Тыныш Жер

Кіріспе

1981 жылы Крейг Харрисонның романы

Роман

«Тыныш жер» – Жаңа Зеландиялық жазушы Крейг Харрисонның 1981 жылы жарық көрген ғылыми-фантастикалық романы. Роман 1985 жылы Джефф Мерфи режиссерлік еткен, осы аттас Жаңа Зеландия ғылыми-фантастикалық фильміне бейімделді. 2013 жылғы «Пингвин» басылымына Бернард Бекеттің алғы сөзі қосылған.

Жалғыз

Жаңа Зеландияның Темза қаласындағы қонақ үй бөлмесінде үлкен биіктіктен құлап түскенін көрген Джон Хобсон, ДНК-ны манипуляциялау жобасында жұмыс істейтін генетик, оянды. Оның қол сағаты 6:12-де тоқтады. Ол оянғанда, жарық жоқ екенін байқады. Сыртта ешкім жоқ, тыныш. Хобсон машинасының уақытын тексеріп, көлік сағатының да 6:12-де тоқтағанын табады. Бұл оны таңғалдырады, өйткені көлік сағаты оның қол сағатынан бірнеше минутқа озып кетеді. Қаладағы дүкендер жабық, ешкім қарамайды, адамдардан ешқандай белгі жоқ. Қиылыста тұрған көлікті тексеріп, Хобсон жүргізушінің белбеуін әлі байлап тұрғанын көреді. Телефондар жұмыс істемейді, радиода тек сыбдыр ғана естіледі. Барлық адамдар мен жануарлар жоғалып кеткен. Ешбір сағат 6:12-ден кейінгі уақытты көрсетпейді. Хобсон қандай да бір күш сағаттарды бір уақытқа келтіріп, содан кейін тоқтатқан, яғни оқиғаның артында зиялылық бар екенін түсінеді, және осы құбылысты "Әсер" деп атайды. Хобсон өмірдің алғашқы белгісін бақшадан табады – топырақтан қазылған құрт. Бақшада басқа жануарлар жоқ. Хобсон өзінің ақылдан адасқанын ойлайды, бірақ бұл ойдан бас тартады. Түнде Хобсон сырттан жақындап келе жатқан дыбыстарды естиді. Хобсон осы күшті кетіп қалуға шақырады, дыбыстар кері шегінеді. Бұл оқиғаның болғаны ма, әлде "Әсерден" аман қалған жануардың әрекеті ме деген күмән оның ойында күреседі, мүмкін бұл "Әсердің" көрінісі болуы да мүмкін. Хобсон өзін ақыл-ойымен осы күштің ықпалынан тыс ұстай алатынына сендіреді. Келесі күні таңертең Хобсон қару-жарақ пен керек-жарақтарды жинап, Оклендке кетеді, қала құмсарылған. Хобсон жалғыз адам болып қалған сияқты. Ол өзін "Әсерден" қорғайтын нәрсенің не екенін ойлайды. Хобсон Солтүстік жағалаудан келетін түтін сигналына асығады, бірақ реактивті ұшақтың құлауынан қираған үйлерді ғана табады. Ұшақта ешкім болмаған. Хобсон зерттеу бөліміне барады, онда адамдар мен жануарлардағы ұйықтап жатқан гендерді жоғары жиілікті дыбыс толқындары мен сәулелену арқылы қайта жандандырумен айналысады. Бөлім басшысы Перрин, ұйықтап жатқан гендерді ояту эволюциядағы кванттық секіріске әкеледі деп сенді. Хобсон Перриннің радиациялық камерада, дыбыс толқыны машинасының басқару пультінде өлі денесін табады. Машина қысқа тұйықталыпты, бірақ Перриннің қалай өлгенін көрсететін ешқандай белгі жоқ. Хобсон Перрин өлгенге дейін "Әсерге" ұшырамаған, өйткені өлі тіндер жоғалып кетпегенін түсінеді. Хобсон Перриннің қағаздарын алып, Веллингтонға саяхатқа шығады, аман қалғандарды немесе осы оқиғаның себебін табуға үміттенеді. Роторуаға бара жолда Хобсон фараларында бір жаратылысты көреді. Ол ит пен бұзаудың араласқан нәрсеге ұқсайды. Хобсон қорқып, асығыс кетеді, оның көрінісінің шындыққа сәйкес келіп-келмейтініне көзі жетпейді. Роторуада, басқалардың бәрі өлгенін түсінгеннен кейін, Хобсон өзін-өзі өлтіруге бейімделеді. Бірақ өзенде тірі балықтарды көріп, "Әсер" суға енбегенін түсінеді. Таупо көлінен электронды үрген дыбыс естіледі, ол оны қатты қорқытады. Хобсон Туранги маңындағы орманды аймаққа жетеді, бірақ жолын жүк көлігі тосқан. Кері қайтып, баламалы жолдың да жабық екенін көреді. Тоқтап қалған көлікті айналып өтуге тырысқанда, ол мылтық ұстаған тағы бір аман қалған адаммен кездеседі.

