Остроготтар: Тарих және Италиядағы Корольдігі

Кіріспе

5-6 ғасырлардағы герман этносы

Остроготтар (Острогот, Острогот) – рим дәуіріндегі герман халқы. V ғасырда олар батыс рим империясының ішінде екі үлкен гот патшалығының бірін құруда вестготтардан кейін, IV ғасырда Балқанға қоныс аударған үлкен гот халықтарының негізінде пайда болды. Визиготтар Аларик I басшылығымен құрылғанда, Италияны билеген жаңа Остгот саяси бірлігі Ұлы Теодорих басшылығымен Балқанда құрылды. Теодорихтің әулеті – Амаль әулеті, Атилланың өлімінен және оның ғұн империясының құлауынан кейін Рим Паннониясында патшалық билікті жинақтады. Византия императоры Зенон осы паннониялық готтарды оңтүстіктегі фракиялық готтарға қарсы пайдаланды. Алайда, фракиялық көшбасшы Теодорих Страбон мен оның ұлы Рецитахтың өлімінен кейін екі топ бірікті. Содан кейін Зенон Теодорихқа Италияға басып кіруді және бұрын патша ретінде қолдаған Одоакрды ауыстыруды ұсынды. 493 жылы Теодорих Одоакрдың әскерін жеңіп, қарсыласын тойда өлтірген кезде Италияның Остгот патшалығын құрды. Теодорихтің өлімінен кейін тұрақсыздық кезеңі басталды, нәтижесінде Византия императоры Юстиниан 535 жылы Рим империясының бұрынғы батыс провинцияларын қайтару мақсатымен Остготтарға қарсы соғыс жариялады. Бастапқыда византиялықтар сәттілікке жетті, бірақ Тотила басшылығымен готтар Тотила Тагина шайқасында қаза болғанға дейін жоғалған аумақтың көп бөлігін қайтарып алды. Соғыс шамамен 21 жылға созылды және Италияға зор зиян келтіріп, түбетейдің халқын азайтты. Италияда қалған Остготтар 568 жылы Италияда патшалық құрған ломбардтардың құрамына енді. Басқа гот топтары сияқты, оларды құраған халықтардың тарихын Рим Балқанына жеткенге дейін толыққанды қалпына келтіру қиын. Алайда, Остготтар ертеректегі Грейтунгілермен байланысты. Остготтар өздерін V ғасырда да готтар деп атаған. Бірақ, одан бұрын олар бір рет Клавдианның поэмасында, Фригияда әскери бөлім ретінде қоныстанған Грейтунгілер тобымен байланыстырылған. Готтар туралы 6-ғасырлық тарихшы Иордан өз заманындағы Остготтарды 4-ғасырдың королі Ерманарх басқарған готтармен теңестірді, римдік жазушы Аммиан Марцеллин оларды Грейтунгілер деп атады және Днестр мен Дон өзендері арасында өмір сүргендіктерін сипаттады. Осы Грейтунгі готтарға шығыстан гунндар мен аландықтар шабуыл жасады, соның салдарынан готтардың үлкен топтары Рим империясына көшіп келді, ал қалғандары гунндарға бағынды.

The Ostrogoths (Ostrogothi, Austrogothi) were a Roman era Germanic people. In the 5th century, they followed the Visigoths in creating one of the two great Gothic kingdoms within the Western Roman Empire, drawing upon the large Gothic populations who had settled in the Balkans in the 4th century. While the Visigoths had formed under the leadership of Alaric I, the new Ostrogothic political entity which came to rule Italy was formed in the Balkans under Theodoric the Great. Theoderic's family, the Amal dynasty, accumulated royal power in Roman Pannonia after the death of Attila, and collapse of his Hunnic empire. Byzantine Emperor Zeno played these Pannonian Goths off against the Thracian Goths to their south. However, instead the two groups united after the death of the Thracian leader Theoderic Strabo and his son Recitach. Zeno then backed Theodoric to invade Italy and replace Odoacer there, whom he had previously supported as its king. In 493, Theodoric established the Ostrogothic Kingdom of Italy, when he defeated Odoacer's forces and killed his rival at a banquet. Following the death of Theodoric, there was a period of instability, eventually tempting the Byzantine Emperor Justinian to declare war on the Ostrogoths in 535, in an effort to restore the former western provinces of the Roman Empire. Initially, the Byzantines were successful, but under the leadership of Totila, the Goths reconquered most of the lost territory until Totila's death at the Battle of Taginae. The war lasted almost 21 years and caused enormous damage across Italy, reducing the population of the peninsula. Any remaining Ostrogoths in Italy were absorbed into the Lombards, who established a kingdom in Italy in 568. As with other Gothic groups, the history of the peoples who made them up before they reached the Roman Balkans is difficult to reconstruct in detail. However, the Ostrogoths are associated with the earlier Greuthungi. The Ostrogoths themselves were commonly referred to simply as Goths even in the 5th century. However, before then they were referred to once, in a poem by Claudian which associates them with a group of Greuthungi, settled as a military unit in Phrygia. The 6th century historian of the Goths Jordanes also equated the Ostrogoths of his time to the Goths ruled by King Ermanaric in the 4th century, who the Roman writer Ammianus Marcellinus had called Greuthungi, and described as living between the Dniester and Don rivers. These Greuthungi Goths were attacked by Huns and Alans from the east, and it was reportedly for this reason that large groups of Goths moved into the Roman Empire, while others became subservient to the Huns.

Готтар

Остготтар – готтар деп аталатын көптеген халықтың бірі еді. Готтар туралы жазбалар үшінші ғасырдан бастап Рим тарихында пайда бола бастады, олар Төменгі Дунай және Қара теңіздің солтүстік аймақтарында қоныстанды. Олар бұл аймақта бұрыннан бері тұратын карптар және түрлі сарматтар сияқты халықтармен билік пен римдік жәрдемдері үшін бәсекелесті, сондай-ақ рим әскеріне әскер жинады. Олардың герман тілі мен материалдық мәдениетіне сүйене отырып, готтардың мәдениеті солтүстіктегі Висла өзенінен, қазіргі Польшадан және бастапқыда Гёталандтан (ағылшын тілінде Батыс және Шығыс Гёталанд) және қазіргі Швециядағы Готландтан тараған деп саналады. Үшінші ғасырға қарай готтар өздерінің есімдерімен аталған кіші топтарға бөлініп кеткен, себебі Рим империясымен және Карпат тауларымен шектесетін тервингтер кем дегенде бір рет жеке аталып өтті. Кейінірек айтылған остготтар, шығысқа қарай қоныстанған греунгтермен байланысты. Аммианның мәлімдемесіне сәйкес, тервингтер мен греунгтер арасындағы шекара Днестр өзені болса, греунгтердің шығысында Дон өзенінің жанында тұратын алан тайпалары болды.

Готика тілі

Италиядағы остготтар сөйлеу және жазу түрі бар гот тілін қолданды, және бүгінде бұл тіл Ульфила жасаған Киелі кітап аудармасы арқылы ең жақсы сақталған. Готтар Рим империясының ішінде қоныстанған барлық жерде азшылық құрады, сондықтан гот тілі немесе ерекше гот ұлты қазірге дейін сақталған жоқ. Алайда, Остготтар мемлекеті сақтауға көмектескен гот тіліндегі мәтіндер – "үзіліссіз мәтіндері" бар жалғыз шығыс герман тілі және кез келген герман тілінің ең ерте маңызды қалдықтары болып табылады.

