Кіріспе

Латын әліпбиінің 15-ші әрпі

әліпби әрпі

O немесе o – латын әліпбиінің он бесінші әрпі және төртінші дауысты әрпі. Ол қазіргі ағылшын әліпбиінде, сондай-ақ Батыс Еуропаның басқа тілдерінің және әлемнің көптеген тілдерінің әліпбиінде қолданылады. Ағылшын тіліндегі атауы – o (айтылуы /oʊ/), көпше түрі – oes.

Атауы

Ағылшын тілінде бұл әріптің атауы "ұзын О" дыбысы деп аталады, және /oʊ/ деп айтылады. Көптеген басқа тілдерде оның атауы ашық буынлардағы әріптің айтылуымен сәйкес келеді.

Ағылшынша

Бұл әріп ағылшын алфавитіндегі төртінші әріп. Басқа ағылшын дауысты әріптері сияқты, оның да "ұзын" және "қысқа" айтылуы бар. "Ұзын" дыбысы, мысалы "boat" сөзіндегідей, көбінесе /oʊ/ дифтонғы болып келеді (айтылуы диалектіге қарай /oʊ/ -ден /o/ -ға дейін өзгереді). Ағылшын тілінде "қысқа" дыбысы да бар, мысалы "fox" сөзіндегідей, ол /ɒ/ деп белгіленеді және әртүрлі диалектілерде сәл өзгеше естіледі. Британ ағылшын тілінің көптеген диалектілерінде бұл ашық ортаңғы артқы дөңгеленген дауысты немесе ашық артқы дөңгеленген дауысты болып келеді; ал американдық ағылшын тілінде көбінесе дөңгеленбеген артқы орта дауыстыға жақын орталық дауысты болады. Көбінесе қолданылатын диграфтарға /uː/ немесе /ʊ/ дыбыстарын көрсететін , /ɔɪ/ дифтонғын көрсететін және контекст пен этимологияға байланысты әртүрлі айтылуларын көрсететін жатады.

Басқа тілдер

көп тілде ашық ортаңғы артқы дөңгелек дауысы, ортаңғы артқы дөңгелек дауысы немесе жақын ортаңғы артқы дөңгелек дауысымен байланысты. Басқа тілдерде әртүрлі дыбыстарды білдіру үшін қолданылады, әдетте, кем дегенде жартылай ашық артқы дауыстар. Латын және грек әліпбилерінде болмаған дыбыстарды, әсіресе дөңгелектелген алдыңғы дауыстарды ажырату үшін кейбір тілдердің әліпбилері үшін және сияқты туынды әріптер жасалған.

Басқа жүйелер

Халықаралық фонетикалық әліпбиде, [ө] жақын ортаңғы, артқы, дөңгелектелген дауыс белгісін көрсетеді.