Степто және Ұлы (Stepto zhane Uly)

Кіріспе

Британдық телесериал (1962–1974)

«Степто мен ұлы» – Рей Галтон мен Алан Симпсон жазған британдық комедиялық сериал. Онда әке мен ұлының 26a Oil Drum Lane мекенжайындағы, Лондон қаласының Шепардс-Буш ауданындағы ойдан шығарылған көшедегі мақта мен сүйек саудасы туралы айтылады. 1962-1965 жылдары BBC арнасы төрт серияны қара-ақ түспен, ал 1970-1974 жылдары түсті форматта көрсетті. Басты рөлдерді Уилфрид Брамбелл мен Гарри Х. Корбет сомдады. Сериалдың тақырыптық әні «Old Ned» Рон Грейнердің туындысы. 2004 жылы BBC жүргізген Ұлыбританияның ең үздік комедиялық сериалы анықтау сауалнамасында бұл сериал 15-орынды иеленді. Ол АҚШ-та «Sanford and Son», Швецияда «Albert & Herbert», Нидерландыда «Stiefbeen en zoon», Португалияда «Camilo & Filho» және Оңтүстік Африкада «Snetherswaite and Son» аттарымен қайта түсірілді. Сериалдың екі фильмге бейімделуі – «Степто мен ұлы» (1972) және «Степто мен ұлы қайтадан» (1973) кинотеатрларда көрсетілді. Сериал әке мен бала арасындағы ұрпақтар аралық қақтығысқа негізделген. «Лас қарт» атанған Альберт Степто – ескі мақта мен сүйек саудагері, өзінің кірпікшіл және ұмтылыспен айналысатын мінезімен ерекшеленеді. Ал оның ұлы Харольд әлеуметтік амбициялар мен жоғары талпыныстарға толы. Сериалда драмалық және трагедиялық элементтер де бар, мысалы, Харольдтың өз мақсаттарына жетуіне үнемі кедергі келтірілуі. 2000 жылы бұл сериал Британдық кино институтының құрастырған 100 ең үздік британдық телебағдарламасы тізімінде 44-орынды иеленді. 2001 жылы Channel 4 арнасы жүргізген сауалнамада Альберт 100 ең үздік телекадрлар тізімінде 39-шы орынға қойылды.

Сюжет

Көптеген эпизодтар екі ер адам арасындағы кейде зорлыққа шабуылдайтын дау-жанжалдар, Гарольдтың әйелдерге қанатын жаюға тырысуы және оның айналасында табылған заттарға қызығушылық танытуы төңірегінде өрбиді. Юмордың көп бөлігі кейіпкерлердің жағдайының қайғылы жайларынан, әсіресе Гарольдтың өзін жақсартуға жасаған талпыныстарынан (көбінесе егде Степто бұрынғысын кешірмейді) және олардың арасындағы шешілмейтін махаббат-жеккөрушілік қарым-қатынасынан туындайды. Альберт көбінесе үстемдік танытады және кез келген жарыста, мысалы, 1970 жылы түнде және жаңбыр жауғанда снукер ойнағанда, 1972 жылы Скраббл мен бадминтон сериясында сынға түскенде ұлынан басым екенін дәлелдейді. Гарольд бұл ойындарды өте қастерлейді және оларды өзін жақсартуға деген құштарлығының символы ретінде қарастырады, бірақ оның әрекеттері әрқашан сәтсіз аяқталады. Әкесінің табысы көбінесе одан артық дағдыларының есесінен, бірақ сыншыл ойыншылдығымен және ұлының сенімін әлсірету арқылы қол жеткізіледі. Сонымен қатар, Альберт әдетте ұлына қарағанда дұрыс шешімдер қабылдайды, ал ол өзінің шындықтан алыс, үмітсіз ізденістерінің нәтижесінде көптеген алдаулар мен соқпаққа түседі. Кейде жағдай өзгеріп, қарт жеңіске жетеді. Гарольд осы үнемі туындайтын наразылықтар мен жеңілістерден ашуға мініп, тіпті "Біз екіге бөлінеміз" (1972) фильмінде үйді бөліп алуға дейін барады, осылайша өзімшіл, мәдениетсіз және жағымсыз әкесімен бірге тұруға мәжбүр болмайды. Оның жоспары сәтсіз аяқталады және ол ешқандай шығу жолын таба алмайды. Дегенмен, барлық ашу-ызаға қарамастан, олардың арасындағы маңызды байланыс бар. Жаман жағдайларда Гарольд әкесіне адал болады, ал Альберт ұлына қамқорлық жасайды. Бұл қорғаныш байланысы бірнеше эпизодтарда көрінеді, мысалы, "Толық үй" (1963) Альберт Гарольдтың манипулятивті достарына қарсы карта ойынында Гарольдтың ақшасын қайтарып алғанда және "Жеті Степторай" (1974) олар қорғау рэкетін жүргізетін жергілікті бандиттен қауіп көргенде және Альберттің достарымен бірге бандиттің қарақшыларымен күресу үшін бірігеді. 1974 жылғы Рождестволық арнайы бағдарлама аяқталды және Гарольдтың тағы да нашар жоспарланған жағдайға түскені көрінеді, ол шетелде Рождество демалысын жоспарлайды, бірақ содан кейін оның паспортының мерзімі өткенін біледі. Әкесі жалғыз кетеді, ал Гарольд, көз жасымен сәлемдесіп, оған жақсы уақыт өткізуге мүмкіндік береді. Гарольд бірден кетіп, өз демалысына баратын әйелмен бірге көлікке отырады, бұл жағдайды ол басынан бастап жоспарлағандығын көрсетеді.

