Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1807 жылғы Кеңестің жарлықтары. Көптеген елдердегі заңнамалық тәртіп. Кеңестің жарлығы – көптеген елдерде, әсіресе Ұлттар Достастығына жататын мемлекеттердегі заңның бір түрі. Ұлыбританияда бұл заңдар монарх атынан, оның кеңесімен және келісімімен, Ясақ кеңес арқылы (Патша Кеңесі) қабылданады, бірақ басқа елдерде терминология өзгеше болуы мүмкін. Бұл терминді егемендік бекітілуінсіз, тек Кеңес атынан қабылданатын Кеңестің жарлықтарымен шатастырмау керек.
the Orders in Council of 1807
Legislative order in many countries
An Order in Council is a type of legislation in many countries, especially the Commonwealth realms. In the United Kingdom, this legislation is formally made in the name of the monarch by and with the advice and consent of the Privy Council (King in Council), but in other countries the terminology may vary. The term should not be confused with Orders of Council, which are made in the name of the Council without sovereign approval.
Түрлері, қолданылуы және терминологиясы
Кеңестегі бұйрықтардың екі негізгі түрі бар: Кеңестегі король патшалық құқығын жүзеге асыратын Кеңестегі бұйрықтар және Парламент актісіне сәйкес қабылданатын Кеңестегі бұйрықтар. Ұлыбританияда бұйрықтар монархтың Жеке кеңесінің (Король кеңесі немесе Королева кеңесі) кеңесімен ресми түрде жасалады. Канадада федералдық Кеңестегі бұйрықтар Канада Королінің құпия кеңесі генерал-губернатордың атынан шығарылады; провинциялық Кеңестегі бұйрықтар провинциялық атқарушы кеңес вице-губернатордың кеңесінде шығарылады. Басқа жерлерде губернатордың атынан атқарушы кеңес (кеңестегі губернатор, кеңестегі генерал-губернатор және т.б.). Жаңа Зеландияда Үкімет шешімдерін іске асыру үшін атқарушы кеңес қабылдаған Кеңестегі бұйрықтар қажет. Парламент актілерінен басқа, Кеңестегі бұйрықтар – үкіметтің заңдық күші бар шешімдерді іске асырудың негізгі тәсілі.
Two principal types of Order in Council exist: Orders in Council whereby the King in Council exercises the royal prerogative, and Orders in Council made in accordance with an Act of Parliament. In the United Kingdom, orders are formally made by the Monarch with the advice of the Privy Council (King in Council or Queen in Council). In Canada, federal Orders in Council are made in the name of the Governor General by the King's Privy Council for Canada; provincial Orders in Council are of the Lieutenant Governor in Council by the provincial Executive Council. In other places in name of the governor by the Executive Council (Governor in Council, Governor General in Council, etc.). In New Zealand, the Orders in Council, undertaken by the Executive Council, are required to give effect to the government's decisions. Apart from Acts of Parliament, Orders in Council are the main method by which the government implements decisions that need legal force.
Прерогативтік бұйрықтар
Патшалық прерогатива негізінде қабылданған Кеңестің бұйрығы өкілеттігі үшін ешқандай заңға тәуелді емес, бірақ Парламент актісі оны өзгерте алады. Бұл түр уақыт өте келе сирек кездеседі, себебі заңдар бұрын патшалық прерогативаның бір бөлігін құраған салаларға еніп жатыр. Патшалық прерогативаға жататын және осылайша (прерогативті) Кеңестің бұйрықтарымен реттелетін мәселелерге Парламенттің сессиясын тоқтату, патшалық жарғылар және Ұлыбританияның теңізден тыс аумақтарын басқару кіреді. Ұлыбританияның Кеңес бұйрықтары кейде сот шешімдерін кері қайтаруға немесе Парламенттің қатысуынсыз, Ұлыбританияның теңізден тыс аумақтарына, мысалы, Кариб аймағындағы территорияларға (Адам өлтіру үшін өлім жазасын жою) қатысты британдық заңды күшіне енгізуге қолданылуы мүмкін (1991 жылғы бұйрық). Ұлыбританияның өзінде сот шешімдерін Парламент актісі немесе жоғары соттың апелляциялық шешімі ғана ресми түрде жоққа шығара алады. Ұлттар достастығының қалған бөлігінде олар Кабинет пен атқарушы билік қабылдаған, Парламенттің мақұлдауы қажет емес шешімдерді іске асыру үшін қолданылады. Ұзақ уақыт бойы прерогативтік бұйрықтар, бастапқы заңдар болып есептелетін, сотқа шағымдануға жатпайды деп ойылды. Бірақ 1985 жылғы «Мемлекеттік қызметкерлердің кеңесіне қарсы Мемлекеттік қызмет министрі» ісінде бұл өзгертілді, алайда ұлттық қауіпсіздік сияқты кейбір ерекшеліктерге рұқсат берілді. Сондықтан, берілген прерогативтік бұйрық оның мәніне байланысты сотқа шағымдануға жата ма, жатпай ма, оны анықтау қажет.
