Кіріспе

Аурланд – Норвегияның Вестланд графтығындағы муниципалитет. Ол Согн аймағының оңтүстік жағында, Согнефьорденнің оң жағалауында орналасқан. Әкімшілік орталығы – Аурландсванген ауылы. Басқа ауылдарға Бакка, Флам, Ундредал және Гудванген кіреді. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 60-шы, ал халқы бойынша 294-ші орында тұрады. Аурландта 1775 адам тұрады. Муниципалитеттің халқы соңғы 10 жылда 3,6%-ға артқан.

Жалпы ақпарат

Аурланд 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). Бастапқы муниципалитет Аурланд приходымен (prestegjeld) толық сәйкес келіп, Аурландсванген, Флом және Ундредал кіші приходтарын (sokn) қамтыды. 1859 жылы Ундредал кіші приходынан бөлініп, Нэрой кіші приходы құрылды. Муниципалитет шекаралары 1838 жылдан бері өзгерген жоқ.

Атауы

Муниципалитет (бастапқыда приход) ескі Аурланд ауылының атымен аталыпты, себебі алғашқы Ванген шіркеуі сол жерде салынған. Бірінші элемент – «аур», ол «қиыршық тас» немесе «ылғалды топырақ» дегенді білдіреді. Екінші элемент – «ланд», ол «жер» немесе «аймақ» деген мағынаны береді.

Елтаңба

Герб 1987 жылғы 22 мамырда бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті өрісте күміс түсті ешкінің басы" (På blå grunn eit avrive sølv geitebukkhovud). Бұл гербтің көк фонға ие екенін және герб белгісі – ешкінің басы екенін көрсетеді. Ешкінің басы күміс түсті, яғни әдетте ақ түспен бейнеленеді, бірақ егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Аймақ ешкі шаруашылығымен және ешкі ірімшегін өндірумен мәшһүр болғандықтан, ешкі муниципалитет үшін лайықты символ саналды. Гербті Инге Ротеватн жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.

Тарих

Алғашқы тұрғындар 2000 жыл бұрын егіншілікпен айналыса бастағанға дейін аң аулау және балық аулау арқылы күнгеріп келген. Егіншілік бай аңғарлар мен кең таулы жайылымдарының арқасында әлі де маңызды. Батыс Норвегияның басқа да аймақтарындағыдай, мұнда да 19-ғасырдың ортасында халық тым көбейіп кеткендіктен, шаруалар таудың биік беткейлерінде жер телімдерін өңдеуге мәжбүр болды. Бұл қиындық эмиграцияға алып келді, және 1845 жылдан кейінгі 20 жылдың ішінде 1050 адам осы елді мекеннен көшіп кетті, олардың көпшілігі Америкаға бағыт алды. Туризм 19-ғасырдың ортасында спорттық балық аулау мен аң аулау түрінде осы аймаққа келді. Сол кезде Англиядан келген туристер басымдық құрды, сондықтан әлі күнге дейін тау шыңдарының, аңшылар үйлерінің және балық аулау орындарының ағылшын тіліндегі атауларын кездестіруге болады. Кейін аймаққа табиғи сұлулығын тамашалауға келген басқа туристер де келе бастады. Олар көлік және тұруға орын сияқты жаңа жұмыс орындарының қажеттігін тудырды. Nærøyfjord шығанағына бір уақытта үш-төрт кеме тоқтаса, туристерді оңтүстік-батысқа қарай, Voss муниципалитетінің шекарасына жақын орналасқан Stalheim қонақ үйіне жеткізу үшін көптеген ат арбалары қажет болды.

Үкімет

Аурланд муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік жәрдем және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерді ұстауға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Sogn og Fjordane аудандық соты мен Gulating апелляциялық сотының қарауында.

Муниципалды кеңес

Аурланд коммунасының кеңесі (Kommunestyre) 17 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

Полиция

2016 жылы Вестланд полициясының бастығы полиция округтері мен станцияларын қайта құруды ресми түрде ұсынды. Ол Аурландтағы полиция станциясын жабуды ұсынды.