Many episodes revolve around sometimes violent disagreements between the two men, Harold's attempts to bed women and momentary interest over things found on his round. Much of the humour derives from the pathos of the protagonists' situation, especially Harold's continually thwarted (usually by the elder Steptoe) attempts to better himself, and the unresolvable love/hate relationship that exists between the pair. Albert almost always comes out on top, and routinely proves himself superior to his son whenever they compete, such as when they played snooker into the night and pouring rain in 1970, and Scrabble and badminton in the 1972 series. Harold takes these games extremely seriously and sees them as symbols of his desire to improve himself, but his efforts come to nothing each time. His father's success is partly down to greater skills but is aided by cynical gamesmanship and undermining of his son's confidence. In addition, Albert habitually has better judgement than his son, who blunders into multiple con tricks and blind alleys as a result of his unrealistic, desperate straw clutching approach. Occasionally the tables are turned, but overall the old man is the winner. Harold is infuriated by these persistent frustrations and defeats, even going to the extent in "Divided We Stand" (1972) of attempting to partition the house so that he does not have to share with his selfish, uncultured and negative father. His plan ends in failure and ultimately he can see no way out. However, for all the bitterness there is an essential bond between the pair. In bad situations, Harold sticks by his father, and Albert looks out for his son. This protective bond is shown in several episodes, such as "Full House" (1963) when Albert wins back Harold's money in a game of cards against Harold's manipulative group of friends, and "The Seven Steptoerai" (1974) when they are menaced by a local gangster running a protection racket and team up with some of Albert's friends to fight off the gangster's thugs. The 1974 Christmas special ended the run and it first appears Harold is once again at the bad end of poor planning, when he books a Christmas holiday abroad, but then finds his passport is out of date. His father must go alone, and Harold, tearfully it seems, waves him off to enjoy a potential good time without him. Harold trudges away, only to jump in a car with a woman to drive off on his own holiday, revealing that he had engineered the whole situation from the beginning.

Кейіпкерлер

Шоудағы екі басты кейіпкер – Альберт Степто (Уилфрид Брамбелл) және Гарольд Степто (Гарри Х. Корбет). Олардың үлкен, таралған отбасы бар, олар кейде пайда болады, оның ішінде Альберттің көптеген бауырлары мен қарындастары, соның ішінде Май әпкесі (Роуз Хилл), Артур ағасы (Джордж А. Купер) және Минни әпкесі (Молли Сугден).