Гунннан бұрын греутунгтар мен остготтар

Гунндардың келуі алдында готтардың бөліністерінің мәні белгісіз, бірақ тарихының барлық кезеңінде остготтар осы атпен өте сирек, көбінесе түсініксіз жағдайларда еске алынады. Дегенмен, басқа гот топтарының атаулары арасында олар Греутхунгтермен байланыстырылады. Ғалымдардың пікірлері екіге бөлінген. Тарихшы Гервиг Вольфрам бұл екі атаудың бір халықты білдіретінін айтады, бұл төменде талқыланады. Питер Хизер керісінше, былай деп жазады: Теодорихтің Италияға бастаған тобындағы остготтар – түрлі топтарды қамтитын күрделі фрагментация және бірігу процестерінің нәтижесі, көбінесе, бірақ тек готтар емес, және заманауи деректер Жорданның остготтар Греутхунгтердің басқа аты деген тұжырымын жоққа шығарады. Кейбір тарихшылар Хизерден одан да әрі барып, Амал тайпасы саяси біріктірмес бұрын, остготтарды біріктірген тіпті готтардың өзіндік этностығы болды ма деп күмәнданады. Остготтар туралы ертедегі күмәнді айтылған сөз – кейін жазылған Historia Augusta-да кездеседі, ол остготтар мен греутхунгтерді ажыратады. Император Клавдий Готикус (268–270 жылдары билеген) «гот» атағын алған кезде бағындырған «скиф» халықтарының тізімі берілген: «peuci trutungi austorgoti uirtingi sigy pedes celtae etiam eruli». Бұл сөздерді қазіргі ғалымдар белгілі халықтарды қосу үшін әдетте редакциялайды: «Peuci, Grutungi, Austrogoti, Tervingi, Visi, Gipedes, Celtae etiam et Eruli» (қосылған басалау). Алайда, бұл жұмыс, әсіресе қазіргі терминология үшін сенімді емес деп саналады. Готиканың өз атынан әрекет еткен кіші тобының, атап айтқанда Тервингтердің алғашқы жазбасы 291 жылы жасалған. Греутхунгтер, Везилер және Остроготтар 388 жылдан ертерек емес деп расталған. Остготтар туралы алғашқы нақты мәлімет Тервингтерден жүз жылдан астам соң, 399 жылы айтылған, және бұл Амалдар Италия патшалығын құрғанға дейін осы аттың жалғыз нақты айтылуы. Клавдианның бір өлеңі Греутхунгтермен араласқан, Фригияға қоныстанған остготтарды, бұрын Римге қарсы соғысқан, бірақ енді оған қызмет етуге тиіс болған наразы варвар әскері ретінде суреттейді. Клавдиан ұзақ өлеңінде «острогот» терминін бір рет қана қолданады, бірақ осы топқа қатысты басқа сілтемелерде оларды көбінесе Греутхунгтер немесе «гетик» деп атайды (осы кезеңде готтар үшін поэтикалық түрде қолданылатын ескі сөз). Бұл готтар гот тегінен шыққан римдік генерал Трибигильдтің басшылығымен көтеріліске шықты. Кейіннен Зосим Трибигильдтің және оның евнух консулы Евтропийге қарсы көтерілісін сипаттады. Евтропийдің өлімінен кейін Трибигильдке қарсы соғысуға жіберілген ашулы гот генералы Гайнас онымен ашық одақтасты. Зосим бұл екі готтың арасында бастапқыда сөз байласу болғанына сенді. Тарихшылардың көпшілігі бұл греутхунгтердің фригиялық қонысы, ішінде остготтар болған, 386 жылы Одотей басқарған греутхунгтер күшінің бөлігі болды деп санайды, ал 376 жылы Алатеус және Сафракс басқарған бұрынғы греутхунгтер емес. VI ғасырдың жазушысы Жорданнан бастап, оның Getica-сы – остготик Амал әулетінің тарихы, греутхунгтерді остготтармен теңестіру дәстүрі қалыптасқан. Жордан греутхунгтерді осы атпен есімдерін атамайды, бірақ ол Италияның гот патшаларын, Амал әулетін король Ерманардың мұрагерлері және ұрпақтары ретінде анықтайды. Римдік сарбаз және тарихшы Аммиан Марцеллин Ерманарды греутхунгтердің патшасы деп сипаттаған, алайда екі классикалық авторлар сипаттаған отбасылық мұрагерлік мүлдем басқаша, ал Аммиан сенімді көз деп саналады. Сонымен қатар, Жордан 250 жыл шамасында (244–249 жылдары билеген Филипп Араб императорының кезінде) остготтар Остгота деп аталатын патшаның билігінде болды және олар осы «остготтардың әкесінен» атын алды, немесе остготтар мен вестготтар осы атауларды шығыс және батыс готтарды білдіргендіктен алды. Қазіргі тарихшылар Жорданның сенімді емес екендігіне келіседі, әсіресе оның заманынан бұрынғы оқиғалар үшін, бірақ Гервиг Вольфрам сияқты кейбір тарихшылар греутхунгтер мен остготтардың теңдеуін қорғайды. Вольфрам Франц Альтеймнің тұжырымын қолдайды, яғни Тервингтер мен Греутхунгтер термині Дунайдан өткенге дейін осы вестготтар мен остготтарды сипаттау үшін сырттан келгендер қолданған ескі географиялық идентификаторлар болды және бұл терминология 400 жылы көптеген готтар Рим империясына көшіп кеткен кезде қолданылмай қалды. Вольфрамның айтуынша, «Вези» және «Остроготтар» терминдері өзіндік мақтанышпен өзін сипаттау үшін халықтардың өзі қолданды, сондықтан қолданыста қалды. Мұны қолдау үшін Вольфрам римдік жазушылар Тервингтер мен Греутхунгтерді немесе Везилер/Вестготтар мен Остроготтарды қарама-қарсы қойған, бірақ ешқашан осы жұптарды араластырмағандығына назар салады, мысалы, олар ешқашан Тервингтер мен Остроготтарды қарама-қарсы қоймады. Жоғарыда сипатталғандай, римдік мәтіндерінің екі мысалы Вольфрам ұсынған географиялық және мақтаныш терминологияларын, олар бөлек халықтар болса, араластырады, және осы екі мысал ғана Амалдардан бұрынғы остготтар туралы ертедегі айтылулары. Вольфрам үшін бұл тізімдер осы халықтарды бөлек деп санауда жаңылысқан, бірақ ол олардың географиялық және мақтаныш терминдерін қарама-қарсы қоймағанын атап өтеді. Біріншіден, Остроготтар мен Греутхунгтер ақын Клавдианмен бірге еске алынған, ал төрт атаудың барлығы сенімсіз Август тарихында император Клавдий Готикус үшін берілген, онда «Grutungi, Ostrogothi, Tervingi, Vesi» терминдері бар. Екінші аргумент ретінде Вольфрам Зосимді 376 жылдан кейін Дунайдың солтүстігіндегі «скифтер» тобына қатысты, оларды варварлар «Греутхунгтер» деп атады, бұл олардың «тек» Тервингтер болуы мүмкін екенін көрсетеді, және бұл «Греутхунгтер» атауы тек сырттан келгендер ғана қолданды. Дегенмен, Зосим айтқан Греутхунгтер Клавдианның 399–400 жылдары Фригиядағы көтерілісшіл Греутхунгтермен, Остроготтармен араласқандармен бірдей болуы мүмкін. Қалай болғанда да, готтардың бөлінген халқы туралы ескі терминология олар Рим империясына кіргеннен кейін біртіндеп жойылды. «Вестгот» термині VI ғасырдың өнертабысы. Теодорих Ұлының қызметінде болған римдік Кассиодор «Остроготтар» мен «Вестготтарды» «шығыс готтар» және «батыс готтар» деп ажырату үшін «Визиготти» терминін ойлап тапты. Батыс-шығыс бөлінісі VI ғасырдың тарихшыларының әдеби тәсілі болды, онда саяси жағдай күрделірек болды. Сонымен қатар, Кассиодор «готтар» терминін өзіне қызмет еткен Остроготтарды білдіру үшін қолданды және Галло-Испан готтары үшін «Везиготтар» терминін сақтап қалды. Алайда, бұл қолданыс Визиготтардың өзінің Византия империясымен қарым-қатынасында қабылданды және VII ғасырда қолданыста болды. Готтардың басқа атаулары да көп болды. «Германдық» Византиялық немесе итальяндық автор бірінші халықты «Валаготтар» деп атады, яғни «римдік [walha] готтар». 484 жылы Остроготтар Теодорихтың, Валамирдің ұрпағының ізбасарлары болғандықтан «Валамериаци» (Валамирдің адамдары) деп аталды. Бұл терминология Византиялық Шығыста Аталарик билігіне дейін сақталды, ол Джон Малаласпен «του Ουαλεμεριακου» (tou Oualemeriakou) деп аталды.