John Hobson, a geneticist involved in a project concerned with manipulating DNA, awakes in his hotel room in Thames, New Zealand, after a nightmare of falling from a great height. His wristwatch has stopped at 6:12. Upon getting up he finds the electricity off. It is quiet outside, with nobody in sight. Hobson checks the time in his car, finding the vehicle's clock is also frozen at 6:12. This perplexes him, as the vehicle's clock runs ahead of his wristwatch by several minutes. The town's shops are locked and unattended, with no sign of people. Investigating a car sitting at an intersection, Hobson sees that the driver's seatbelt is still fastened. Telephones are dead and there is only static on the radio. All humans and animals have disappeared. No watch or clock shows anything later than 6:12. Hobson concludes that some force has altered the clocks to show the same time and then stopped them, suggesting an intelligence behind the event, which Hobson dubs "the Effect". A garden yields the first sign of life Hobson has found – a worm dug up from the soil. The garden is otherwise devoid of fauna. Hobson wonders if he has gone mad, but dismisses the idea. During the night, Hobson hears sounds from outside approaching. Hobson wills the entity to leave, and the sounds retreat. Uncertainty as to whether the presence was there, or whether it may have been a stray animal spared from the Effect competes in his mind with speculations that the intruder could be a manifestation of the Effect. Hobson reassures himself that he can keep the entity at bay with mental effort. The next morning Hobson procures weapons and supplies, and leaves for Auckland, finding the city deserted. Hobson seems to be the only human being remaining. He wonders what rendered him immune to the Effect. Hobson hurries to an apparent smoke signal coming from the North Shore, only to find suburban homes destroyed by the impact of a jetliner. The plane was empty when it crashed. Hobson travels to the research unit, where he worked to reactivate dormant genes in humans and animals using high frequency sound waves and radiation. The unit's head, Perrin, believed that awakening the dormant genes would lead to a quantum leap in evolution. Hobson finds Perrin in a radiation chamber, dead at the controls of the sound wave machine. The machine appears to have short circuited, but there is no evidence indicating how Perrin died. Hobson decides he perished before the Effect – as dead animal tissue did not vanish. Hobson retrieves Perrin's papers, then begins journeying to Wellington, hoping to find survivors or clues as to what happened. En route to Rotorua, Hobson sees a creature in his headlights. The monster is some kind of hybrid of dog and calf. Hobson drives off terror stricken, unsure as to whether the apparition was really there. At Rotorua, after realising everyone else is dead, Hobson almost commits suicide. When he comes across live fish in a stream, Hobson concludes that the Effect did not penetrate water. He is startled when an electronic howling noise booms out across Lake Taupo from the far side. Hobson reaches an area of bushland near Turangi, his path blocked by a truck. Back tracking, he finds the alternate route also cut off. Trying to work around the stalled vehicle, he is confronted by another survivor with a rifle.