Эпизодтар

Степто мен ұлы 1960-шы жылдардағы BBC теледидар бағдарламаларының арасында ерекше жағдай, себебі әрбір эпизод сақталып, 1967 және 1978 жылдар аралығында көптеген BBC мұрағаттық материалдарының жаппай жойылғанына қарамастан, BBC мұрағатында бар. Дегенмен, 1970 жылғы бірінші серияның барлық бөлімдері және екінші серияның барлық екі бөлімінен басқасы бастапқыда түсті түсірілген және қазірде тек қара-ақ тұрмыстық бейнетаспалар түрінде ғана сақталған. Жазушылар үшін басты таспалардан көшірмелерді BBC инженері Shibaden SV 700 жарты дюймдік роликке роликке бейнежазба құрылғысы арқылы жасаған – бұл бейнекассета жазба құрылғысының алғашқы нұсқасы. 2008 жылы 5-ші серияның «Қысқы ертегі» эпизодының қара-ақ тележазбасының бірінші ролигі (шамамен 15 минуттық) BBC-ге қайтарылды; бұл түсті Steptoe and Son эпизодының сақталған жалғыз тележазбасы. Түсті түсірілген 30 эпизодтың 17-сі бастапқы түсті форматында сақталған. 1962–1965 жылдардағы түпнұсқа серияның барлық эпизодтарының 2 дюймдік Quad видеотаспалары 1960 жылдардың соңында жойылды. Алайда, бұл эпизодтардың көпшілігі түпнұсқа видеотаспалардың 16 мм қара-ақ тележазбаларына көшірілген фильмдер түрінде сақталған. «Келіншегі», «Ағаш пальтолар», «Жатақшы» және «Менің әкеме торишіл» эпизодтары бұл ереженің ерекшелігі болып табылады, олар жазушылар Гальтон мен Симпсоннан алынған 405 желілік роликке роликке бейнежазбалардан жасалған оптикалық көшірмелер түрінде сақталған. BBC серияның 10 DVD-ін шығарды – сегіз серияның әрқайсысы және «The Very Best of Steptoe and Son» 1 және 2 томдары деп аталатын екі жинақ. Екі Рождестволық арнайы эпизод та DVD-де қолжетімді, сондай-ақ екі көркем фильм: «Степто мен ұлы» және «Степто мен ұлы тағы да саяхаттайды». 1–8 сериялардың және екі Рождестволық арнайы эпизодтардың жинағы 2entertain компаниясы 2007 жылдың 29 қазанында 2 аймақты DVD форматында шығарды. Сонымен қатар, 52 эпизод BBC радиосы үшін қайта жасылды, бастапқыда 1966–67 жылдары Light Programme бағдарламасында, кейіннен 1971 жылдан 1976 жылға дейін Radio 2 радиосында. «Қысқы ертегі» эпизодының арнайы қайта жасылдыруы BBC Four телеарнасында 2016 жылдың 14 қыркүйегінде BBC-нің «Жоғалған ситкомдар» маусымы аясында классикалық ситкомдардың жоғалған эпизодтарын қайта құру мақсатында көрсетілді.

Steptoe and Son is rare among 1960s BBC television programmes, in that every episode has survived and exists in the BBC Archives, despite the mass wiping of many BBC archive holdings between 1967 and 1978. However, all the instalments from the first 1970 series and all bar two from the second were originally made in colour and are only known to survive in the form of black and white domestic videotape recordings. Copies were made from the master tapes for the writers by an engineer at the BBC using a Shibaden SV 700 half inch reel to reel video recorder—a forerunner of the video cassette recorder. In 2008, the first reel of a black and white telerecording of the Series 5 episode "A Winter's Tale" (lasting approximately 15 minutes) was returned to the BBC; this is the only telerecording of a colour Steptoe and Son episode known to still exist. Of the 30 episodes produced in colour, 17 exist in their original colour format. The original 2" Quad videotapes of all the episodes of the original 1962–65 series were wiped in the late 1960s. However, these episodes mostly survive on film transfers of the original videotapes as 16mm black and white telerecordings. The exceptions to this are "The Stepmother", "The Wooden Overcoats", "The Lodger" and "My Old Man's a Tory", which exist as optical transfers made from domestic 405 line reel to reel videotapes obtained from writers Galton and Simpson. The BBC has released 10 DVDs of the series—each of the eight series, and two compilations entitled "The Very Best of Steptoe and Son" volumes 1 and 2. Two Christmas specials are also available on DVD, as are two feature films: Steptoe and Son and Steptoe and Son Ride Again. A boxed set of Series 1–8 and the two Christmas specials was released on Region 2 DVD by 2entertain on 29 October 2007. In addition, 52 episodes were remade for BBC Radio, initially on the Light Programme in 1966–67 and later Radio 2 from 1971 to 1976. A special one off remake of the "A Winter's Tale" episode aired on BBC Four on 14 September 2016, as part of the BBC's Lost Sitcom season recreating lost episodes of classic sitcoms.

