Евье-ог-Хорннес – Норвегияның Агдер округіндегі муниципалитет. Сетесдал аймағында орналасқан, әкілшілік орталығы – Евье ауылы. Тарихы, ауылдары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Агдердегі муниципалитет, Норвегия
Municipality in Agder, Norway
Евье-ог-Хорннес – Норвегияның Агдер округінде орналасқан муниципалитет. Ол Сетесдалдың дәстүрлі аймағында жатыр. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Евье ауылы. Муниципалитеттегі басқа ауылдарға Åнеланд, Даснесмоен, Флатебигд, Гаутестад, Хорннес, Кжетса және Øвре Дасватн кіреді. Евье-ог-Хорннес 1960 жылдың 1 қаңтарында Евье және Хорннес екі ескі муниципалитетінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Норвегияның 9-шы ұлттық тас жолы Отра өзені бойымен солтүстіктен оңтүстікке қарай өтеді. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 191-ші орында тұр. Евье-ог-Хорннес Норвегиядағы халық саны бойынша 204-ші муниципалитет болып табылады, оның халқы 3904 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халқы 9,8%-ға артқан.
Evje og Hornnes is a municipality in Agder county, Norway. It is located in the traditional district of Setesdal. The administrative centre of the municipality is the village of Evje. Other villages in the municipality include Åneland, Dåsnesmoen, Flatebygd, Gautestad, Hornnes, Kjetså, and Øvre Dåsvatn. Evje og Hornnes was created as a new municipality on 1 January 1960 after the merger of the two older municipalities of Evje and Hornnes. The Norwegian National Road 9 runs north–south through the municipality, along the river Otra. The municipality is the 191st largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Evje og Hornnes is the 204th most populous municipality in Norway with a population of 3,904. The municipality's population density is and its population has increased by 9.8% over the previous 10 year period.
Жалпы ақпарат
1960 жылдары Норвегия Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде бірігулер мен шекараларды бекіту сияқты көптеген қалалық реформалар жүзеге асырылды және осы кезеңде Евье-ог-Хорнес муниципалитеті құрылды. 1960 жылдың 1 қаңтарында көршілес Евье (1646 адам) және Хорнес (1280 адам) муниципалитеттері біріктіріліп, Евье-ог-Хорнес муниципалитеті құрылды. 1986 жылдың 1 қаңтарында Лислеванд шаруашылық аймағы (халық саны: 8 адам) көршілес Биркенес муниципалитетінен Евье-ог-Хорнес муниципалитетіне қосылды. 2019 жылдың 1 қаңтарында Ховландсдален аймағы (халық саны: 27 адам) көршілес Биркенес муниципалитетінен Евье-ог-Хорнес муниципалитетіне қосылды.
During the 1960s, Norway enacted many municipal reforms such as mergers and border adjustments due to the work of the Schei Committee, and the municipality of Evje og Hornnes was established during this time. On 1 January 1960, the neighboring municipalities of Evje (population: 1,646) and Hornnes (population: 1,280) were merged to form Evje og Hornnes. On 1 January 1986, the Lislevand farm area (population: 8) was transferred from neighboring Birkenes municipality to Evje og Hornnes. On 1 January 2019, the Hovlandsdalen area (population: 27) was transferred from neighboring Birkenes municipality to Evje og Hornnes.
Атауы
1960 жылы Евье және Хорннес муниципалитеттері біріктірілді, ал жаңа, пайда болған муниципалитетке "Евье және Хорннес" деген сөзбе-сөз мағынаны білдіретін Евье ог Hornnes деген құрама атау берілді. Евье муниципалитеті (бастапқыда приход) ескі Евье шаруашылығының атымен аталып, алғашқы Евье шіркеуі сол жерде салынған. Атауы efja сөзімен бірдей, ол "арна" немесе "батпақ" дегенді білдіреді (вероятно, жергілікті Отра өзенінің шалқаятын, арнасы тар бөлігіне сілтеме). Хорннес муниципалитеті (бастапқыда приход) ескі Хорннес шаруашылығының атымен аталып, алғашқы Хорннес шіркеуі сол жерде салынған. Атаудың бірінші бөлігі – horn, ол "мүйіз" дегенді білдіреді. Соңғы бөлігі – nes, ол "мүйіс" немесе "тоқтау" дегенді білдіреді. Осылайша, Хорннес атауының мағынасы "мүйіз пішіндес мүйіс" болып табылады. Бұл, әдетте, Брайдфло көліне құятын Отра өзеніне қарай тікелей созылатын екі мүйіз пішіндес мүйіске сілтеме жасайды.
