Кіріспе

Норвегияның Иннландт округіндегі муниципалитет

Øyer – Норвегияның Иннландт округінде орналасқан муниципалитет. Ол Гудбрансдалдың дәстүрлі аймағында жатыр. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Тингберг ауылы. Муниципалитеттегі ең ірі екі ауыл – Гранрудмоен және Треттен. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 182-ші орында тұрады. Øyer Норвегиядағы халық саны бойынша 180-ші муниципалитет, онда 5,161 адам тұрады. Муниципалитеттің халық тығыздығы [мәлімет жоқ], ал соңғы 10 жылда халық саны 1,2%-ға артқан.

Жалпы ақпарат

Øier (кейін Øyer деп жазылады) приходы 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңына сәйкес). 1867 жылдың 1 қаңтарында Øier-дің (халық саны: 40) кішкентай бөлігі көршілес Gausdal муниципалитетіне ауыстырылды. Осы уақыттан бері Øyer-дің шекарасы өзгерген жоқ.

Атауы

Муниципалитет (алғашқыда приход) ескі Øier шаруашылығынан (/ accusative case және dative case) аталған, себебі алғашқы Øyer шіркеуі онда ғасырлар бойы орналасқан. Атау øyi (номинатив) сөзінен шыққан. Норвегиядағы екі көлдің ежелгі скандинав тілінде Øyi(r) деп аталуы (қазір Øymark және Øyeren деп аталады), ал бұл атаулар "су жиегіндегі жалпақ және құнарлы жер" деген мағына беретін eyrr сөзінен туындаған. Бұл атау осы аймаққа осылай берілген болуы мүмкін, өйткені Gudbrandsdalslågen өзені муниципалитеттің орталық бөлігінде кеңейіп, екі өзен көлін (Jemnefjorden және Gildbusfjorden деп аталады) құрайды. Øyi, бұл "фьордтардың" бірінің (немесе екеуінің де) ежелгі аты болған. Тарихи тұрғыдан алғанда, муниципалитет атауы Øier деп жазылған. 1917 жылғы 3 қарашадағы патшалық қаулы муниципалитет атауын Øyer деп өзгертті.

Елтаңба

Герб 1983 жылғы 29 сәуірде бекітілді. Ресми сипаттамасы – "Vert, a wooden staple argent" ("I grønt ei sølv helder"). Бұл гербтің жасыл фонға (түсіне) ие екенін және бейнесі ағаш қақпақ (штепсель) екенін көрсетеді. Бейне ақ түстің (argent) бояуымен белгіленген, яғни әдетте ақ түспен боялады, бірақ металдан жасалса, күміс қолданылады. Бұл тарихи түрде ағаштан жасалған сақина немесе қақпақ, ол ағаш діңін арқанға бекіту үшін қолданылған, осылай оны жерге сүйреп әкелген. Норвегияның барлық аймақтарында осыған ұқсас құрылғылар қолданылған, бірақ осы ерекше пішін осы өңірге тән. Гербтің авторы – Ола Т. Рыбаккен. Муниципалдық тудың дизайны гербпен бірдей, бірақ қақпақтың (штапель) бейнесі тудың ортасынан смещен орналасқан.

Тарих

1349-1350 жылдардың қысында қара өлім індеті Норвегияға жетті. Øyer – ең ауыр зардап шеккен елді мекендердің бірі болды. Салық төлемдеріне негізделген есептеулерге сәйкес, тұрғындардың 66-дан 75%-ға дейін қаза тапқан. Көптеген шаруашылықтар осы жердегі аймақтарда қараусыз қалған шаруашылықтарға (ødegårder) айналып, 17 ғасырдың соңына дейін бос тұрды. Треттен шіркеуінің қауымы (бұрын Øyer қауымынан бөлек болған) қара өлімнен кейін Øyer шіркеуінің қауымымен біріктірілді, себебі Треттен халқының азаюына байланысты өз дін қызметкерін ұстауға шамалары жетпеді.

Үкімет

Øyer муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік жәрдем және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Vestre Innlandet аймақтық сотының және Eidsivating апелляциялық сотының қарауына жатады.

Муниципалды кеңес

Ойер коммуналық кеңесі (Kommunestyre) 21 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

География

Øyer муниципалитеті солтүстікте Ringebu муниципалитетімен, шығыста Stor Elvdal муниципалитетімен, оңтүстік-шығыста Ringsaker муниципалитетімен, оңтүстікте Lillehammer муниципалитетімен, батыста Gausdal муниципалитетімен шектеседі. Муниципалитет екі шіркеу округіне бөлінеді: оңтүстіктегі Øyer және солтүстіктегі Tretten. Муниципалитет Гудбрансдал аңғарында орналасқан, осы аңғар арқылы Гудбрансдалслоген өзені ағып өтеді. Лосна көлінің бір бөлігі муниципалитет аумағында жатыр.