Скетчтердегі көріністер

1962 жылы Брамбелл мен Корбет Галтон мен Симпсон жазған «Степто мен Ұл» эскизінде ойнады, ол BBC-нің жылдық «Жұлдыздармен бірге Рождество түні» бағдарламасында 1962 жылдың 25 желтоқсанында көрсетілді. Бұл жазба сақталмаған. 1963 жылы олар ITV Royal Variety Performance бағдарламасында Галтон мен Симпсон жазған эскизде пайда болды, онда «Степто мен Ұл» Букингем сарайының сыртында ойнап жүрді. 1963 жылдың 10 қарашасында тікелей эфирде көрсетілген шоудың тележазбасы әлі де бар. Эскиздің аудиосы 7 дюймдік пластинкамен де шығарылды. 1963 жылдың 31 желтоқсанында BBC «Бұл квадрат әлем» бағдарламасын көрсетті, онда Вилфрид Брамбелл Альберт Степто рөлінде BBC телеорталығының ғарышқа ұшырылуын көрді. Эскиз «Doctor Who: The Aztecs» DVD-нің арнайы басылымына қосымша материал ретінде енгізілді. 1966 жылы олар BBC-нің «Кен Додд Шоуы» бағдарламасында Галтон мен Симпсон жазған тағы бір тікелей эфирдегі эскизде ойнады, онда «Степто мен Ұл» Блэкпул жағажайында, ал Кен Додд соңғы екі минутта ерекше гольф шебері рөлінде болды. 1966 жылдың 24 шілдесінде көрсетілген шоудың тележазбасы сақталған. 1967 жылы олар BBC-нің жылдық «Жұлдыздармен бірге Рождество түні» бағдарламасында қысқа фильмдегі кейіпкерлер ретінде пайда болды. 1967 жылдың 25 желтоқсанында көрсетілген «Степто мен Ұл» эскизінің қара-ақ түсті фильмі әлі де сақталған. 1978 жылы олар «Good Luck Scotland» атты бағдарлама үшін арнайы жазылған «Scotch on the Rocks» радио эскизін жазды. Бұл эскизді де Галтон мен Симпсон жазды, онда Альберт 1978 жылғы әлем чемпионатында Шотландия футбол командасының ойынын көру үшін Аргентинаға баруды қалайды, себебі бағдарламаның «Good Luck Scotland» деген атауы Шотландияның сол жылы әлем чемпионатын жеңіп алу мүмкіндігіне қатысты.

Жарнамалар

1977 жылы Брамбелл мен Корбет Австралияға сапар барысында түсірілген "Аякс" тазалау құралдарының екі тележарнамасында өз рөлінде пайда болды. 1981 жылы олардың соңғы ортақ түсірілімі Ұлыбританияда "Kenco Coffee" кофеінің жарнамасында болды.

Степто ұлын кездестірген кезде

When Steptoe Met Son) - 2002 жылы Channel 4 телеарнасынан шыққан Уилфрид Брамбелл мен Гарри Х. Корбеттің жеке өмірі туралы деректі фильм. Ол 2002 жылдың 20 тамызында көрсетілді. Бағдарламада Брамбелл мен Корбеттің экрандағы кейіпкерлерінен қатты өзгеше екені айтылады. Корбет өзінің перспективті актерлік мансабы бар деп ойлады, бірақ Гарольд рөлімен шектеліп, типтік кастинг оның жұмыс таңдау мүмкіндіктерін азайтқандықтан, серияға қайта оралуға мәжбүр болды. Ал Брамбелл гомосексуал болған, ол 1960 жылдары әлі де жақтырмасқа ұшыраған және 1967 жылғы Жыныстық қатынас туралы заңға дейін заңсыз болғандықтан, жасырын өмір сүрген. Деректі фильмде Корбет пен Брамбелл арасындағы бұрыннан шиеленіскен қарым-қатынас Австралияға жасаған соңғы саяхат барысында толығымен үзілгені туралы айтылады.