The nature of the divisions of the Goths before the arrival of the Huns is uncertain, but throughout all their history the Ostrogoths are only mentioned by that name very rarely, and normally in very uncertain contexts. Among other Gothic group names, however, they are associated with the Greuthungi. Scholarly opinions are divided about this connection. Historian Herwig Wolfram sees these as two names for one people as will be discussed below. Peter Heather, in contrast, has written that:
Ostrogoths in the sense of the group led by Theodoric to Italy stand at the end of complex processes of fragmentation and unification involving a variety of groups—mostly but not solely Gothic it seems—and the better, more contemporary, evidence argues against the implication derived from Jordanes that Ostrogoths are Greuthungi by another name. Some historians go much further than Heather, questioning whether we can assume any single ethnicity, even Gothic, which united the Ostrogoths before they were politically united by the Amal clan. One dubious early mention of the Ostrogoths is found in the much later written Historia Augusta, but it distinguishes the Ostrogoths and Greuthungi. In the article for Emperor Claudius Gothicus (reigned 268–270), the following list of "Scythian" peoples is given who had been conquered by the emperor when he earned his title "Gothicus": "peuci trutungi austorgoti uirtingi sigy pedes celtae etiam eruli". These words are traditionally edited by modern scholars to include well known peoples: "Peuci, Grutungi, Austrogoti, Tervingi, Visi, Gipedes, Celtae etiam et Eruli" (emphasis added). However, this work is not considered reliable, especially for contemporary terminology. The first record of a Gothic sub group acting in its own name, specifically the Tervingi, was dated from 291. The Greuthungi, Vesi, and Ostrogothi are all attested no earlier than 388. The Ostrogoths were first definitely mentioned more than one hundred years later than the Tervingi in 399, and this is the only certain mention of this name at all before the Amals created their kingdom of Italy. A poem by Claudian describes Ostrogoths who are mixed with Greuthungi and settled in Phrygia together as a disgruntled barbarian military force, who had once fought against Rome, but were now supposed to fight for it. Claudian only uses the term Ostrogoth once in the long poem, but in other references to this same group he more often calls them Greuthungi or "Getic" (an older word used poetically for Goths in this period). These Goths came to be led into rebellion by Tribigild, a Roman general of Gothic background. Much later Zosimus also described Tribigild and his rebellion against the eunuch consul Eutropius. Gainas, the aggrieved Gothic general sent to fight Tribigild, openly joined forces with him after the death of Eutropius. Zosimus believed that was conspiracy between the two Goths from the beginning. It is generally believed by historians that this Phrygian settlement of Greuthingi, referred to as including Ostrogoths, were part of the Greuthungi led force led by Odotheus in 386, and not the Greuthungi who had entered the empire earlier, in 376 under Alatheus and Saphrax. Starting with the 6th century writer Jordanes, whose Getica is a history of the Ostrogothic Amal dynasty, there is a tradition of simply equating the Greuthungi with the Ostrogothi. Jordanes does not mention the Greuthungi at all by that name, but he identified the Ostrogothic kings of Italy, the Amal dynasty, as the heirs and descendants of king Ermanaric. Ermanaric was described by Roman soldier and historian Ammianus Marcellinus as a king of the Greuthungi, however, the family succession described by the two classical authors is completely different, and Ammianus is considered to be the more reliable source. Jordanes also specified that around 250 (the time of Emperor Philip the Arab who reigned 244–249) the Ostrogoths were ruled by a king called Ostrogotha and they either derived their name from this "father of the Ostrogoths", or else the Ostrogoths and Visigoths got these names because they meant eastern and western Goths. Modern historians agree that Jordanes is unreliable, especially for events long before his time, but some historians such as Herwig Wolfram defend the equation of the Greuthungi and Ostrogoths. Wolfram follows the position of Franz Altheim that the terms Tervingi and Greuthungi were older geographical identifiers used by outsiders to describe these Visigoths and Ostrogoths before they crossed the Danube, and that this terminology dropped out of use around 400, when many Goths had moved into the Roman empire. According to Wolfram, the terms "Vesi" and "Ostrogothi" were used by the peoples themselves to boastfully describe themselves, and thus remained in use. In support of this, Wolfram argues that it is significant that Roman writers either used terminology contrasting Tervingi and Greuthungi, or Vesi/Visigoths and Ostrogoths, and never mixed these pairs—for example they never contrasted Tervingi and Ostrogoths. As described above, there are two examples of Roman texts which mix Wolfram's proposed geographical and boastful terminologies as if these were separate peoples, and these are the only two early mentions of Ostrogoths before the Amals. For Wolfram, these lists are mistaken to see these peoples as separate, but he notes that neither contrasts what he considers to be the geographical and boastful terms. First, Ostrogoths and Greuthungi were mentioned together by the poet Claudian, and all four names were used together in the unreliable Augustan History for the Emperor Claudius Gothicus, which contains the terms "Gruthungi, Ostrogothi, Tervingi, Vesi". As a second argument for this geographical versus boastful contrast, Wolfram cites Zosimus as referring to the group of "Scythians" north of the Danube after 376, who were called "Greuthungi" by the barbarians, arguing that these "can only" be Thervingi, and that this shows how the name "Greuthungi" was only used by outsiders. Nonetheless, the Greuthungi alluded to by Zosimus could be those Heather and other historians equate with the rebellious Greuthungi—mentioned later by Claudian in Phrygia in 399–400—who were, according to Claudian, mixed with Ostrogoths. In any case, the older terminology of a divided Gothic people disappeared gradually after they entered the Roman Empire. The term "Visigoth" was an invention of the sixth century. Cassiodorus, a Roman in the service of Theodoric the Great, invented the term Visigothi to match Ostrogothi, differentiating between "western Goths" and "eastern Goths" respectively. The western eastern division was a simplification and a literary device of sixth century historians, where political realities were more complex. Furthermore, Cassiodorus used the term "Goths" to refer only to the Ostrogoths, whom he served, and reserved the geographical term "Visigoths" for the Gallo Hispanic Goths. This usage, however, was adopted by the Visigoths themselves in their communications with the Byzantine Empire and was in use in the seventh century. Other names for the Goths abounded. A "Germanic" Byzantine or Italian author referred to one of the two peoples as the Valagothi, meaning "Roman [walha] Goths". In 484 the Ostrogoths had been called the Valameriaci (men of Valamir) because they followed Theodoric, a descendant of Valamir. This terminology survived in the Byzantine East as late as the reign of Athalaric, who was called του Ουαλεμεριακου (tou Oualemeriakou) by John Malalas.

Хунндық шабуылдар мен амальдықтар

IV ғасырдың соңында ғұндардың күшеуі көптеген готтар мен аландарды оларға қосылуға мәжбүр етті, ал қалғандары батысқа жылжып, ақырында Балқандағы Рим территориясына өткен. Остриготтар мен греутүнгилер, бәлкім, бір халық болған, ғұндар бағындырған алғашқы готтардың қатарында болды деп саналады. Көптеген греутүнгилер 376 жылы Сафракс және Алатеуспен бірге Рим империясына кірді, және осы готтардың көпшілігі кейін Аларикке қосылып, вестготтар мемлекетінің құрылуына үлес қосты. Жоғарыда айтылғандай, 380 жылдары римдіктер Фригияға остриготтар мен греутунгтарды қоныстандырды. Басқа жағдайларда, тарихи деректерде V ғасырда Балқанда құрылған гот саяси бірлестігі ретінде остготтар туралы айтыла бастайды. Амал әулеті басшылығымен біріккен Остготтар мемлекеті Атилланың әскерінде күрескен және кейіннен Паннонияға қоныстанған Амал әулетінің басшылығымен қалыптаса бастады. Амал мемлекетінің екінші маңызды бөлігі – фракиялық готтар. Бұл шамамен 483/484 жылдары болды.

V ғасырдағы паннониялық остготтар

Паннониялық остготтар аландармен және ғұндармен бірге соғысқан. Басқа бірнеше тайпалық халықтар сияқты, олар Еуропадағы соғысқан көптеген ғұндық вассалдардың бірі болды, 451 жылы Халон шайқасында ғұндар римдік генерал Этиймен, аландар мен вестготтармен бірге жеңілді. Бұл шайқас туралы Джорданның жазғандарына сенуге болмайды, өйткені ол жеңістің көп бөлігін готтар жеңгенімен, ал «Рим қорғанысының арқауы» болған аландарға байланыстырады. Жалпы алғанда, Джорданес Амальдарды өзінің «Гетикасында» ежелгі патшалық отбасы ретінде суреттейді, бұл оларды Атилла империясынан бұрын да, кезінде де Украинадағы готтар арасында дәстүрлі түрде танымал етеді. Теодорих Ұлының інісі Валамир тіпті Аттиланың ең жоғары бағаланған басшысы ретінде бейнеленген. Питер Хизер сияқты қазіргі заманғы тарихшылар бұл шамадан тыс есе деп санайды және Аттиланың әскерінде готтардың кем дегенде үш тобы болған деп атап көрсетеді. Остготтардың саяси бірлік ретінде тарихы 453 жылы Атилла ханның өлімінен кейін ғұндар империясының қалдықтарынан тәуелсіздік алуымен басталады. Валамир басшылығымен олар сол кезде Орта Дунай аймағында өмір сүрген халықтардың қатарында болды, және 454 жылы Гепидтер басқарған Недао шайқасында Атилланың ұлдарынан азат болғандығы расталды. Бұл шайқаста готтардың қандай рөл атқарғаны белгісіз, ал шайқастан кейін көптеген готтар римдік әскери қызметке кірді, ал кейбіреулері Валамир мен оның екі бауыры, Ұлы Теодорихтың әкесі Видимир мен Теодомирдің басшылығымен біріге бастады. Бұл Амаль бастаған готтар, көрініп тұрғандай, алғаш рет Панон аймағына, Балатон көлі мен Сирмиумға (Сремска Митровица) қоныстанды. Олар Виндобона (Вена) мен Сирмиум (Сремска Митровица) арасында алған жерлерін жақсы басқара алмады, бұл факт остготтарды Константинопольден жәрдемақы алуға тәуелді етті. Олар басқа Орта Дунай халықтарымен, соның ішінде Дунай суэбтерінің Хунимунд патшалығымен және ғұн империясының бір бөлігі ретінде келген Сцирилермен қақтығысқа түсті, бұл Валамирдің өліміне және 469 жылы Болия шайқасында, енді Теодомир басшылығымен готтардың жеңісіне әкелді. Теодорихтің әкесі Теодомир 473/474 жылдары осы готтарды Шығыс Рим аумағына әкелді. Теодорихтің кіші інісі Видимир өзінің ұлымен және кейбір паннониялық готтармен Италияға бет бұрды, ал оның ұлы ақырында Галлияда қоныстанды. Теодомир мен Теодорих өз готтарын Балқан аймағында қоздырды, ал бұл арада фракиялық готтар готтардың билігінің негізгі орталығы болды. Біршама уақыт бойы олар Македонияның бір бөлігін, Римнің ірі қалалары Дуррес пен Салоника арасындағы Виа Эгнатияның бір бөлігін бақылады. Теодомир 474 жылы Киррда қайтыс болды, болашақтағы «Ұлы» Теодорихтің мұрагері ретінде тағайындалғанын қамтамасыз етті. Сол жылы басқа Теодорих («Страбо») жаңа император Зенонның құрметінен айырылды.