The municipalities of Evje and Hornnes were merged in 1960 and the new, resulting municipality was given the compound name Evje og Hornnes, literally meaning "Evje and Hornnes". The municipality of Evje (originally the parish) is named after the old Evje farm since the first Evje Church was built there. The name is identical to the word efja which means "backwater" or "mud" (likely referring to a shallow, backwater part of the local river Otra). The municipality of Hornnes (originally the parish) is named after the old Hornnes farm since the first Hornnes Church was built there. The first element is horn which means "horn". The last element is nes which means "headland". So the meaning of Hornnes is "the headland shaped like a horn". This is likely referring to the two horn shaped peninsulas that jut out into the river Otra at the entrance to the lake Breidflå.
Елтаңба
1992 жылғы 24 сәуірде елтаңба бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Алтын түсті фонға екі қара вагон тік бойымен орналасқан" (På gull grunn to svarte vogner, 1 1). Бұл елтаңбаның ортасында, бірінің үстінде бірі орналасқан екі қара кен вагоны бейнеленгенін білдіреді. Елтаңбаның фондық түсі – алтын, яғни ол әдетте сары түспен боялады, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Бұл елтаңба аймақтағы кен өндірісінің көп ғасырлар бойы маңызды болғандығын көрсетеді. Муниципалитет аумағында Еуропадағы ең ірі никель кеніштерінің бірі орналасқан. Елтаңбадағы екі вагон муниципалитеттің бұрынғы Евье және Хорнес муниципалитеттерінің бірігуінен құрылғандығын көрсетеді. Елтаңбаны Дэниел Райк жасаған. Муниципалдық тудың дизайны елтаңбамен бірдей.
The coat of arms was granted on 24 April 1992. The official blazon is "Or, two wagons sable in pale" (På gull grunn to svarte vogner, 1 1). This means the arms have a charge that is two black mining wagons in the centre, one above the other. The field (background) of the arms have a tincture of Or which means it is commonly colored yellow, but if it is made out of metal, then gold is used. The arms were chosen because mining has been of great importance for the area already for many centuries. One of Europe's largest nickel mines is in the municipality. There are two wagons to represent the fact that the municipality was created from two former municipalities: Evje and Hornnes. The arms were designed by Daniel Rike. The municipal flag has the same design as the coat of arms.
Тарих
Евье-ог-Хорнес муниципалитетіндегі Флейт кеніші бір кезде Еуропадағы ең ірі никель кеніші болды. Флейт кеніші 1844 жылы мыс кені ретінде пайдалануға берілді. 1872 жылдан 1946 жылға дейін онда никель өндірілді. Қызмет тоқтатылған кезде кеніш өте терең болды (теңіз деңгейінен төмен). 3 миллион тоннадан астам кен шығарылып, мыс және никельге дейін тазартылды. Жергілікті кен өндіру технологиясы және кеніш тарихы Евье ауылының жанындағы Феннефосс мұражайында көруге болады. Евьемоен – 1912 жылдан 2002 жылға дейін пайдаланылған норвегиялық әскери лагерь. Лагерь Евьеден оңтүстікке қарай, Отра өзенінің шығыс жағалауында орналасқан. 1953 жылдан 1995 жылға дейін Евьемоен II жаяу әскер бөлімінің (IØ2) оқу алаңы ретінде қолданылды. Лагерь 2002 жылдың желтоқсан айында жабылды.
The Flåt mine in Evje og Hornnes municipality was Europe's largest nickel mine for a period. Flåt mine came into operation in 1844 as a copper mine. From 1872 until 1946 it was mined for nickel. At the point operations were terminated, it was deep (reaching below sea level). Over 3 million tons of ore were removed and refined into of copper and of nickel. Local mining technology and mine history can be seen at the museum at Fennefoss, just outside of the village of Evje. Evjemoen was a Norwegian military camp in use from 1912 to 2002. The camp lies south of Evje, on the eastern shore of the river Otra. From 1953 to 1995, Evjemoen was used as a training area for Infanteriets øvingsavdeling II (IØ2). The camp was retired in December 2002.
