Кіріспе

Норвегияның Рогаланд ауданындағы муниципалитет, Норвегияның Рогаланд ауданындағы муниципалитет.

Уцира – Норвегиядағы ең сирек қоныстанған муниципалитет. Бұл аралдық муниципалитет Норвегияның солтүстік-батыс Рогаланд округінде, Норвегияның батыс жағалауынан жақын жерде орналасқан. Уцира – Хаугаланд аймағының дәстүрлі бөлігі. Муниципалитет негізгі Уцира аралынан және бірнеше кішкентай, адам тұрмайтын шеткі аралдардан тұрады. Уцира Солтүстік теңізде, Хаугесунд қаласының батысынан шамамен қашықтықта жатыр. 2015 жылғы мәліметтерге сәйкес, барлық 206 тұрғыны әкімшілік орталығы мен Уцира шіркеуі орналасқан Уцира аралында тұрады. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 355-ші орында, бұл оны жақын орналасқан Квицой аралдық муниципалитетінен кейін Норвегиядағы екінші кіші муниципалитет етеді. Уцира Норвегиядағы халық саны бойынша 356-шы муниципалитет, онда 208 адам тұрады, бұл оны Модален муниципалитетінен кейін Норвегиядағы ең кіші муниципалитет етеді. Муниципалитеттің халық тығыздығы – және соңғы 10 жылда халық саны 0,5%-ға азайған.

Жалпы ақпарат

Уцира муниципалитеті 1924 жылғы 1 шілдеде Торвастад муниципалитетінен бөлініп құрылды. Бастапқыда Уцирада 414 тұрғын болған. Муниципалды шекаралар сол кезден бері өзгерген жоқ.

Атауы

Муниципалитет (алғашқыда приход) Уцира аралының атымен аталады, ол муниципалитеттің көп бөлігін құрайды. Ежелгі скандинав тіліндегі арал атауының түрі – just (атау септігі) немесе Síra (иелік септігі) болған. Бірінші элемент – út, яғни «сыртқа» немесе «жағадан тыс» деген мағынаны білдіреді, ол 16 ғасырда қосылды (Шетландтағы «Out Skerries» мысалымен салыстырыңыз). Соңғы элементтің мағынасы нақты белгісіз, бірақ ол «күшті ағыс» сияқты бір нәрсені білдіруі мүмкін. Арал тұрғындары әлі де аралды Сира деп атайды (út префиксін қалдырмай), ал муниципалитет тұрғындары сирабу деп аталады. Норвегия тілінде 19 және 20 ғасырларда бірнеше орфографиялық реформалар болды. 1875 жылға дейін приходтың атауы «Удсире» деп жазылса, 1875 жылдан 1924 жылға дейін «Утсире» деп, ал 1925 жылдан бері «Утсира» деп жазылады.

Елтаңба

Герб 1982 жылғы 23 шілдеде бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті өрісте, төрт үшбұрыш тәрізді сәулелер қиылысып, күміс түсті крест құрайды" (I blått et kors dannet ved fire motstøtende sølv spisser). Бұл, гербтің көк түсті фонға және төрт үшбұрыштан тұратын бейнеге ие екенін білдіреді, олардың ұштары ортада түйісіп, крест пішінін жасайды. Бейненің түсі күміс, яғни ол әдетте ақ түспен бейнеленеді, бірақ егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Бұл дизайн 1844 жылы муниципалитетте салынған Уцира маягынан шығатын жарық сәулелерін бейнелеу мақсатында жасалған. Муниципалитет 1976 жылдан бері гербінде маяқты бейнелеуді қалаған, бірақ үкімет ешқандай жобаны мақұлдамады. Соңында, 1980 жылы Джон Дигернес шақырылып, мақұлдануға болатын нұсқаны дайындау тапсырылды. Оның жобасы 1982 жылы мақұлданды. 2004 жылдан бері муниципалитетте жел турбиналары орнатылды және герб дизайны үш қанаты мен мұнарасы бар турбиналарды да бейнелейтін болды. Муниципалдық тудың дизайны гербпен бірдей.