The Pannonian Ostrogoths had fought alongside both Alans and Huns. Like several other tribal peoples, they became one of the many Hunnic vassals fighting in Europe, as in the Battle of Chalons in 451, where the Huns were defeated by the Roman general Aetius, accompanied by a contingent of Alans, and Visigoths. Jordanes' account of this battle certainly cannot be trusted as he wrongly attributes a good portion of the victory to the Goths, when it was the Alans who formed the "backbone of Roman defences." More generally, Jordanes, depicts the Amals as an ancient royal family in his Getica, making them traditionally preeminent among the Goths in Ukraine, both before and during the empire of Attila. Valamir, the uncle of Theodoric the Great, is even depicted as Attila's most highly valued leader along with Ardaric of the Gepids. Modern historians such as Peter Heather believe this is an exaggeration, and point out that there were at least three factions of Goths in Attila's forces. The recorded history of the Ostrogoths as a political entity thus begins with their independence from the remains of the Hunnic Empire following the death of Attila the Hun in 453. Under Valimir they were among the peoples who were living in the Middle Danube region by this time, and whose freedom from domination by Attila's sons was confirmed by the Battle of Nedao in 454, which was led by the Gepids. It is unclear what role the Goths played in this battle, if any, and after the battle many Goths entered Roman military service, while only some began to coalesce under the leadership of Valamir and his two brothers, Vidimir and Theodemir, the father of Theodoric the Great. These Amal led Goths apparently first settled in the Pannonian area of Lake Balaton and Sirmium (Sremska Mitrovica), on the Roman Danube frontier. The land they acquired between Vindobona (Vienna) and Sirmium (Sremska Mitrovica) was not well managed, a fact which rendered the Ostrogoths dependent upon Constantinople for subsidies. They came into conflict with other Middle Danubian peoples including the Danubian Suebian kingdom of Hunimund, and the Sciri, who had arrived as part of the Hunnic empire, and this led to the death of Valimir, and eventual Gothic victory at the Battle of Bolia in 469, now under Theodemir. Theodemir, father of Theoderic, brought these Goths into East Roman territory in 473/474. The younger uncle of Theoderic, Vidimir, with his like named son and some of the Pannonian Goths, headed to Italy and his son was eventually settled in Gaul. Theodemir and Theoderic moved their Goths around the Balkans, while in the meantime, the Thracian Goths were the main focus of Gothic power. For some time they held a part of Macedonia, controlling part of the Via Egnatia between the major Roman cities of Durrës and Thessalonika. Theodemir died in Cyrrhus in 474, having made sure that Theoderic (the future "Great") was designated as successor. In the same year, the other Theoderic ("Strabo"), fell out of favour with the new emperor Zeno.

V ғасырдағы тракиялық готтар

Пётр Хизердің айтуынша, V ғасырдағы тракиялық готтар шамамен 460 жылдары ғана біріккен болуы мүмкін, бірақ олар 420 жылдардан бері осы аймақта тұрған болуы керек, өйткені Паннониядағы ғұндардың ықпалындағы готтардың бір тобы одан бөлініп, сол жерге қоныстанған. Вольфрам Теодорик Страбонды Амаль тайпасынан шыққан деп санайды, оның әкесі Теодориктің тармағынан Надао шайқасы кезінде ғана айырылған. Олар 471 жылы қаза тапқан аланикалық-готикалық текті Шығыс Римнің *magister militum* ("әскербасшысы") Аспарға адал әскери күш құрды. Аспардың өлімінен кейін Шығыс Римнің гот әскерлеріне қатысты саясаты өзгерді. 473 жылы Теодорик Страбон көтеріліс ұйымдастырып, готтардың патшасы болып жарияланды. Вольфрам атап көрсеткендей, "Тракияда оның 473 жылы патша болып сайлануы 476 жылы Одоакрдың билікке келуімен саяхаттасады. [ ] Римдік федеративтік әскер өз генерал-королін патша етіп, талаптарын орындауға мәжбүрлеуге тырысты". Ол өзін "барлық дезертирлер қайтарылуға тиіс жалғыз гот патшасы" деп тануды талап етті, сондай-ақ өз халқының Тракияға қоныстануын және Аспардың институционалдық және материалдық мұрасын беруді сұрады. Император талаптармен ресми түрде келісіп, жылына екі мың фунт алтын төлеуге уәде бергенге дейін көп қан төгілді және қиратулар болды. Оның готтары Солтүстік Африкадағы вандал мемлекетіне қарсы жорықтан басқа, Рим үшін күресуге дайын болды. Император Лео II қайтыс болғаннан кейін, және 474 жылы Аспардың ескі қарсыласы император Зенон билікке келгеннен кейін, Шығыс империядағы ескі гот партиясының жағдайы нашарлап, Теодорик Страбон императордың қолдауын жоғалтты. Теодемирдің ұлы, жас Теодорик, осы мүмкіндікті пайдаланды.

Ұлы Теодорих пен фракиялықтар

476 жылы Зенон Теодорих Страбонға қолдау көрсетуді тоқтатып, Теодомирдің ұлы Теодорихке маңызды құрметтер көрсетуді бастады. Ол «қарулас ұл» ретінде қабылданып, императордың досы атанды және патриций және бас қолбасшы мәртебесіне ие болды. Оның патшалығы, қазір Моэзиядағы Төменгі Дунайда орналасқан, федеративтік патшалық ретінде мойындалды және (кем дегенде теория бойынша) жылдық жәрдемкөлік берілді. Алайда, 478 жылы Зенон екі гот тобын қақтығысқа итерген кезде Теодорих Страбон готтардың бірігуі үшін Амаль басқаратын готтарға шақыру жолдады. Страбон Зенонға да шақыру жолдады, бірақ Зенон оның орнына Теодорих Амальға жаңа ұсыныстар жасады, бірақ олар қабылданбады. Готтар мен императорлық күштер арасында соғыс басталды, және Амаль басқаратын готтар тағы да жылдамды, Моэзияны тастап кетті. Зенон оларға Дунайдың солтүстігіндегі Дакияда жаңа федеративтік патшалық құруды ұсынды, бірақ готтар оның орнына Дуррес қаласын басып алуға тырысты, бірақ римдік күштер оларды тез қайтарды. 479 және 481 жылдар аралығында Теодорих Страбон басқаратын фракиялық готтар римдіктерді ұстап тұрды, бірақ 481 жылы Страбон жылқыдан құлап, найзаға қадалып қайтыс болды. Оның ұлы Рецитак готтардың қолдауын сақтай алмады және 484 жылы екі гот тобын біріктірген Теодорих Амальдің бұйрығымен өлтірілді. Зенон келісімге келуге мәжбүр болды, ал Теодорих Амаль 484 жылы консул атанды. Теодорих Амальдің готтары мен Шығыс Рим империясы арасындағы жаңа қақтығыстар 487 жылы басталды.