An Order in Council made under the royal prerogative does not depend on any statute for its authority, although an Act of Parliament may change this. This type has become less common with the passage of time, as statutes encroach on areas that used to form part of the royal prerogative. Matters which still fall within the royal prerogative and hence are regulated by (prerogative) Orders in Council include the prorogation of Parliament, royal charters, and the governance of British Overseas Territories. British Orders in Council may occasionally be used to effectively reverse court decisions or enforce British law applicable to British Overseas Territories without involving Parliament such as the Caribbean Territories (Abolition of Death Penalty for Murder) Order 1991. Within the United Kingdom itself, court decisions can be formally overruled only by an act of Parliament or by the decision of a higher court on appeal. In the rest of the Commonwealth they are used to carry out any decisions made by the cabinet and the executive that would not need to be approved by Parliament. It was long thought that prerogative orders, being primary legislation, were not subject to judicial review. This was reversed in the 1985 case Council of Civil Service Unions v Minister for the Civil Service, which, however, allowed for some exceptions, such as national security. A given prerogative order therefore may or may not be subject to judicial review, depending on its nature.
Канада
Британ империясы Біріккен елдер жағынан Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін Канадада "жау ұлтына" жататын шетелдіктерді тіркеу және белгілі бір жағдайларда қамау туралы Кеңес бұйрығы шығарылды. 1914 және 1920 жылдар аралығында 8579 "жау шетелдігі" интернациялық лагерьлерде ұсталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде совет газеті ақын және университет профессоры Уотсон Киркконнеллді, ол украинофил және сталиндік режимдегі адам құқықтары бұзушылықтары туралы жариялаған публицист ретінде белгілі болған, "Канадалық фашизмнің фюрері" деп айыптады. Қазіргі уақытта Канаданың премьер-министрі Маккензи Кинг, нацистік Германияға қарсы советтік-канадтық әскери одақты қорғау үшін Киркконнеллді үнсіздендіру үшін Кеңес бұйрығын қолдануды қыраулы қарастырғаны жақсы құжатталған. 1988 жылдың 21 қарашасында Брайан Малрони үкіметінің Кеңес бұйрығымен American Express компаниясының канадалық еншілес банкі – Amex Bank of Canada құрылды, бірақ сол кездегі федералдық банк саясаты әдетте шетелдік компанияның мұндай құрылуына рұқсат бермейтін. 2004 жылдың шілдесінде және 2006 жылдың тамызында Кеңес бұйрықтары ұлттық қауіпсіздік негіздерімен бұрын АҚШ-тың Гуантанамода қамауда ұсталған Қадыр отбасының мүшесі Абдурахман Хадрға паспорт беруден бас тартты. Біріншісі Федералды соттың сот қарауынан кейін күшін жойды, өйткені оның өтінішін берген кезде ұлттық қауіпсіздік Канаданың паспорттық бұйрығында бас тарту негізі ретінде қарастырылмаған, бірақ кейіннен осы негізді қосу үшін түзетулер енгізілді. 2017 жылдың шілдесінде Канада үкіметі бұрынғы нацистік аудармашы Хельмут Оберландерді Канада азаматтығынан айыру туралы Кеңес бұйрығын шығарды. 2020 жылдың 1 мамырында 2020 жылғы Жаңа Шотландиядағы шабуылға жауап ретінде 1500-ден астам үлгідегі қару-жарақтарға тыйым салынды және олар тыйым салынған қарулар деп жарияланды. Бұйрық осы қару-жарақтарға қатысты барлық тіркелген иелену тізімдерін дереу күшін жойды, иелеріне оларды иелену, пайдалану, тасымалдау немесе сатуды, бірнеше шектеулі жағдайларды қоспағанда, заңсыз етеді. Сонымен қатар, екінші Кеңес бұйрығы 2022 жылдың 30 сәуіріне дейін кешірім беру кезеңін жариялады, осы уақыт ішінде жаңа тыйым салынған қару-жарақтардың иелері оларды қолдан жоюға, жоюға немесе заңды түрде иеленуге болатын елге экспорттауға мүмкіндік алды.
