Кіріспе
Вестланд муниципалитеті, Норвегия медициналық жабдықтар өндірушісі. Лэрдал – Норвегияның Вестланд округіндегі муниципалитет. Ол Согн аймағының оңтүстік жағында орналасқан. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Лердалсёйри ауылы. Ескі Filefjell Kongevegen тас жолы Лэрдал арқылы Вальдерс және кейін Ослоға дейін өтеді. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 71-ші орында (оның жартысынан астамын таулар құрайды). Лэрдал – Норвегиядағы 273-ші ең көп халқы бар муниципалитет, онда 2129 адам тұрады. Муниципалитеттегі халық саны соңғы 10 жылда 2,2%-ға азайды. Лэрдал өзені аңғары ұзын, ол шығыстағы Хемседаль (Хёгелофт тауы) және Filefjell тауларынан басталып, батыстағы Согнефьорденге дейін созылады. Муниципалитет тұрғындарының шамамен жартысы Лердалсёйри ауылында, ал қалғаны Қоргунд, Лёсне, Тёнюм, Эрдал, Виннедален, Фроннинген және Стрендене сияқты айналасындағы кішігірім аңғарлардағы ауылдарда тұрады. Ескі Лердалсёйри ауылында 161 қорғалатын ғимарат бар. Кейбір үйлер 18 ғасырдың ортасына дейін сақталған. 2014 жылдың 18-19 қаңтарына қараған түні болған ірі өрт кемінде 30 ғимаратты қиратты.
the manufacturer of medical equipment
Lærdal is a municipality in Vestland county, Norway. It is located on the south side of the Sognefjorden in the traditional district of Sogn. The administrative center of the municipality is the village of Lærdalsøyri. The old Filefjell Kongevegen road passes through Lærdal on its way to Valdres and later to Oslo. The municipality is the 71st largest by area out of the 356 municipalities in Norway (with over half of this area consisting of mountains). Lærdal is the 273rd most populous municipality in Norway with a population of 2,129. The municipality's population density is and its population has decreased by 2.2% over the previous 10 year period. The Lærdal river valley is long, running from Hemsedal (Høgeloft mountain) and the Filefjell mountains in the east to the Sognefjorden in the west. About half of the municipal residents live in the main village of Lærdalsøyri; the rest in the small villages in the surrounding valleys such as Borgund, Ljøsne, Tønjum, Erdal, Vindedalen, Frønningen, and Strendene. The Old Lærdalsøyri village has 161 protected buildings. Some of the houses there date back to the mid 18th century. On the night of 18–19 January 2014, a major fire destroyed at least 30 buildings.
Жалпы ақпарат
Лердал муниципалитеті 1838 жылдың 1 қаңтарында құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). 19 ғасырда бұл атау кейде Леердал немесе Лейрдал деп жазылатын. 1838 жылғы муниципалитет Лердал приходымен (prestegjeld) бірдей болу үшін құрылды, оған Боргунд, Тёнжум, Хауге және Аардалдың бөлімшелері (sokn) кірді. 1863 жылы солтүстік-шығыс Аардал (халық саны: 1791) Лердалдан бөлініп, жеке муниципалитет құрды. 1864 жылы Боргундтың шығыс бөлімшесі (халық саны: 963) Лердалдан бөлініп, өз муниципалитетін құрды. Бұл Лердалда 2777 тұрғын қалдырды. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылдың 1 қаңтарында Лердал (халық саны: 1755) Боргунд муниципалитетімен (халық саны: 492) және Мюггетейген, Лугген және Бергмол шаруашылықтарымен (халық саны: 11) біріктірілді, бұл шаруашылықтар Сонгефьорд бойындағы Åрдал муниципалитетіне жатқан. Біріктірілгеннен кейін Лердалда барлығы 2258 адам болды. 1992 жылдың 1 қаңтарында Лейкангер муниципалитетінің Фроннинген ауданы (халық саны: 32) Лердал муниципалитетіне берілді.
Елтаңба
Герб 1987 жылдың 18 желтоқсанында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Қызыл фонға екі алтын айдаһар басы еңкейіп орналасқан" (På raud grunn to gull drakehovud i skrå rekkje). Бұл гербтің қызыл фонды және екі айдаһар басынан тұратын белгісі бар екенін, олар диагональ бойынша орналасқан екенін білдіреді. Белгінің түсі – алтын, яғни ол әдетте сары түспен бейнеленеді, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Айдаһар бастары шамамен 1150 жылы Лердалда салынған тарихи Боргунд ағаш шіркеуінің қабырғаларындағы ағаш айдаһарлардың бейнесіне негізделген. Гербті Инге Ротеватн жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.
Шіркеулер
Норвегия шіркеуінің Лердал муниципалитеті аумағында үш приход (sokn) бар. Ол Бьёргвин епархиясындағы Согн декандық (prosti) құрамына кіреді. Лердалдағы шіркеулерПриход (sokn)Шіркеу атауыШіркеу орналасқан жеріСалынған жылыБоргундияБоргундия шіркеуіБоргундия1868Боргундия тақтатас шіркеуішамамен 1150 жылХаугеХауге шіркеуіЛэрдальсёри1868ТонжумТонжум шіркеуіТонжум1832
Үкімет
Lærdal муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік қамтамасыздандыру және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерді басқаруға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Sogn og Fjordane аудандық соты мен Gulating апелляциялық сотының қарауында.