Италиядағы патшалық

Барлық остготтар билеушілерінің ең ұлысы, болашақ Теодорих Ұлы (готикалық аты “халық жетекшісі” дегенді білдіреді) 454 жылы немесе шамамен сол жылы, Недао шайқасынан кейін көп ұзамай, Теодемирдің отбасында дүниеге келді. Оның балалық шағы Константинопольде дипломатиялық аманат ретінде өтті, онда ол мұқият тәрбиеленді. Өмірінің алғашқы жылдары Византия империясындағы түрлі дау-жанжалдармен, интригалармен және соғыстармен айналысты, онда оның бәсекелесі Тракия готтарынан Теодорик Страбон болды, ол Теодорих Ұлының алыс туысы және Триарийдің ұлы еді. Бұл үлкен, бірақ кіші Теодорих, Империя шегінде бұрын қоныстанған остготтардың бір тармағының басшысы болған сияқты, патшасы емес. Теодорих Ұлы, кейде ерекшеленгендей, кейде Империяның досы, кейде жауы болды. Бірінші жағдайда ол патриций және консул ретінде түрлі римдік атақтар мен лауазымдарға ие болды, бірақ барлық жағдайда ол ұлттық остготтар патшасы болып қалды. Теодорих католик шіркеуінен қолдау алғанымен және бір рет папа сайлаудағы дауды шешуге көмектескенімен де белгілі. Арийлік Теодорих билік құрған кезде бұрын-соңды болмаған діни еркіндікке жол берді. Алайда ол Папаның ризашылығын алуға тырысты және шіркеумен одағын нығайтуға ұмтылды. Ол Папаны шіркеудегі ғана емес, Римдегі де билік деп санады. Италияның ақсүйектерімен, Рим Сенатының мүшелерімен және католик шіркеуімен жақсы қарым-қатынас жасауы оны Италияның билеушісі ретінде қабылдауға көмектесті. Теодорих рим мәдениетін және үкіметін қайта жаңғыртуға тырысты, соның арқасында итальян халқына пайда келтірді. 488 жылы Византия императоры Зенонның тапсырмасымен Италияны Одоакрдан қайтарып алу үшін ол екі міндетті бірге орындады. 489 жылы Ругийлер – Венгрия жазығында тұратын герман тайпасы – өздерінің басшысы Фридерикпен бірге Италияға шабуыл жасауда Остготтарға қосылды. 493 жылы Равенна басып алынды, онда Теодорих өзінің астанасын орнатады. Осы кезде Теодорихтің қолынан Одоакр қаза тапты. Остготтар Италия, Сицилия, Далмация және Италияның солтүстік аймақтарына толық билік орнатты. 500 жылы Теодорих Остготтар патшасы ретінде отызыншы жылдығын тойлады. Рим империясына қарсы мүмкіндіктерін арттыру үшін остготтар мен вестготтар герман халықтарының бос конфедерациясын құруға қайтадан бірікті. Ұлттың екі тармағы жақындады, Тулузаның вестготтар патшалығында регент болуға мәжбүр болғаннан кейін Теодорихтың билігі Галлияның үлкен бөлігіне және Иберия түбегіне дейін кеңейді. Теодорих вестготтармен, аламандықтармен, франктармен және бургундтармен одақтар құрды, олардың кейбіреулері дипломатиялық некелер арқылы жүзеге асырылды. Остготтардың билігі тағы да Германарк заманындағыдай кең және керемет болды, бірақ қазір мүлдем басқа сипатқа ие болды. Теодорихтың билігі варварлық емес, өркениетті билік болды. Оның екі жақты ұстанымының барлық нәрсеге әсері болды. Ол бірден готтардың патшасы және Батыс Рим императорларының мұрагері болды, бірақ императорлық атағы жоқ. Әдеп-ғұрып, тіл және дін жағынан әртүрлі екі ұлт Италия жерінде бір-бірімен қатар өмір сүрді, әрқайсысы өз заңы бойынша, екі бөлек рөлдегі ханзаданың басқаруымен басқарылды. Әртүрлі герман патшалықтары арасындағы қарым-қатынасты нығайту және пайдалану қабілетіне байланысты Византиялықтар Теодорихтың билігінен қорқып, Византия императоры мен франк патшасы Хлодовик I арасында одақ құрды. Бұл келісім Остготтармен күресуге және ақырында құлатуға бағытталған. Теодорих римдіктерге де, басқа готтарға да тым көп көңіл бөлген болуы мүмкін, өйткені ол католиктерді де, ариандық христиандарды да қанағаттандырды. Тарихшы Гервиг Вольфрам Теодорихтың латын және варвар мәдениеттерін үйлестіруге тырысуы Остготтардың үстемдігінің құлдырауына және "Италияның соңғы антикварлық дәуірдің орталығы ретінде жойылуына" әкелді деп санайды. Италияның айналасында қорғаныс периметрін құрудың барлық жылдары франк-византиялық коалициямен бұзылды. Теодорих түрінгтердің көмегімен өз патшалығының бір бөлігін уақытша сақтап қалды. Франктардың вестготтар империясына да ең үлкен қауіп екенін түсінген Аларик II (Теодорихтің күйеу баласы) бургундтардың көмегін сұрап, өз тайпасының магнаттарының талабымен франктарға қарсы күресті. Бірақ бұл шешім қате болып шықты және ол франк патшасы Хлодовиктің қолынан қаза тапты деген қауесет тарады. Аларик II-нің Войе шайқасында қаза болғаннан кейін шатақшылық орнады. Остготтар патшасы Теодорих немересі Амаларикке қамқорлық жасап, оған Иберияның барлық жерін және Галлияның бір бөлігін сақтап қалды. Тулуза франктарға өтті, бірақ готтар Нарбонн мен оның аймағын, сондай-ақ готтар көп жылдар бойы Готтия деп атаған Септиманияны сақтап қалды. Теодорих Италияның үлкен бөлігін қорғаушылыққа алды және оның готтары рим халқымен Римді қорғаушылар ретінде қабылданып, жеңіске жеткен армияның бір бөлігі болды, ал Теодорихтің "патшалық тегі" туралы әңгімелер оның руын "императорлық әулетпен теңестірді". Римдіктер жаңа гот әскерлерінің арқасында "жаңарып" кетті, олар "римдік мәдениеттің қорғаушылары" болды, олар өз итало-римдік көршілерімен бірге батыс империясы үшін жаңа "готтар қорғанысын" құрды, ал Теодорихтің басшылығындағылар "нағыз варварларға" айналды. 508 жылдан 511 жылға дейін Теодорихтің басшылығымен Остготтар Галлияға жорық жасады, Карфагеннің вандал патшасы мен Хлодовик вестготтардың билігін әлсіретуге тырысты. 526 жылы Теодорихтің өлімінен кейін шығыс және батыс готтары тағы да бөлінді. 6 ғасырдың соңына қарай Остготтар өздерінің саяси ерекшеліктерін жоғалтып, басқа герман тайпаларына сіңіп кетті. Теодорихтің билігі туралы суреттер оның атынан және оның ізбасарларының атынан римдік министрі Кассиодор жасаған мемлекеттік құжаттарда сақталған. Готтар Италияның солтүстігінде көптеп орналасқан, ал оңтүстікте олар тек гарнизон ретінде ғана болды. Сонымен қатар, франк патшасы Хлодовик түрлі жауларға қарсы соғыстар жүргізіп, өз билігін консолидациялады, соның нәтижесінде орта ғасырлық Еуропаның бастапқы кезеңдері қалыптасты.