After the British Empire entered World War I on the Allied side, an Order in Council was made in Canada for the registration and in certain cases for the internment of aliens of "enemy nationality". Between 1914 and 1920, 8,579 "enemy aliens" were detained in internment camps. During the Second World War, the Soviet newspaper Trud accused poet and university professor Watson Kirkconnell, who was known to be both a Ukrainophile and a publicist of human rights abuses under Stalinism, of being "the Führer of Canadian Fascism". It is now well documented that Canadian Prime Minister Mackenzie King seriously considered acting to protect the Soviet Canadian military alliance against Nazi Germany by silencing Kirkconnell with an Order in Council. An Order in Council made by the Brian Mulroney government on 21 November 1988 created Amex Bank of Canada, a Canadian banking subsidiary of American Express, although federal banking policy at the time would not ordinarily have permitted such an establishment by a foreign company. In July 2004 and August 2006, Orders in Council were used to deny a passport to Abdurahman Khadr, a member of the Khadr family who had previously been held in detention by the United States at Guantanamo Bay, on the grounds of national security. The first was overturned on judicial review by the Federal Court as, at the time of his application, national security was not included as a ground for refusal in the Canadian Passport Order, which was since amended to include the ground. In July 2017, the government of Canada used an Order in Council to strip ex Nazi interpreter Helmut Oberlander of his Canadian citizenship. On May 1, 2020, an Order in Council was used to declare over 1,500 models of firearm to be prohibited weapons, in response to the 2020 Nova Scotia attacks. The order immediately nullified the existing registrations of ownership for all the weapons it affected, making it illegal for owners to possess, use, transport, or sell them except in a few limited circumstances. A second Order in Council was simultaneously passed declaring an amnesty period until April 30, 2022, in which time owners of newly prohibited firearms could have them deactivated, destroyed, or exported to a country in which they could be legally owned.
Ұлыбритания
2004 жылы Кеңес бұйрықтары Ұлыбританиядағы сот шешімін күштен шығару үшін даулы түрде қолданылды, онда Чагос аралдарының халқының Британдық Үнді мұхиты аумағынан (BIOT) жер аударылуы заңсыз деп танылған болатын. Бастапқыда 2006 жылы Жоғары сот бұл Кеңес бұйрықтарының заңсыз екенін мәлімдеді: «Министрдің бұйрық арқылы бүкіл халықты Британдық теңіз аймағынан қууы және ол мұны аймақтың 'тыныштығы, тәртібі және жақсы басқаруы' үшін жасап отыр деп мәлімдеуі біз үшін қабылдауға келмейді». Ұлыбритания үкіметінің алғашқы апелляциясы сәтсіз аяқталды, Апелляциялық сот шешімді «ешқандай шектеусіз әрекет еткен» үкімет министрінің заңсыз қабылдағанын анықтады. Алайда, үкімет Лордтар палатасына апелляция жасады, ол Жоғары сот пен Апелляциялық соттың шешімдерін жоққа шығарды (R v Secretary of State for Foreign and Commonwealth Affairs, ex parte Bancoult (No 2)). Лордтар сонымен қатар, соттардың Мемлекеттік хатшының BIOT-тың тыныштығы, тәртібі және жақсы басқаруына қызмет ететін шешімдерін өздерінің пікірлерімен алмастыруға құқығы жоқ деп шешті. Қауіпсіздік және қоныс аудару құны ескерілгенін есепке алғанда, бұйрықтар фактілер бойынша ақылға сыймас болған жоқ. Сонымен қатар, бұйрықтардың ешқайсысы Чагос аралдарындағы чагостықтардың тұру құқығына қатысты кез келген негізгі принципке қайшы екендігіне байланысты британдық соттарда шағымдануға жарамайды.
Orders in Council were controversially used in 2004 to overturn a court ruling in the United Kingdom that held that the exile of the Chagossians from the British Indian Ocean Territory (BIOT) was unlawful. Initially, the High Court in 2006 held that these Orders in Council were unlawful: "The suggestion that a minister can, through the means of an order in council, exile a whole population from a British Overseas Territory and claim that he is doing so for the 'peace, order and good government' of the territory is to us repugnant." The UK government's first appeal failed, with the Court of Appeal holding that the decision had been unlawfully taken by a government minister "acting without any constraint". However, the government successfully appealed to the House of Lords, which overturned the High Court and Court of Appeal decisions (R v Secretary of State for Foreign and Commonwealth Affairs, ex parte Bancoult (No 2)). The Law Lords decided Also, it was not for the courts to substitute their judgement for that of the Secretary of State as to what was conducive to the peace, order and good government of the BIOT. The orders were not Wednesbury unreasonable on the facts, given the considerations of security and cost of resettlement. Finally, none of the orders was open to challenge in the British courts on the ground of repugnancy to any fundamental principle relating to the rights of abode of the Chagossians in the Chagos Islands.