St. 2) заңның қолданылу аясы кеңейтілді, ол барлық пэрлер мен Лордтар палатасының мүшелері транссубстанциацияға, әулиелерге дұға етуге және Мессаның құрбандық мәніне қарсы жариялау жасауы тиіс екенін талап етті.

Шотландия

Шотландияда Реформациядан кейін бірден діни сынақ енгізілді, ал 1567 жылғы заң бойынша кальвинизмді ұстанбаған ешкім мемлекеттік қызметке тағайындалмауы тиіс еді немесе нотариус болуға құқығы болмады. Шотландиялық сынақ заңы 1681 жылы қабылданды, бірақ 1690 жылы күшін жойды. Шотландияны ағылшын діни сынақтарынан босатуға жасалған келесі әрекеттер Шотландия Парламентімен қабылданбады. 1707 жылы Шотландиядағы кез келген университет, колледж немесе мектепте қызмет атқаратын адам Иманға қатысты жазбаны мойындап, оған қол қоюға міндетті болды. Барлық адамдар протестанттық дін мен пресвитериан шіркеу басшылығына қайшы келетін немесе оған сәйкес келмейтін кез келген ант немесе сынақтан босатылуға тиіс еді. Шотландияда қасиетті Евхаристияны қабылдау, Англия мен Ирландиядағыдай, сынақтың бөлігі болған жоқ. 1853 жылы университет қызметкерлерінің Иманға қатысты жазбаға қол қою қажеттілігі алынып тасталды. Аталған заңда университет кеңсесіне тағайындалған әрбір адам, қол қоюдың орнына, заңда көрсетілген нысанға сәйкес мәлімдемеге қол қоюға міндетті болды, онда Киелі кітаптың құдайлық билігіне немесе Иманға қатысты жазбаға қарсы пікірлерді оқытуға және Шотландия шіркеуінің немесе оның доктриналары мен құқықтарына зиян келтірмеуге уәде берді. Барлық сынақтар соңында 1889 жылғы заңмен жойылды. 1828 жылы Англия мен Уэльсте де. Транссубстанциацияға қарсы ант беруді және мәлімдеме жасауды талап ететін ережелер 1829 жылғы Рим-католиктерге көмек көрсету туралы заңмен жойылды. 1828 және 1829 жылдарғы заңдардың ирландиялық заңдарға қолданылуы белгісіз болғандықтан, 1867 жылғы Діни сынақтарды жою туралы заң (30 және 31 Викт. 62-тарау) 1829 жылғы жоюды нақтырақ қайталады. 1661, 1672 және 1678 жылдарғы заңдар тиісінше 1871 жылғы Уәделі анттар туралы заңмен, 1863 жылғы Кодекс заңын қайта қарау туралы заңмен және 1866 жылғы Парламенттік анттар туралы заңмен күшін жойды. Ежелгі университеттердің қызметкерлері үшін діни сынақтар Англияда 1871 жылғы Университеттер сынақтары туралы заңмен, Дублин университеті сынақтары туралы заңмен 1873 жылы және Университеттер (Шотландия) туралы заңмен 1889 жылы жойылды.