The greatest of all Ostrogothic rulers, the future Theodoric the Great (whose Gothic name meant "leader of the people") of the Ostrogothic Kingdom (Regnum Italiae, "Kingdom of Italy") was born to Theodemir in or about 454, soon after the Battle of Nedao. His childhood was spent at Constantinople as a diplomatic hostage, where he was carefully educated. The early part of his life was taken up with various disputes, intrigues and wars within the Byzantine empire, in which he had as his rival Theodoric Strabo of the Thracian Goths, a distant relative of Theodoric the Great and son of Triarius. This older but lesser Theodoric seems to have been the chief, not the king, of that branch of the Ostrogoths that had settled within the Empire earlier. Theodoric the Great, as he is sometimes distinguished, was sometimes the friend, sometimes the enemy, of the Empire. In the former case he was clothed with various Roman titles and offices, as patrician and consul; but in all cases alike he remained the national Ostrogothic king. Theodoric is also known for his attainment of support from the Catholic Church and on one occasion, he even helped resolve a disputed papal election. During his reign, Theodoric, who was an Arian, allowed freedom of religion, which had not been done before. However, he did try to appease the Pope and tried to keep his alliance with the church strong. He saw the Pope as an authority not only in the church but also over Rome itself. His ability to work well with Italy's nobles, members of the Roman Senate, and the Catholic Church all helped facilitate his acceptance as the ruler of Italy. Theodoric sought to revive Roman culture and government and in doing so, profited the Italian people. It was in both characters together that he set out in 488, by commission from the Byzantine emperor Zeno, to recover Italy from Odoacer. In 489, the Rugii, a Germanic tribe who dwelt in the Hungarian Plain, joined the Ostrogoths in their invasion of Italy under their leader Frideric. By 493 Ravenna was taken, where Theodoric would set up his capital. It was also at this time that Odoacer was killed by Theodoric's own hand. Ostrogothic power was fully established over Italy, Sicily, Dalmatia and the lands to the north of Italy. Around 500, Theodoric celebrated his thirtieth anniversary as King of the Ostrogoths. In order to improve their chances against the Roman Empire the Ostrogoths and Visigoths began again to unite in what became a loose confederation of Germanic peoples. The two branches of the nation were soon brought closer together; after he was forced to become regent of the Visigothic kingdom of Toulouse, the power of Theodoric was practically extended over a large part of Gaul and over nearly the whole of the Iberian peninsula. Theodoric forged alliances with the Visigoths, Alamanni, Franks and Burgundians, some of which were accomplished through diplomatic marriages. The Ostrogothic dominion was once again as far reaching and splendid as it was in the time of Hermanaric; however, it was now of a wholly different character. The dominion of Theodoric was not a barbarian but a civilized power. His twofold position ran through everything. He was at once king of the Goths and successor, though without any imperial titles, of the Western Roman emperors. The two nations, differing in manners, language and religion, lived side by side on the soil of Italy; each was ruled according to its own law, by the prince who was, in his two separate characters, the common sovereign of both. Due to his ability to foster and leverage relations among the various Germanic kingdoms, the Byzantines began to fear Theodoric's power, which led to an alliance between the Byzantine emperor and the Frankish king, Clovis I, a pact designed to counteract and ultimately overthrow the Ostrogoths. In some ways Theodoric may have been overly accommodating to both the Romans and other Gothic people as he placated Catholics and Arian Christians alike. Historian Herwig Wolfram suggests that Theodoric's efforts in trying to appease Latin and barbarian cultures in kind brought about the collapse of Ostrogothic predominance and also resulted in the "end of Italy as the heartland of late antiquity." All the years of creating a protective perimeter around Italy were broken down by the Franco Byzantine coalition. Theodoric was able to temporarily salvage some of his realm with the assistance of the Thuringians. Realizing that the Franks were the most significant threat to the Visigothic empire as well, Alaric II, (who was the son in law of Theodoric) enlisted the aid of the Burgundians and fought against the Franks at the urging of the magnates of his tribe, but this choice proved an error and he allegedly met his end at the hand of the Frankish king, Clovis. A time of confusion followed the death of Alaric II who was slain during the Battle of Vouillé. The Ostrogothic king Theodoric stepped in as the guardian of his grandson Amalaric, and preserved for him all his Iberian and a fragment of his Gallic dominion. Toulouse passed to the Franks but the Goths kept Narbonne and its district and Septimania, which was the last part of Gaul held by the Goths, keeping the name of Gothia for many years. Theodoric claimed a kind of protectorate over a large part of Italy and his Goths were embraced by the Roman population as Rome's defenders and part of its victorious army, while Theodoric much fanfare was made of his alleged "royal ancestry" which favorably cast his clan "on par with an imperial dynasty." Romans were in some ways "reinvogorated" by these new Gothic warriors as "guardians of Romanitas" who, along with their Italo Roman neighbors created a new "Gothic aegis" for the western empire, while those outside of Theodoric's order were made into veritable "barbarians". From 508 to 511 under Theodoric's command, the Ostrogoths marched on Gaul as the Vandal king of Carthage and Clovis made concerted efforts to weaken his hold on the Visigoths. On the death of Theodoric in 526, the eastern and western Goths were once again divided. By the late 6th century, the Ostrogoths lost their political identity and assimilated into other Germanic tribes. The picture of Theodoric's rule is drawn for us in the state papers drawn up, in his name and in the names of his successors, by his Roman minister Cassiodorus. The Goths seem to have been thick on the ground in northern Italy; in the south they formed little more than garrisons. Meanwhile, the Frankish king Clovis fought protracted wars against various enemies while consolidating his rule, forming the embryonic stages of what would eventually become Medieval Europe.

Византиямен соғыс (535554)

Теодорихтің біріктіруші рөлі болмағандықтан, остготтар мен вестготтар ортақ германдық тегіне қарамастан, өз мемлекеттерін консолидациялай алмады. Осы уақыттан кейін бірлесіп әрекет еткен жағдайлар бұрынғыдан гөрі сиреп, кездейсоқ болды. Амаларик Иберия мен Септиманиядағы вестготтар патшалығына мұрагер болды. Теодорихтің немересі Аталарик келесі бес жылға остготтардың патшасы атанды. Прованс жаңа остготтар патшасы Аталариктің билігіне қосылды, ал оның қызы Амаласунта регент болып тағайындалды. Екеуі де готтар элитасы арасындағы дауларды шеше алмады. Амаласунтаның туысы және Теодорихтің әпкесінің ұлы Теодахад оларды өлтірді, бірақ бұл узурпация одан да көп қантөгіске әкелді. Осы ішкі тартыстардың үстіне, остготтар арийлік христиандығынан туындаған діни қиындықтарға тап болды, оған Византия аристократиясы мен паптық тақ қатысты түрде қарсы болды. Италиядағы остготтардың әлсіздігі осы кезде айқын көрінді, әсіресе Шығыс Рим императоры Юстиниан I жазықсыздарды – олардың ішінде арий христиандары мен еврейлерді – мемлекеттік қызметтен шеттету туралы заң шығарғанда. Остготтар патшасы Теодорих католиктерді қуғынмен жауап берді. Дегенмен, Юстиниан Батыс Рим империясының мүмкіндігінше көп бөлігін қайта құруға тырысты және осындай мүмкіндікті жібермейтін еді. Құрлықта да, теңізде де шабуылдар ұйымдастырылып, Юстиниан қайта басып алу соғысын бастады. 535 жылы ол Белисарийге Солтүстік Африкада вандалдарды жеңгеннен кейін остготтарға шабуыл жасауды тапсырды. Юстиниан Италия мен Римді готтардан қайтарып алуды көздеді. Белисарий Сицилияны жылдам басып алды, содан кейін Италияға өтіп, 536 жылдың желтоқсан айында Неаполь мен Римді басып алды. 537 жылдың көктемінде готтар Витигестің басшылығымен 100 мыңнан астам әскермен Римге аттанды және қаланы қоршауға алды, бірақ сәттілікке жете алмады. Римдіктерден бес есе көп болғанына қарамастан, готтар Белисарийді империяның бұрынғы батыс астанасынан ығыстыра алмады. Қоршаудан кейін күшін жинаған Белисарий солтүстікке қарай жорықтап, 540 жылы Медиоланды (Милан) және остготтардың астанасы Равеннаны басып алды. Равеннаға шабуыл жасағанда Витигес пен оның әскері остготтар астанасында тұтқынға түсті. Белисарий өзінің қарсыласы Витигестен гөрі қоршау соғысында шебер екенін көрсетті, ал франк жауымен де күресіп жатқан остготтар билеушісі берілуге мәжбүр болды, бірақ шартсыз емес. Юстиниан Витигесті Транс-Падан Италиясында марионеттік патша етіп тағайындағысы келгендіктен, Белисарий шартты берілуден бас тартты. Бұл жағдай тұйыққа тірелді. Готика аристократиясының бір бөлігі жаңадан жеңілген патшасы Витигестің әлсіз екенін және оларға жаңа патша қажет екенін мәлімдеді. Топтың басшысы Эрарик Белисарийді қолдады, ал патшалықтың қалған бөлігі оған тәжін ұсынды. Белисарий әскери саяхатшы болғандықтан, ол әлі де Юстинианға адал болды. Ол ұсынысты қабылдағандай болып, Равеннаға тәж кию үшін аттанды, бірақ готтардың басшыларын тұтқындап, империяға бүкіл патшалықты қайтарды. Белисарий өз жаулап алған жерлерінде тұрақты патшалық құрса, Юстиниан оның мұндай әрекетінен қорқып, оны Витигеспен бірге Константинопольге қайтарды. Равеннаның құлауынан кейін патшалықтың астанасы Павияға көшірілді, ол Шығыс Рим билігіне қарсы остготтардың соңғы қарсылық орталығы болды. Белисарий кеткеннен кейін, қалған остготтар Тотила есімді жаңа патшаны сайлады. Тотиланың шебер басшылығымен готтар өздерін белгілі бір дәрежеде қайта орната алды. Шамамен он жыл бойы Италияны бақылау Византия және остготтар күштері арасындағы айқасқа айналды. Тотила солтүстік Италияның барлық бөлігін қайтарып алды және тіпті византиялықтарды Римнен де ығыстырды, осылайша қаланың саяси бақылауын алуға мүмкіндік алды, оның ішінде римдік сенат мүшелерін жазалау арқылы. Олардың көпшілігі шығысқа қарай Константинопольге қашып кетті. 550 жылы Юстиниан өзінің жоғалтқандарын қалпына келтіру және готтардың қарсылығын басу үшін үлкен күш жинады. 551 жылы римдік флот Тотиланың флотын жойды, ал 552 жылы Нарсестің басшылығымен зор византиялық әскер солтүстіктен Италияға кірді. Византиялықтардың шабуылына қарсы Тотила өз күштерімен Тагинаидада тәуекел етті, бірақ ол сол жерде қаза тапты. Бұзылған, бірақ әлі жеңілмеген, остготтар Кампанияда Тея есімді бас қолбасшымен соңғы рет қарсылық көрсетті, бірақ ол да Нуцерия шайқасында қаза тапқаннан кейін олар толығымен жеңіліске ұшырады. Жеңіліске ұшырағаннан кейін, олар Нарсеске «Құдайдың қолы оларға қарсы болды» екенін мәлімдеді және өздерінің атамекеніне, солтүстік жерлерге кетіп қалды. Соңғы жеңілістен кейін остготтардың есімі толығымен жойылды. Ұлт Теодорихтің өлімімен бірге іс жүзінде жойылды. Батыс Еуропаның басшылығы франктарға көшті. Осылайша, остготтардың сәтсіздігі мен франктардың табысы ерте ортағасырлық Еуропаның дамуы үшін маңызды болды, өйткені Теодорих «Рим үкіметінің және рим мәдениетінің қуатын қайта жаңғыртуды» көздеген еді. Рим және германдық элементтердің одағы арқылы Италияда ұлттық мемлекет құру мүмкіндігі, Галияда, Иберияда және Ломбардтар билігіндегі Италияның кейбір бөліктерінде пайда болғандай, осылайша жойылды. Барбариялық патшалықтардың басып алған аймақтарын бақылауда ұстай алмауының себебі Теодорихтің (сондай-ақ еркек мұрагерлердің болмауы) өлімінен туындаған басшылықтың жоқтығы және германдық тайпалар арасындағы саяси фрагментация болды, олардың адалдығы өз туыстары мен бұрынғы жаулары арасында ауысып отырды. Франктардың Еуропаның геосаяси картасына енуі де маңызды рөл атқарды: егер остготтар византиялықтарға қарсы шайқаста басқа германдық тайпалардың күшін біріктіріп, көбірек әскери жетістікке жеткен болса, бұл франктардың адалдығының бағытын өзгерте алатын еді. Әскери жетістік немесе жеңіліс және саяси заңдылық барбариялық қоғамда өзара байланысты болды. Дегенмен, рим тарихшысы Прокопий Кесариялықтың мәлімдемесіне сәйкес, остготтар халқына Рим билігі астында Италияда бейбіт өмір сүруге рұхсат етілді. Кейіннен олар Италияны басып алған Ломбардтарға қосылды.