Көлік

Аралға тек қайықпен ғана жетуге болады. Аралда жолдар бар. Rutebåten Utsira компаниясы басқаратын автомобиль паром күніне төрт рет аралды материктегі Хаугесунд қаласымен байланыстырады. Сапарға бір бағытта шамамен 70 минут уақыт кетеді. Аралдың солтүстік және оңтүстік жағында паром доктары бар. Солтүстік порты көбірек қолданылады, себебі оңтүстік жолы сәл ұзақ; оңтүстік порты ауа райы нашар болған жағдайда пайдаланылады. Шұғыл жағдайларда жедел жәрдем тікұшағы футбол алаңына қонуға мүмкіндік береді.

Үкімет

Уцира муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік көмек және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, сондай-ақ муниципалдық жолдар мен коммуналдық қызметтерді ұйымдастыруға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Haugaland og Sunnhordland аудандық соты мен Gulating апелляциялық сотының қарауына жатады.

Муниципалды кеңес

Уцираның муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын 11 өкілден құралған. Төмендегі кестелер саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамын көрсетеді.

Тарих

Аралда тас дәуірінің қалдықтары бар. Одан бері ол мекенделген. Тарихи тұрғыдан аралға құрлықтағы Торвастад басшылық еткен, бірақ 1924 жылғы 1 шілдеде арал бөлініп, жеке муниципалитет ретінде құрылды. Сол кезде жаңа муниципалдық кеңес сайлануға тиіс болды. Алдымен, уақытша кеңеске он екі ер адам сайлануы жоспарланған, бірақ ресми тізімде он бір әйел және бір ер адам тіркелген. Мұны тіпті қатысушылар сайлау күніне дейін білмеді, ал ол кезде бәрі тым кеш болды. Заңдық шағымдарға қарамастан, он екі адам сайланды және жергілікті акушер Ааса Хельгесен Уцираның тұңғыш мэрі және Норвегиядағы алғашқы әйел мэр атанды. Хельгесен 1928 жылға дейін муниципалитет басшысы болды. 2004 жылы Norsk Hydro компаниясы Уцирада жел және сутегін өндіретін электр стансасын орнатты. Бұл – шалқар аймақтағы қауымның энергиямен өзін-өзі қамтамасыз етуі бойынша толық масштабты пилоттық жоба. Жел энергиясы артық болған кезде, оның қалдығы электролиз арқылы сутегі өндіруге жұмсалады. Сутегі сақталады және желдің жетіспеуіне байланысты электр энергиясын өндіру үшін қолданылады. Бұған қоса, қысқа мерзімде қосымша қуат қажет болғанда көмектесетін энергия жинағыш дөңгелек бар.

Климат

Уцираның мұхиттық климаты (Köppen: Cfb) салқын/ылғал жаздары және көп жауын-шашынмен суық қыстары бар. Климат ендігіне қарай жұмсақ; қыстағы орташа ең төменгі температура нөлден жоғары сақталады. Аралда айтарлықтай маусымдық кешігу бар, ақпан-наурыз айлары әдетте жылдың ең суық айлары болса, тамыз айы ең жылы ай болып табылады. Теңіз орналасуы күндізгі және түнгі температураның тәуліктік ауытқуын азайтады. Ең құрғақ маусым сәуір-шілде, ал ең жауын-шашынды маусым тамыз-қаңтар. Қазан айында мамыр айына қарағанда шамамен үш есе көп жауын-шашын жауады. Уцирадағы ең жоғары және ең төменгі температуралар 1895 жылдың 6 ақпанында және 2003 жылдың 17 шілдесінде тіркелді.

Кеме қатынасы болжамы

Утсира (ұсыра деп жазылады) "Солтүстік Утсира" және "Оңтүстік Утсира" теңіз аймақтарына – Ұлыбританияның теңіздік болжамының екі бөлігіне – атын берген.

Көрікті жерлер

Уцира маяғы - Норвегияда теңіз деңгейінен жоғарыда орналасқан ең биік маяқ жарығы.

Құс бақылау

Уцира Норвегиядағы ең үздік құстарды бақылау орны ретінде танымал. Уцирада 317 түрлі құс тіркелді, олардың 23-і Норвегия үшін жаңа.