География

Аурланд Норвегияның батыс жағалауынан Аурландсфьорден мен Нэрøyфьорденнің бойындағы Вестланд округінің шығыс бөлігінде орналасқан. Бұл фьордтар әлемдегі ең ұзын және ең терең фьорд – Согнефьорденнен бастау алады. Аурланд Вестланд округінің төрт муниципалитетімен шектеседі: солтүстік-шығыста Лэрдал, батыста Вик, оңтүстік-батыста Восс және оңтүстікте Ульвик. Сонымен қатар, ол оңтүстік-шығыста Бускеруд округінің бір муниципалитетімен – Холмен шектеседі. Аймақтың көп бөлігі фьордтар мен таулардан тұрады, ал халық негізінен төменгі өзен аңғарларында шоғырланған, олардың ең ірісі – Аурландсдален. Басты ауылдық аймақтарға Аурландсванген, Гудванген, Ундрадал, Флом және Вассбьгиди кіреді. Жапайы және әдемі табиғат фьордтардан бастап теңіз деңгейінен биік тау шыңдарына дейін бүкіл аймаққа басымдық етеді. Аурландта екі тұрақты мұздық бар: Сторскавлен және Блоскавлен. Бұл жердің бір бөлігі 9 мың жыл бұрын, мұз дәуірінің соңында қалыптасқан. Климаттық жағдайларға байланысты мұздың жылжуы тоқтатылған немесе жалғасқан, нәтижесінде мұздық алдындағы мореналық қыраттар мен қиыршық тас террасалары пайда болған. Олар бүгінде Флом шіркеуінің оңтүстігінде көрініп тұр. Аурландсфьордтың батыс жағында бірнеше миллион жыл бұрын тау тізбегіне көтерілген тау жыныстары бар. Фьорд бұрынғы аңғардың орнында қазылып жасалған. Аурландсванген төменгі жатқан аймақтарға тән, ол ескі өзен дельтасында орналасқан – жер өте тегіс және құнарлы. Тау беткейлері тік болғандықтан, таулардың құлауы мен қар көшкіндері жиі болады.

Аурландсдален аңғары

Аурландсдален аңғары – Норвегиядағы табиғатымен және контрастты ландшафтымен танымал жаяу серуенге арналған жол. Аңғар тарихқа толы және мәдениетпен қаныққан. Бұл жолды бірнеше кезеңге бөліп жүруге болады: жол басталатын Гейтеригеннен Штейнбергдаленге дейін төрт сағаттық саяхат. Тау шаңырақтарының, мұздықтардың және көлдердің әдемі көріністерін тамашалауға болады. Штейнбергдаленде 1895 жылы ашылған Штейнбергдален тау үйі орналасқан.

Фламсбана темір жолы

Фламан темір жолы – инженерлік шедевр, әлемдегі ең қызықты темір жол саяхаттарының бірі. Мюрдалдан Фламуға дейінгі бұл сапар он екі миль (19 км) ұзындығында, биіктігі төмендейді. Онда жалпы ұзындығы шамамен 20 туннель бар. Фламан темір жолының 80% бөлігінде ең жоғары көлбеулік 5,5% құрайды. Мұндай қысқа аралықта биіктіктің үлкен өзгерісіне төтеп беру үшін, жолдың бір бөлігі тау беткейіне спираль тәрізді еніп, шығып жатқан туннельдер арқылы өтеді. Көлбеулік қалыпты темір жол үшін өте ерекше, сондықтан вагондар бес түрлі тежегіш жүйесімен жабдықталған, олардың кез келгені пойызды тоқтатуға жеткілікті.

Андредал Ставкиркье

Ундредаль штаб шіркеуі – шамамен 1150 жылы салынған қарапайым, кішкентай, бір ғимаратты шіркеу. Ол Ундредаль ауылында орналасқан. Норвегиядағы ең көне сақталған штаб шіркеулерінің бірі.

Ваген Киркье

Ванген шіркеуі 1202 жылы салынған. Шіркеу ағылшын сәулетінің ықпалымен ерте готика стилінде салынған. 1714 жылы жазылған құжатта ағылшын саудагерлерінің Аурландта ұзақ мерзімге әртүрлі тауарлар сатып алу үшін тоқтағаны және олардың шіркеу құрылысына қатысқандығы айтылады. Көп болжам бойынша, олар басты құрылысшылар болған. 1725 жылы Дания-Норвегия үкіметі қаржылық қиындықтарға тап болды, және король Фредерик IV шіркеуді сатты. Шіркеу 19 ғасырдың соңына дейін жеке меншікте болды. Кейін муниципалитет Ванген шіркеуін 500 кронаға қайта сатып алды. 1926 жылғы соңғы реставрацияда бастапқы түстер мен өрнектер ашылды. Содан кейін төбе алынып тасталды, ал мінбер үстіндегі балдахин қайта орнатылды. Жаңа алтарь жасалды. Норвегия суретшісі Эммануэль Вигеландтан жасалған витраждар (ғибадатханадағы екі терезеде ысырапшыл ұл туралы нақыл бейнеленген, ал ортаңғы терезеде Иса Мәсіх, Құтқарушы суреттелген).