Absent the unifying presence of Theodoric, the Ostrogoths and Visigoths were unable to consolidate their realms despite their common Germanic kinship. The few instances where they acted together after this time are as scattered and incidental as they were before. Amalaric succeeded to the Visigothic kingdom in Iberia and Septimania. Theodoric's grandson Athalaric took on the mantle as king of the Ostrogoths for the next five years. Provence was added to the dominion of the new Ostrogothic king Athalaric and through his daughter Amalasuntha who was named regent. Both were unable to settle disputes among Gothic elites. Theodahad, cousin of Amalasuntha and nephew of Theodoric through his sister, took over and slew them; however, the usurping ushered in more bloodshed. Atop this infighting, the Ostrogoths faced the doctrinal challenges incurred from their Arian Christianity, which both the aristocracy of Byzantium and the papacy strongly opposed—so much that it brought them together. The weakness of the Ostrogothic position in Italy now showed itself, particularly when Eastern Roman Emperor Justinian I enacted a law excluding pagans—among them Arian Christians and Jews—from public employment. The Ostrogothic King Theodoric reacted by persecuting Catholics. Nonetheless, Justinian always strove to restore as much of the Western Roman Empire as he could and certainly would not pass up the opportunity. Launched on both land and sea, Justinian began his war of reconquest. In 535, he commissioned Belisarius to attack the Ostrogoths following the success he had in North Africa against the Vandals. It was Justinian's intention to recover Italy and Rome from the Goths. Belisarius quickly captured Sicily and then crossed into Italy, where he captured Naples and Rome in December of 536. Sometime during the spring of 537, the Goths marched on Rome with upwards of 100,000 men under the leadership of Witiges and laid siege to the city, albeit unsuccessfully. Despite outnumbering the Romans by a five to one margin, the Goths could not loose Belisarius from the former western capital of the Empire. After recuperating from siege warfare, Belisarius marched north, taking Mediolanum (Milan) and the Ostrogoth capital of Ravenna in 540. With the attack on Ravenna, Witiges and his men were trapped in the Ostrogothic capital. Belisarius proved more capable at siege warfare than his rival Witiges had been at Rome and the Ostrogoth ruler, who was also dealing with Frankish enemies, was forced to surrender, but not without terms. Belisarius refused to grant any concessions save unconditional surrender in view of the fact that Justinian wanted to make Witiges a vassal king in Trans Padane Italy. This condition made for something of an impasse. A faction of the Gothic nobility pointed out that their own king Witiges, who had just lost, was something of a weakling and they would need a new one. Eraric, the leader of the group, endorsed Belisarius and the rest of the kingdom agreed, so they offered him their crown. Belisarius was a soldier, not a statesman, and still loyal to Justinian. He made as if to accept the offer, rode to Ravenna to be crowned, and promptly arrested the leaders of the Goths and reclaimed their entire kingdom—no halfway settlements—for the Empire. Fearful that Belisarius might set himself up a permanent kingship should he consolidate his conquests, Justinian recalled him to Constantinople with Witiges in tow. With the fall of Ravenna, the capital of the kingdom was brought to Pavia, which became the last center of Ostrogothic resistance against Eastern Roman rule. As soon as Belisarius was gone, the remaining Ostrogoths elected a new king named Totila. Under the brilliant command of Totila, the Goths were able to reassert themselves to a degree. For a period of nearly ten years, control for Italy became a seesaw battle between Byzantine and Ostrogothic forces. Totila eventually recaptured all of northern Italy and even drove the Byzantines out of Rome, thereby affording him the opportunity to take political control of the city, partly by executing the Roman senatorial order. Many of them fled eastwards for Constantinople. By 550 Justinian was able to put together an enormous force, an assembly designed to recover his losses and subdue any Gothic resistance. In 551, the Roman navy destroyed Totila's fleet and in 552 an overwhelming Byzantine force under Narses entered Italy from the north. Attempting to surprise the invading Byzantines, Totila gambled with his forces at Taginaei, where he was slain. Broken but not yet defeated, the Ostrogoths made one final stand at Campania under a chief named Teia, but when he was also killed in battle at Nuceria they finally capitulated. On surrendering, they informed Narses that evidently "the hand of God was against them" and so they left Italy for the northern lands of their fathers. After that final defeat, the Ostrogothic name wholly died. The nation had practically evaporated with Theodoric's death. The leadership of western Europe therefore passed by default to the Franks. Consequently, Ostrogothic failure and Frankish success were crucial for the development of early medieval Europe, for Theodoric had made it "his intention to restore the vigor of Roman government and Roman culture". The chance of forming a national state in Italy by the union of Roman and Germanic elements, such as those that arose in Gaul, in Iberia, and in parts of Italy under Lombard rule, was thus lost. The failures of the barbarian kingdoms to maintain control of the regions they conquered were partly the result of leadership vacuums like those which resulted from the death of Theodoric (also the lack of male succession) and Totila but additionally as a consequence of political fragmentation amid the Germanic tribes as their loyalties wavered between their kin and their erstwhile enemies. Frankish entry onto the geopolitical map of Europe also bears into play: had the Ostrogoths attained more military success against the Byzantines on the battlefield by combining the strength of other Germanic tribes, this could have changed the direction of Frankish loyalty. Military success or defeat and political legitimacy were interrelated in barbarian society. Nevertheless, according to Roman historian Procopius of Caesarea, the Ostrogothic population was allowed to live peacefully in Italy with their Rugian allies under Roman sovereignty. They later joined the Lombards during their conquest of Italy.

Мәдениет

Гот тілінде сақталған гот жазбаларының ішінде Ульфиланың Киелі кітабы және басқа да діни жазбалар мен фрагменттер бар. Латын тіліндегі гот заңнамасы тұрғысынан шамамен 500 жылға жататын Теодориктың жарлығын және Кассиодордың «Вариалары» табылады, олар Теодорик пен оның тікелей ізбасарларының мемлекеттік құжаттарының жинағы ретінде де қарастырылуы мүмкін. Визиготтар арасында жазба заңдарды Еврик енгізген. Аларик II өзінің римдік поддандылары үшін Рим құқығының «Бревиарийін» жариялаған; бірақ визигот заңдарының толық жинағы монархияның соңғы кезеңдеріне жатады, ол шамамен 654 жылы король Рекасвинт жариялаған. Бұл кодекс Монтескье мен Гиббонның белгілі пікірлеріне орай туды және Савиньи («Рим құқығының тарихы», II том, 65 бет) және басқа да авторлар тарапынан талқыланды. Олар «Monumenta Germaniae, leges», 1 том (1902) жинағында жарияланды. Готика тарихының қалған бөлігі, жиі сілтеме жасалатын Йорданнан басқа, Севилья архиепископы Исидордың готика тарихын қамтиды, ол Суинтилаға (621–631) дейінгі визигот патшаларының тарихының маңызды көзі болып табылады. Бірақ готтардың үстемдік құрған дәуіріндегі латын және грек авторлары да өз үлесін қосты. Нақты фактілер емес, жалпы бағалау үшін, 5 ғасырдағы Марсельдік Сальвианнан гөрі білім беруші жазушы жоқ, өйткені оның «De Gubernatione Dei» еңбегінде римдіктердің кемшіліктері «барбарлардың», әсіресе готтардың қасиеттерімен салыстырылады. Мұндай бейнелердегі асыра сілтемелерге жол беру керек, бірақ олардың негізінде шындық болуы тиіс. Рим-католик пресвитері арийлік готтардың негізгі қасиеттерін мақтайды: олардың тазалығы, өз діні бойынша ізгілігі, олардың билігіндегі католиктерге көрсеткен төзімділігі және римдік поддандыларына жасаған жалпы жақсы қарым-қатынасы. Ол тіпті осындай ізгі адамдардың, олардың адалдығына қарамастан, құтқарылатынына үміттендіреді. Бұл бейнеде шындыққа негіз бар, бірақ Иберияның кейінгі визиготтары Сальвианның біршама идеалистік суретінен алшақтағаны таңқаларлық емес.