Муниципалды кеңес
Lærdal муниципальдік кеңесі (Kommunestyre) 17 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және өткен құрамы көрсетілген.
География
Лердал Согнефьорденнің оңтүстік-шығысында және Аурландсфьорденнің шығысында орналасқан. Бұл муниципалитеттің орталығы Лердальселви өзені, ал шығысында Filefjell және Hemsedalsfjell таулары жатыр. Лердал Вестланд облысында оңтүстік-батыста Аурланд, солтүстік-батыста Согндал және солтүстікте Ардал муниципалитеттерімен шектеседі. Шығысында Ванг (Иннландет облысы) және Хемседал (Бускеруд облысы), ал оңтүстігінде Аль және Хол (екеуі де Бускеруд облысына қарасты) муниципалитеттерімен көршілес. Элдреватнет, Юклеватнет және Ольюсьоен көлдері оңтүстік-шығыс шекарасында, Хогелофт тауының оңтүстігінде орналасқан.
Климат
Лердал Согнефьорденнің бастауына жақын орналасқан. Өте ұзын фьорд теңізден ішке қарай Лердалға дейін таулардың арасымен иіліп өтеді, ал таулар фьордтың ең ішкі бөлігінде жаңбыр көлеңкесін құрайды, бұл Лердалды жағалауға қарағанда әлдеқайда құрғақ етеді – жауын-шашын Бергендегіден тек 20% ғана. Таулар кейде қыс айларында Лердалда фён эффектісін тудырады. Лердалдың климаты мұхиттық және континенттік ерекшеліктердің араласуынан пайда болған. Лердалдың климаты ылғалды континенттік немесе орташа мұхиттық (Cfb) болып табылады, бұл қысқы температура шегіне байланысты (АҚШ-та қолданылатындай немесе бастапқы Кёппен климаттық жіктеліміндегідей). Ең жоғары температура 2018 жылдың шілдесінде және 2019 жылдың шілдесінде тіркелген. Ал ең төменгі температура 1942 жылдың қаңтар айында өлшенген.
Лердаль туннелі
Лердал туннелі Аурландты Лердалдан бөліп тұратын Аурландсфелл тауларынан өткізілді. 2020 жылға дейін бұл әлемдегі ең ұзын автомобиль жол туннелі еді. Құрылысы 1995 жылы басталып, 2000 жылы аяқталды.
Лердальселви өзені
Lærdalselva өзені дәстүрлі түрде Норвегиядағы ең танымал лосось және теңіз алабұғасы өзендерінің бірі болып келді. Норвегия королі Харальд V оны «екінші патшайымы» деп атаған, ал өзен Лердалды лосось және теңіз алабұғасын ұшу арқылы аулаудың орталығы ретінде бекітті. Ерекшелігі – өзенде күндізгі уақытта және теңіз алабұғасын құрғақ ұшумен аулау мүмкіндігі. 1996 жылдың күзінде Gyrodactylus salaris лосось паразитінің таралуынан лосось популяциясы күрт азайды. Алюминий сульфатымен бірнеше рет емделгеніне қарамастан, паразит мәселесі толық шешілген жоқ. 2007 жылдың күзінде паразит жұқтырған бір шұбарбар тағы да табылды, содан кейін 2008 жылдың наурыз айының соңында жаңа емдеу басталды. Осы паразит салдарынан, өзен 2008 жылғы балық аулау маусымында жабылды. Өзен Лердалсюриде үлкен дельта құрады, онда өзен көп мөлшерде балшық пен құм шөктірді. Аймақ кейбір қоқыс орындарынан зардап көргенімен, көруге тұрарлық әсем жер.
Экономика
Лердалдың шаруашылықпен айналысу дәстүрі ұзақ, ал аңғардың төменгі бөлігі көкөніс егуге өте қолайлы. Құрғақ климатының арқасында Норвегияда жасанды суаруды қолдануды бастаған алғашқы аймақтардың бірі болды. Ішкі материктік климатқа ие болғанына қарамастан, фьордтағы су қыстың тым суық болуына кедерес жасайды. Батыс Норвегия аймақтық денсаулық сақтау басқармасының ауруханасы Лердал және оны қоршаған жеті муниципалитетке медициналық қызмет көрсетеді. Аурухана, Opplysningen 1881 (анықтамалық қызмет компаниясы), Østfold Energiproduksjon A/S және Norsk Hydro алюминий өндіріс кәсіпорындары Лердалдағы ең ірі жұмыс берушілер болып табылады. Жергілікті билік және денсаулық сақтау органы шығындарды қысқарту мақсатында осы аурухананы жабуға тырысуда, бұл аймаққа жағымсыз салдарлар әкелуі мүмкін.