Апи

Қарулы кісі - Маоридің азаматы Апирана Макету. Жаңа Зеландия армиясының сарбазы. "Апи" Ваиурудағы казармасында оянып, базаның бос екенін көрді. Ол аман қалғандарды іздеуге шыққанға дейін екі күн бойы өз орнында болды. Гисборн мен шығыс жағалаудағы іздеулер еш нәтиже бермеді, ал Токаанудағы электр стансасына барған сапары электр желісі үлкен толқудан зақымдалған деп ойлауға себеп болды. Апи Хобсон естіген дыбысты естіді, бірақ ол күні ертерек және көлдің Хобсон тұрған жағында болды. Апи оны көлік деп ойлап, оңтүстікке келе жатқан кез келген адамды ұстап алу үшін жолды бөгеді. Апи елде жаулық бар деген сенімін білдіреді. Ол белгілі бір жерлерде ғана кездеседі және түнде күштірек болады. Сол себепті ол Хобсонның да осындай қорқынышты бастан кешкенін білгенде, бір мезгілде көңілі қалады, бір мезгілде уайымдайды. Екі жігіт бір-бірін бұрыннан таниды, олар алғашқы кездесуде бір-бірін таныды. Бұған дейін олар бір-бірімен кездеспегендіктен, бұл туралы ештеңе айта алмайды. Олар басқа да аман қалғандар бар ма деп ойлайды. Апи жер астындағы шахталар мен су астындағы су асты кемелерде өмір сүруі мүмкін деп болжайды. Хобсон құртты еске алады, бірақ тышқанның мүлдем жоқтығын байқап, белгілі бір мөлшерден төмен жануарлар өмірі ғана жер астындағы әсерден құтқарылды деп болжайды. Ол су асты кемесі аман қалғандардың болуы мүмкін екенін мойындайды. Олар ел астанасына келгенде, оның ешбір тіршіліксіз екенін көреді. Апи мен Хобсон қонақ үйде тұрып, аман қалғандарды іздестіреді. Хобсон Эффекттің табиғатын және өзі мен Апидің аман қалуының себебін анықтау үшін сынақтар жүргізуді жоспарлап отыр. Апи Хобсонға ғалымның зерттеулері үшін жабдықтар сатып алуға көмектеседі. Радио қабылдағыш орнатылады, және дуэт сөздерді және Морзе кодты бүкіл әлемге жібереді. Олар жауап ала алмайды. Хобсонның зерттеулері олардың Эффекттен босатылуының еш себебін көрсетпейді. Екеуі жалғыз қалғандай көрінеді. Апи балық аулауға суға түседі. Ол шалақы ретінде суға батып кеткендей әрекет етеді, ал Хобсон басқа адамның басын су астында ұстап, беймәлім түрде әрекет етеді. Апи бостандыққа шыққанда бір сәт қастық болады, Хобсон аутистік болған ұлының ваннаға батып кеткенін түсіндіргенде шешіледі, Хобсон Апи мұны мазақ етіп жатқанын сезінді. Баланың өлімі Хобсонның некесіне нұқсан келтірді. Екі адам да Хобсонның өз іс-әрекетін толықтай бақылай алмайтынын түсінеді. Апи Бал арасына барып, олардың Жердің көшірмесі бар зертханалық тышқандар болуы мүмкін деп болжайды; олар жоғалып кеткендер. Хобсон бұл теорияға ешқандай сенім білдірмейді. Эффекттен үш апта өткеннен кейін Хобсон жалғыз қалды, ал Апи жаңа көлік алуға барады. Хобсон Апидің жатын бөлмесіне кіреді және Вьетнам соғысы кезінде Апидің жеке жауынгер ретінде Вьетконгтың қиратылған мәйіттерімен бірге тұрған суреттерін табады. Хобсон Апи психопат деп санайды.

The gunman is Apirana Maketu, a Māori and a lance corporal in the New Zealand Army. "Api" woke up at his barracks in Waiouru to find the base deserted. He remained at his post for two days before setting out to find survivors. A search of Gisborne and the East Coast yielded nothing, and a visit to the power station at Tokaanu led him to believe the electrical grid was knocked out by a massive surge. Api heard the same sound that Hobson heard – albeit earlier in the day and coming from the side of the lake that Hobson was standing on. Believing it to be a car, Api laid the roadblock to catch anyone coming south. Api reveals his belief that something hostile is loose in the land. It is present only in certain places, and is stronger at night. The soldier is both relieved and worried to find that Hobson has experienced the same dread. The two men seem to already know one other, sharing a flash of recognition upon first meeting. Neither can account for this, as they have never encountered each other before. They speculate about the possibility of other survivors. Api posits that those underground in mines and underwater in submarines might have survived. Hobson recalls the worm, but notes a complete lack of rats, surmising that only animal life below a certain size has escaped the Effect underground. He concedes the possibility of submarine survivors. They arrive at the nation's capital to find it devoid of life. Api and Hobson set up dwellings in a hotel and hunt for survivors. Hobson plans to run tests to see if he can determine the nature of the Effect and the reason why he and Api survived. Api assists Hobson with procuring equipment for the scientist's studies. A radio transceiver is set up, and the duo transmit words and Morse code across the world. They receive no response. Hobson's investigations reveal no reason for their exemption from the Effect. The men face the prospect that they are alone. Api goes skin diving for shellfish – he pretends to drown as a joke, and Hobson reacts unconsciously by holding the other man's head underwater. There is a moment of hostility when Api breaks free, resolved when Hobson explains that his son, who was autistic, drowned in a bathtub, and Hobson felt Api was making fun of this. The death of the child led to the end of Hobson's marriage. Both men realise that Hobson is not in complete control of his actions. Visiting the Beehive, Api speculates that they could be lab rats on some kind of duplicate Earth; it is they who disappeared. Hobson puts no stock in this theory. Three weeks after the Effect, Hobson is left alone while Api goes to get a new car. Hobson goes into Api's bedroom and finds photographs of Api as a private during the Vietnam War, posing with the mutilated corpses of Viet Cong. Hobson believes that Api is a psychopath.