География
Евье-ог-Хорнес солтүстік-шығыста Бигланд және Фроланд муниципалитеттерімен, оңтүстік-шығыста Биркенес және Ивеланд муниципалитеттерімен шектеседі. Батысында Асерал және Лингдал, ал оңтүстігінде Линдеснес және Веннесла муниципалитеттерімен шекаралас. Евье-ог-Хорнес арқылы өтетін Отра өзені – Сорланд аймағындағы ең ірі өзен. Ол Бикл муниципалитетіндегі Setesdalsheiene тауларынан басталып, солтүстікке қарай ағып, оңтүстікке қарай Кристиансанд муниципалитетіне дейін жетеді. Килефьорден көлі Отра өзенінің бір бөлігі және муниципалитеттің оңтүстік бөлігінде орналасқан. Гыватн көлі Бигланд және Асерал муниципалитеттерімен шекаралас жатыр. Ховрингсватнет көлі Евье муниципалитетінің орталығынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Byglandsfjorden көлінің ең оңтүстік нүктесі муниципалитеттің солтүстік бөлігінде.
Evje og Hornnes is bordered by the municipalities of Bygland and Froland to the northeast and by Birkenes and Iveland to the southeast. To the west it is bounded by Åseral and Lyngdal and to the south by Lindesnes and Vennesla municipalities. The Otra river which flows through Evje og Hornnes is the largest river in the Sørlandet district. It flows from the Setesdalsheiene mountains to the north in Bykle municipality down to the municipality of Kristiansand in the south. The lake Kilefjorden is part of the Otra river, along the southern part of the municipality. The lake Gyvatn is located along the border with Bygland and Åseral. The lake Høvringsvatnet is located about northeast of the municipal center of Evje. The lake Byglandsfjorden has its southernmost point in the northern part of the municipality.
Үкімет
Евье-Ог-Хорнес муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік қамтамасыздандыру және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Агдер аймақтық соты мен Агдер апелляциялық сотының қарауына жатады.
Evje og Hornnes Municipality is responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Agder District Court and the Agder Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Евье-ог-Хорннс муниципалитетінің кеңесі (Kommunestyre) 21 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Evje og Hornnes is made up of 21 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
Геология
Евье-ог-Хорнес муниципалитеті Балтық қалқанының оңтүстік-батыс жиегінде, Шығыс Еуропа кратонының ашық жатқан бөлігінде орналасқан. Аймақтағы тау жыныстарының көп бөлігін түрлі кембрийге дейінгі гнейстер және көршілес Ивеланд муниципалитетіне дейін созылатын ірі метагаббро массиві құрайды. Свеконорвегиялық (0,9–1,1 гигажылдық) тау жасалу кезеңінің соңғы сатыларында муниципалитеттің солтүстік бөлігінде граниттік/монзониттік құрамды ірі плутон орналасқан, және ол Евье-Ивеланд аймағындағы мыңдаған пегматит тамырларымен байланысты деп есептеледі. Свеконорвегиялық тау жасалу кезеңінің алдында мафикалық жыныстар (габбро-диорит) енгізілген. Габброның көп бөлігі Свеконорвегиялық тау жасалу кезеңінің әсеріне ұшырап, метагабброға (амфиболитке) айналды, ал бастапқы габброның қалдықтары аз ғана қалды. Флот никель кеніші габбродан кейін пайда болған диорит интрузиясының солтүстік-батыс жиегінде орналасқан. Евье-Ивеланд аймағындағы пегматиттер сирек кездесетін және көбінесе кристалданған минералдардың көптігімен әлемдік деңгейде танымал. Пегматиттер бастапқыда кварц үшін қазылып алынған, ол Феннефосстағы балқыту пешінде Флот никель кенішіндегі кеннен никельді алуға қолданылған. Кейіннен, Норвегияда да, шетелде де керамика өнеркәсібінде пайдалану үшін үлкен көлемде фельдшпат қазылып алынды. Сондай-ақ, мика (мусковит), берил, сирек кездесетін жер минералдары, скандий рудасы және аздаған уран рудасы да қазылды. 1983 жылдан кейін дерлік барлық кеніштер тасталып, қазіргі уақытта бірнеше кеніште аз мөлшерде "таншпат" немесе тісшпат қазылып алынуда. Бұл өте таза микроклин немесе плагиоклаздық фельдшпат, ол фарфор тіс толтыруларын немесе протездер жасау үшін қолданылады. Таншпат Германияға, Лихтенштейнге, Австрияға және кейде Жапонияға экспортталады. Көптеген кеніштер әлі де минерал коллекционерлері үшін ашық.