Стептоның қарғысы

"Steptoe қарғысы" – 2008 жылғы 19 наурызда BBC Four телеарнасында телеарна тұлғалары туралы драмалар маусымының бөлігі ретінде алғаш рет көрсетілген телеспектакль. Онда Гарри Корбет рөлін Джейсон Айзекс, ал Уилфрид Брамбелл рөлін Фил Дэвис сомдады. Драма актерлердің BBC-нің "Steptoe and Son" ситкомын түсіру кезіндегі экрандағы және экраннан тыс қарым-қатынастарын көрсетеді. Бұл туынды актерлердің әріптестерімен, достарымен, туыстарымен, сондай-ақ "Steptoe" сценарийшілері Рей Гальтонмен және Алан Симпсонмен жасалған сұхбаттар негізінде құрылған. Сценарий авторы – Брайан Филлис, ол 2006 жылы экраннан тыс тележүргізуші Фанни Крэдок туралы "Фанниге деген қорқыныш" атты ұқсас тақырыптағы драманың да авторы. 66 минуттық фильмді Майкл Сэмюэлс түсірді, ал Бен Бикертон продюсерлік етті. "Steptoe ұлын кездестірген кезде" және "Steptoe қарғысы" атты туындыларды Гальтон мен Симпсон, сондай-ақ Корбеттің отбасы нақты емес деп санайды.

Степто мен ұлы мұнай барабандары жолында қаза тапты

2005 жылдың қазан айында Рей Галтон мен Джон Антробус «Степто және ұлы» атты пьесаларын Йорк қаласындағы Корольдік театрдағы «Oil Drum Lane-дегі кісі өлтіру» спектаклімен алғаш рет көрсетті. Одан кейін ол бүкіл ел бойынша гастрольдік сапарға шықты. Оқиға заманауи дәуірде өрбітіп, Харольдтың әкесін өлтіруіне және 30 жылдан кейін Альбертпен кездесуіне, содан кейін Альберттің әуескелек ретінде пайда болуына арналған. Соңында бұл «Степто» сагасының аяқталуы екені анық белгілі болады. Бұл идея алғаш рет туындаған жоқ. Уилфрид Брамбелл үшінші сезоннан кейін Ұлыбританиядан Бродвейде сәтсіз музыкалық мансапты іздеу үшін кеткен кезде, Галтон мен Симпсон Брамбеллдің оралуын күтпей бағдарламаны жалғастыру үшін Альбертті «өлтіру» туралы ойға келді. Оның орнына Харольдтың заңды емес ұлы Артур (бұл рөл актер Дэвид Хеммингс үшін арналған деп есептелді) қойылатын болды. Корбет бұл идеяны ұнатпады, оны абсурдты деп санады, бірақ 2008 жылғы «Стептоның қарғысы» драмасында Корбет осы тұжырымға қуанғандай көрінеді, себебі әке рөлі Харольдтың кейіпкеріне ұзақ уақыттан бері қажет болған даму мен өсуге мүмкіндік берер еді.

Степто мен ұлы Книхай

2012 және 2013 жылдары Книхай театры сахналаған «Степто мен ұлы» төрт түпнұсқа сценарий негізінде қойылған. Бұл қойылым Альберт пен Гарольдтың жағдайын Беккеттік тұрғысынан көрсетуге бағытталған, әсіресе әлеуметтік топқа тым тәуелділік және оның шеңберінде қалу тақырыптарына назар аударды. Қойылым Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапармен өтіп, Financial Times газетінен жағымды пікірлер алды, ал The Guardian журналының Линн Гарднері үш жұлдыз берді.

DVD-дері

Серияның шығарылу күні Диск саны Ерекшеліктері 2-аймақ 4-аймақ 1 серия 13 қыркүйек 2004 10 қараша 2004 1 серия 2 8 тамыз 2005 2 наурыз 2006 1 серия 3 13 ақпан 2006 6 шілде 2006 1 серия 4 15 мамыр 2006 6 шілде 2006 2 серия 5 24 шілде 2006 1 тамыз 2007 2 серия 6 8 қаңтар 2007 5 наурыз 2008 2 серия 7 26 наурыз 2007 7 тамыз 2008 2 серия 8 14 мамыр 2007 5 наурыз 2009 1 Рождестволық арнайы шығарылымдар 29 қазан 2007 6 қараша 2008 1 1-8 сериялар 29 қазан 2007 1 қазан 2009 13 1-8 сериялар 22 қазан 2018 13