Соңы - бастамасы

Хобсон Апимен қарым-қатынасын одан әрі нашарлатудан шарлап, Апины ұйқы таблеткаларымен өлтіруді жоспарлайды. Екі жігіт те "күштің" қорқынышын сезінгеннен кейін, Апи Хобсонды Lotus Elite-мен серуенге шығарады. Бір әйел машинаның алдына жүгіріп шығады. Оны қонақ үйге жеткізіп, жағдайын жақсартады, бірақ Апи мен Хобсон медициналық білімі жоқ. Егер ол сырттай көрінетіндей ауыр жарақаттанбаса, қайтыс болады. Ерлер мағынасыз дауласады. Әйелдің жағдайы нашарлайды, ал оның аман қалған достары оған көмектесе алмайды. Хобсон бос қаладан шығатын көрінбейтін күшті қайта сезінеді. Ол бұл күш әрқашан жердің бір бөлігі болған және Жерді бағындыруға тырысып жатыр деп болжайды. Апи Киелі кітапты оқып, кейін Хобсонды оятып, сағаттың жұмбағын шешкенін айтады. 6:12 саны 666-ға (6–12 = 6 және 6 плюс 6) және Аян кітабының 6:12-ші тарауына сілтеме жасайды, онда Құдайдың бетінен жасырыну туралы айтылған. Хобсон бұған сенбейді және есі дұрыс емес сарбазды жасырын қарумен бақылайды. Әйелдің өлімі Апиді гистерияға түсіреді. Тағы да бір даудан кейін, қару-жарақ пен гранаталармен толыққанды шайқас басталады. Хобсон Апиді өлтіреді, ал сарбаз қарсылық көрсетпейді. Ғалым енді жалғыз. Перриннің қорабын ашып, әріптестері оны денсаулығы тұрақсыз деп санағанын және оны қадағалағанын түсінеді. Перрин Хобсонның ДНК-сы радиациядан өзгергенін және баласының аутизміне соның себеп болғанын сендіреді. Хобсон бұл "Эффекттің" өзінің кінәсінен болғанына сенеді. Ол жұмыс істеген жоба жануарлардың ДНК-сын бұрмалаған, тек гендері ұйықтап қалғандар ғана аман қалған. Флешбэктер Хобсонның зерттеу орталығындағы соңғы күндерін көрсетеді. Перрин дыбыс толқыны/сәулелену машинасымен болған апатты пайдаланады, онда Хобсон дыбыс модуляторын тым жоғары деңгейге орнатып, көзге көрінбейтін энергия толқынымен креслодан шығарылған. Перрин Хобсонды немқұрайлылықпен айыптайды, өйткені машинадағы жәндіктер мен жануарларға арналған үлгілер бос, ал өсімдіктерге арналғандары қалыпты. Бұл оқиға Хобсонның эксперименттерге деген күмәнін күшейтеді және Перриннің оларды жүргізу мақсатын анықтауға көмектеседі. Кейінгі бір еске түсіруде Хобсон демалысқа кетпес бұрын дыбыс толқыны машинасына саботаж жасап, басқару құрылғылары тіркей алмайтын инфрадыбыс деңгейін арттырғанын айтады. Мақсаты машинаны уақытша істен шығарып, Перриннің Хобсонның теорияларын пайдалану мүмкіндігін жою еді. Хобсон "Эффект" алдындағы түнде өлімге әкелетін дозадағы ұйқы таблеткаларын қабылдады. Перриннің жазбаларын оқығаннан кейін Хобсон бұл саботаждың "Эффектке" себеп болғанын түсінеді. Оның бұл әрекетінің басты мақсаты – Перриннің өлімі еді. Басшысын ақылдан адасқан және Құдай рөлін ойнауға құштар деп санайтын Хобсон бұл фактіні өзінен жасыру үшін естелігін өзгертеді. Өзінің естеліктерін өңдеу және ақыл-ойының "жоғары шындығына" тығылу қабілеті автоматты түрде жүзеге асады. Хобсон ұлының суға батып қайтыс болғанына кінәлі екенін мойындайды. Баласының өліміне жол беру – өзін-өзі жоюдың бір түрі, сыртқы суицид. Баланың аутизмі әкесінің ішкі бос екенін көрсетеді. Мүмкін, Хобсон "Эффектті" тудырған шығар, немесе бәрі барбитуратты комадағы түс болса керек, немесе ол тозақта немесе тазарту орнында. Мүмкін, қалған адамзат эволюциялаған шығар, немесе өзгермеген және Хобсон мен басқалардың қайда кеткенін таңғалып жүргені мүмкін. Бүкіл нәсілдің өліміне жауапты Хобсон қонақ үйден секіреді. Жылдамдық жинап, кейін Темзадағы мотельде оянады. Құлаудан оянғаннан кейін, ол түсінен есімде қалғанын еске алады және сағатының 6:12-де тоқтағанын байқайды.