The Evje og Hornnes municipality is situated at the southwestern margin of the Baltic Shield, the exposed section of the East European craton. Rocks in the area are dominated by different types of precambrian gneis and a large metagabbro body stretching into the neighboring Iveland municipality. During the final stages of Sveconorwegian (0.9–1.1 gigaannum) orogeny, a large pluton of granitic/monzonitic composition was emplaced in the northern part of the municipality and is assumed to have a relationship with the thousands of pegmatite veins in the Evje Iveland area. Earlier during the Sveconorwegian orogeny, mafic rocks (gabbro diorite) were emplaced. Most of the gabbro has been affected by the Sveconorwegian orogeny and became a metagabbro (amfibolite) with only minor remnants of the original gabbro. The Flåt Nickel Mine is situated at the north western margin in a diorite intrusion post dating the gabbro. The pegmatites of the Evje Iveland area have become worldwide known for a large number of rare and often crystallized minerals. The pegmatites were initially mined for quartz, used in the melter at Fennefoss to extract the nickel from the ore from the Flåt Nickel Mine. Later, large quantities of feldspar were mined for use in the ceramic industry, both in Norway and abroad. Also mica (muscovite), beryl, rare earth minerals, scandium ore, and minor quantities of uranium ore were mined. After 1983, almost all mines were abandoned, and nowadays only minor quantities of "tannspat" or dentalspat are mined in a couple of mines. This is microcline or plagioclase feldspar of very high purity and used to make porcelain teeth fillings or dentures. The tannspat is exported to Germany, Liechtenstein, Austria, and sometimes Japan. A number of the mines is still open to mineral collectors.
Экономика
Бұл аймақ геологиясымен және минералдық байлығымен халықаралық деңгейде танымал. Никель, кварц, фельдспат, мика, берил, сирек жер элементтері (REE) минералдары, скандий және уран кендері игерілген. Қазіргі таңда тек тіс саласында қолдануға арналған аса таза фельдспат өндірілуде. Туризм бүкіл аймақ үшін маңызды табыс көзі болып табылады. Жаз айларында Евьеге мыңдаған туристер келеді. Аймақта ұйымдастырылған активті демалыс түрлері: рафтинг, тауға өрмелеу, велосипед тебу, таңғы жарыс шаңғысы, каякпен жүзу, каноэмен жүзу, күректік доскамен жүзу, су шаңғысы, өзенде серфинг, жүзу, балық аулау, минералдар жинау және кенге саяхаттар. Сонымен қатар, келушілерге бірнеше мұражайлар мен шаруа қожалықтары ашық. Евье сауда орталығы өңірлік маңызы бар. Бұдан өзге, Евьеде өнеркәсіп саласы да дамыған. Олардың бірі – шыны талшықтан қайықтар шығаратын Skibsplast компаниясы.
The area is internationally known for its geology and its mineral richness. Deposits of nickel, quartz, feldspar, mica, beryl, REE minerals, scandium, and uranium ore have been exploited. Nowadays only ultra pure feldspar for dental applications is being mined. Tourism is a major source of income for the entire area. During the summer, many thousands of tourist visit Evje. Outdoor activities in the area include rafting, rock climbing, biking, cross country skiing, kayaking, canoeing, paddling, water skiing, riverboarding, swimming, fishing, mineral collecting, and mine excursions. Additionally, there are several museums and farms open to visitors. The shopping center of Evje is of regional importance. In addition, there is some industry in Evje. One such industry is Skibsplast, a producer of fiberglass boats.
Басқа
Отра өзені – Норвегияның оңтүстігіндегі ең ірі өзен. Ол Бикл муниципалитетіндегі Сетесдалхейеннен басталып, оңтүстікке қарай Кристиансандқа дейін ағып, онда теңізге құяды. Отра шамалдық балық аулаумен және сирек кездесетін "блека" немесе "блеке" атты шамалдық балық түрімен танымал. Отра өзенін рафтинг, каноэ, жүзу және балық аулау сияқты көңіл көтеруге арналған көптеген іс-шаралар үшін кеңінен пайдаланады.
The Otra river is the largest river in the south of Norway. It springs from the Setesdalsheiene in Bykle municipality and runs southwards to Kristiansand, where it runs out in the sea. The Otra is known for salmon fishing and is known for a rare salmon variety, the "bleka" or "bleke". The Otra is extensively used for outdoor activities, like rafting, paddling, swimming and fishing.