Surviving Gothic writings in the Gothic language include the Bible of Ulfilas and other religious writings and fragments. In terms of Gothic legislation in Latin, one finds the edict of Theodoric from around the year 500, and the Variae of Cassiodorus, which may also pass as a collection of the state papers of Theodoric and his immediate successors. Among the Visigoths, written laws had already been put forth by Euric. Alaric II put forth a Breviarium of Roman law for his Roman subjects; but the great collection of Visigothic laws dates from the later days of the monarchy, being put forth by King Reccaswinth about 654. This code gave occasion to some well known comments by Montesquieu and Gibbon, and has been discussed by Savigny (Geschichte des römischen Rechts, ii. 65) and various other writers. They are printed in the Monumenta Germaniae, leges, tome i. (1902). Amid Gothic histories that remain, besides that of the frequently quoted Jordanes, there is the Gothic history of Isidore, archbishop of Seville, a special source of the history of the Visigothic kings down to Suinthila (621–631). But all the Latin and Greek writers contemporary with the days of Gothic predominance also made their contributions. Not for special facts, but for a general estimate, no writer is more instructive than Salvian of Marseilles in the 5th century, whose work, De Gubernatione Dei, is full of passages contrasting the vices of the Romans with the virtues of the "barbarians", especially of the Goths. In all such pictures one must allow a good deal for exaggeration both ways, but there must be a groundwork of truth. The chief virtues that the Roman Catholic presbyter praises in the Arian Goths are their chastity, their piety according to their own creed, their tolerance towards the Catholics under their rule, and their general good treatment of their Roman subjects. He even ventures to hope that such good people may be saved, notwithstanding their heresy. This image must have had some basis in truth, but it is not very surprising that the later Visigoths of Iberia had fallen away from Salvian's somewhat idealistic picture.

VI ғасырдағы скандинавиялық остготтар (Иордания)

Джордан Висланың сағасының солтүстігіндегі "Скандза" деп аталатын үлкен аралда тұратын көптеген халықтардың тізімінде Остготтар (Остгота) деп аталатын халықты атады, бұл қазіргі ғалымдардың көпшілігі Скандинавия түбегін білдіреді деп түсінеді. Бұл Остготтардың 6 ғасырда, Джорданның немесе оның дереккөзі Кассиодордың өмірінде өмір сүргенін көрсетеді – Италияда қуатты Остготтар патшалығы болған дәуірде. Тізімде Дани (Дания) маңындағы Скандзада тұратын Рани тайпасының патшасы Родульф туралы айтылады. Ол өз патшалығын жек көріп, Италияға келгенін, содан кейін Ұлы Теодорихтың қамқорлығына ие болғанын мәлімдейді. Осылайша, Родульф скандинавиялық халықтар туралы ақпараттың мүмкін көзі ретінде қарастырылды, өйткені Кассиодор Теодорихтің сарайындағы маңызды мемлекеттік қайраткер болған. Дегенмен, ғалымдар тізімнің қашан және кім жасағаны, сондай-ақ тізімдегі көптеген есімдерді қалай түсіндіруге болатыны туралы бір пікірге келе алмады. Арне Сёби Кристенсен егжей-тегжейлі талдауында үш мүмкіндікті атап көрсетті: Джорданның кейбір Остготтардың солтүстікке көшіп кеткеніне сенгені, немесе Скандинавияда "Шығыс готтар" деген ұқсас атау пайда болғаны, онда туысқан аты бар Гауттар тайпасы болған, немесе Джорданның дереккөзі, мысалы Кассиодор, осы атауды ойлап тапқан, мүмкін Гауттар туралы естіген. Уолтер Гоффарт атап өткендей, Джордан (V.38) Константинопольде тараған әңгімелерді сынап, готтардың бір кезде Британияда немесе басқа солтүстік аралда құл болғанын және бір тайыншаның құнына босатылғанын айтады. Гоффарт Джорданның готтарды олардың болжамдалы туған жеріне, солтүстікке жіберу туралы идеяны қабылдамағанын мәлімдейді. Гоффарт Прокопийдің – Джорданның замандасы – Белизарийдің Британияны Остготтарға ұсынғанын айтады (Гот соғыстары, VI, 6); Гоффарт бұл Джорданның айтқан оқиғаларымен байланысты болуы мүмкін деп санайды. Остготаларды атаған Скандза тізіміне қатысты мәселеге орай, Джорданның Скандинавияны "халықтардың анасы" деп, готтар ғана емес, сонымен қатар көптеген басқа солтүстік варвар халықтарының бастауы деп неге мәлімдегені туралы көптеген ғылыми пікірталастар болды. Джорданнан бұрын готтар мен басқа "скиф" халықтарын Езекиел кітабы мен Аян кітабының оқырмандары әдетте алыс аралдармен байланыстыратын Гог пен Магогтың ұрпақтарымен теңейтін яһуди-христиандық дәстүр болған.

Jordanes named a people called the Ostrogoths (Ostrogothae) in a list of many peoples living on the large island of "Scandza", north of the mouth of the Vistula, which most modern scholars understand to refer to the Scandinavian peninsula. The implication was that these Ostrogoths were living there in the 6th century, during the lifetime of Jordanes or his source Cassiodorus—the same period when there was a powerful Ostrogothic kingdom in Italy. The list itself mentions a Roduulf, king of the Ranii who lived in Scandza near the Dani (Danes). It says he had despised his own kingdom and came to Italy and then received the embrace of Theoderic the Great there. This Roduulf has thus been proposed as a possible source of information about Scandinavian peoples, because Cassiodorus was an important statesman at Theoderic's court. On the other hand, scholars have come to no consensus about when the list was made, and by whom, nor how to interpret most of the names in the list. Arne Søby Christensen, in his detailed analysis lists three possibilities:
that Jordanes believed some Ostrogoths had emigrated north, or
that a similar name "Eastern Goths" had been coined in Scandinavia, where there were a people with the related name, the Gauts, or
that a source of Jordanes, for example Cassiodorus, had created this form of the name, perhaps having heard of the Gauts. It has been pointed out by Walter Goffart that Jordanes (V.38) also digresses specially to criticize stories going around Constantinople, that the Goths had once been slaves in Britain or another northern island, and had been freed for the price of a nag. Goffart argues that Jordanes likely rejected the idea that the Goths should be simply sent north to their alleged land of origin. Goffart points out that Procopius—a contemporary of Jordanes—reports that Belisarius offered Britain to the Ostrogoths (Gothic Wars, VI, 6); Goffart also suggests this may be connected to the stories mentioned by Jordanes. Fundamental to the question of the Scandza list, which mentions the Ostrogothae, there has been much scholarly discussion about why Jordanes claimed that Scandinavia was a "womb of the nations", and the point of origin to not only the Goths but also many other northern barbarian peoples. Before Jordanes, there was already a Judaeo Christian tradition equating the Goths and other "Scythian" peoples with the descendants of Gog and Magog, who readers of the Book of Ezekiel and the Book of Revelation might otherwise associate with distant islands.

Амал әулеті

Валамир 447 – шамамен 465 жылдары, одан кейін інісі
Теодемир шамамен 465 – 475 жылдары, одан кейін ұлы
Ұлы Теодорих 475–526 жылдары, одан кейін немересі
Аталарик 526–534 жылдары, одан кейін анасы
Амаласунта патшайым, 534–535 жылдары, Теодорихтың қызы, одан кейін туысы
Теодахад 535–536 жылдары, Теодорихтың қарындасының ұлы.

Кейінгі патшалар

Витигес б.ж. 536–540
Илдибад б.ж. 540–541
Эрарих б.ж. 541
Тотила (сонымен қатар Бадуила) б.ж. 541–552
Тея (сонымен қатар Тея(с), Тежа) б.ж. 552–553