Hobson feels helpless to prevent his relationship with Api from deteriorating further and plans to kill Api with sleeping pills. After searching for a boat to take them to the South Island, during which both men experience an attack of dread from the "force" hounding them, Api takes Hobson for a joyride in his Lotus Elite. A woman runs into the car's path. She is taken to the hotel and made comfortable, but neither Api nor Hobson are medically trained. Unless she is less badly hurt than she seems, she will die. The men bicker pointlessly. The woman's condition worsens, and there is nothing her fellow survivors can do for her. Hobson senses the unseen force again, emanating from the empty city. He speculates that the force may have always been a part of the land, and is claiming the Earth. Api studies the Bible, and later wakes Hobson to tell him that he has solved the clock enigma. 6:12 relates to the Number of the Beast, 666 (6–12 = 6 and 6 plus 6) and to Revelation 6:12, with the Biblical chapter's talk of men hiding from the face of God. Hobson does not believe this, and holds a hidden gun on the deranged soldier. The woman dies, sending Api into hysterics. After another argument, a full scale battle with guns and grenades ensues. Hobson kills Api, with the soldier seeming to give up. The scientist is now alone. Breaking open Perrin's box, Hobson realises his colleagues considered him unbalanced and kept him under surveillance. Perrin believed that Hobson's DNA was altered due to radiation, which caused his child's autism. Hobson believes the Effect was his doing. The project he worked on caused the unravelling of animal DNA; only those with the dormant gene pair were spared. Flashbacks detail Hobson's last days at the research unit. Perrin seizes upon an accident with the sound wave/radiation machine in which Hobson set the sound modulator too high and was blasted out of his chair by an invisible energy wave. Perrin charges Hobson with negligence, as the sample slides for insects and animals in the machine are blank, while the ones for plants are normal. This event cements for Hobson his long growing misgivings about the experiments, and what he believes are Perrin's motives for pursuing them. In a later flashback, Hobson relates how he sabotaged the sound wave machine before going on leave to output a much higher level of infrasound than the controls would register. The idea was to put the machine out of action temporarily, ruining Perrin's chance to use Hobson's theories. Hobson took what he believed to be a fatal dose of sleeping pills on the night before the Effect. As he reads Perrin's notes, Hobson realises that this sabotage almost certainly caused the Effect. His act always had a different purpose – to kill Perrin. Believing his boss insane and consumed with a desire to play God, Hobson subconsciously altered his own memory to hide this fact from himself. This ability to edit his own recollections, and to take refuge in a kind of mental "super reality", is purely automatic. Hobson finally accepts the guilt for letting his son drown. Allowing his child to die was his way of destroying himself, a kind of external suicide. The child's autism mirrored his father's own emptiness. Perhaps Hobson caused the Effect, or is dreaming all this in a barbiturate coma, or is in Hell or Purgatory. Perhaps the rest of humanity evolved, or is unchanged and wondering where Hobson and a handful of others have gone to. With the death of the entire race on his hands, Hobson jumps from the hotel. He gathers speed, then wakes up in his motel room in Thames. Recovering from the nightmare of falling, all he can remember of the dream he was ripped from, he notices that his wrist watch has stopped at 6:12.