Åрдал: Норвегияның Вестланд округіндегі муниципалитет. Әкімшілік орталығы – Åрдалстенген. Тарихы 1863 жылға дейін соғады, бұрын Лердал муниципалитетінің бөлігі болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вестланд муниципалитеті, Норвегия.
Municipality in Vestland, Norway
Ардаль – Норвегияның Вестланд округінің муниципалитеті. Ол Согнның дәстүрлі аймағындағы Ардальсфьорденнің түбінде орналасқан. Ардальстанген ауылы – муниципалитеттің әкімшілік орталығы. Тағы бір маңызды ауыл – Øvre Årdal. Ардаль муниципалитеті 1863 жылы Лердал муниципалитетінен бөлініп құрылған. Ардаль – ескі шаруашылық және балық аулау дәстүрлерімен байланысты заманауи өнеркәсіптік орталық. Оны биік таулар мен әсем сарқырамалар қоршап тұр. Климаты салыстырмалы түрде жұмсақ, Норвегияның батыс бөлігіне қарағанда жаңбыр аз жауады. Ардаль – Йотунхеймен ұлттық паркінің табиғатын зерттеуге қолайлы бастапқы нүкте, оның шегінде жазғы және қысқы демалыстарға мүмкіндік бар. Ветисфоссен сарқырамасы (Норвегиядағы ең биігі) муниципалитет аумағында орналасқан. Аудандық көрсеткіш бойынша Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде 119-шы орында тұр. Ардаль – Норвегиядағы халық саны бойынша 179-шы муниципалитет, онда 5172 адам тұрады. Муниципалитеттің халқының тығыздығы төмендеп, соңғы 10 жылда 6,3%-ға азайған. 2016 жылы Вестланд полициясының бастығы полиция округтері мен бөлімшелерін қайта құруды ұсынды және Ардальдағы полиция бөлімшесін жабуды қарастырды.
Årdal is a municipality in Vestland county, Norway. It is located at the end of the Årdalsfjorden in the traditional district of Sogn. The village of Årdalstangen is the administrative center of the municipality. The other main village is Øvre Årdal. The municipality of Årdal was created in 1863 when it was separated from the municipality of Lærdal. Årdal is a modern industrial community, with ties to the old society of farming and fishing. It is surrounded by dramatic nature with high mountains and waterfalls. The climate is rather mild and with less rain than normal in the west part of Norway. Årdal is a good starting point to explore the wild nature of Jotunheimen National Park, and with summer and winter activities within its boundaries. The Vettisfossen waterfall (highest in Norway) is located within the municipality. The municipality is the 119th largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Årdal is the 179th most populous municipality in Norway with a population of 5,172. The municipality's population density is and its population has decreased by 6.3% over the previous 10 year period. In 2016, the chief of police for Vestlandet formally suggested a reconfiguration of police districts and stations. He proposed that the police station in Årdal be closed.
Атауы
Муниципалитет (алғашқыда приход) Ардален аңғарының атымен аталған, себебі ол муниципалитеттің орталық географиялық ерекшелігі болып табылады. Бірінші элемент – "өзен" немесе "ағыс" мағынасын беретін "á" сөзінің жай күйі (Утла өзеніне сілтеме). Соңғы элемент – "дала" немесе "аңғар" дегенді білдіретін "dalr". 1917 жылғы 21 желтоқсанда патшалық қаулымен 1917 жылғы норвегия тілі реформалары күшіне енді. Бұл өзгеріске дейін атау "Aa" диграфымен Аардал деп жазылса, реформадан кейін "Å" әрпі қолданылып, Åрдal деп жазылатын болды.
The municipality (originally the parish) is named after the Årdalen valley since it is the central geographical feature of the municipality. The first element is the genitive case of the word á which means "river" or "creek" (referring to the Utla river). The last element is dalr which means "valley" or "dale". On 21 December 1917, a royal resolution enacted the 1917 Norwegian language reforms. Prior to this change, the name was spelled Aardal with the digraph "Aa", and after this reform, the name was spelled Årdal, using the letter Å instead.
Елтаңба
Герб 1957 жылдың 9 тамызында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Gules, үш barrulets dancetty Or" (På raud botn ein gull trillingstreng med ormeband skurd). Бұл гербтің қызыл фонда (түсінде) үш тік бұрышты зигзаг сызығы бейнеленгенін білдіреді, олар эскюшонды көлденең басып өтеді. Сызықтардың түсі – Or, яғни әдетте сары түспен, ал металдан жасалса – алтынмен бейнеленеді. Герб жасалған кездегі жергілікті экономиканың негізін ауыр индустрия құрады, ол көп электр энергиясын қажет етті. Гербтегі зигзаг сызықтары электр қуатын және индустрияны символдайды. Зигзаг өрнегі сонымен қатар "құрт таспасының ою-өрнегі" деп аударылатын ormeband skurd-ты бейнелейді, бұл аймақтағы ежелгі норвегиялық ағаш шіркеулерінде бейнеленген айдаһарлар мен линдқұрттардың дизайны. Гербті Hallvard Trætteberg, Magnus Hardeland-тің бастамасы бойынша жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербпен бірдей.
The coat of arms was granted on 9 August 1957. The official blazon is "Gules, three barrulets dancetty Or" (På raud botn ein gull trillingstreng med ormeband skurd). This means the arms have a red field (background) and the charge is three zig zag lines running horizontally across the escutcheon. The charge has a tincture of Or which means it is commonly colored yellow, but if it is made out of metal, then gold is used. The local economy at the time of the creation of the arms was mainly based on heavy industry, which needed a lot of electricity. The zig zag lines in the arms symbolize both the electrical power and the industries. The zig zag design also symbolizes the ormeband skrud which is more or less translated as a "worm ribbon ornament" which is a design of dragons and lindworms that were depicted in the ornamentations in the ancient Norwegian wooden stave churches in the area. The arms were designed by Hallvard Trætteberg, after an original idea by Magnus Hardeland. The municipal flag has the same design as the coat of arms.
Тарих
Лердал муниципалитеті 1838 жылдың 1 қаңтарында құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). Бастапқы муниципалитет Лердал приходымен (prestegjeld) толық сәйкес келіп, Аардалдың бөлімше приходынан (sokn) тұрды. 1863 жылы Аардал бөлімше приходы (1791 адам) Лердалдан бөлініп, жеке муниципалитет болды. Кейіннен жазуы Ардал деп өзгертілді. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылдың 1 қаңтарында Муггетейген, Лугаген және Бергмол шаруашылықтары (11 адам) Ардалдан Лердалға қосылды.
Lærdal was established as a municipality on 1 January 1838 (see formannskapsdistrikt law). The original municipality was identical to the Lærdal parish (prestegjeld) including the sub parish (sokn) of Aardal. In 1863, the sub parish of Aardal (population: 1,791) was separated from Lærdal and became a municipality of its own. The spelling was later changed to Årdal. During the 1960s, there were many municipal mergers across Norway due to the work of the Schei Committee. On 1 January 1964, the Muggeteigen, Luggenes, and Bergmål farms (population: 11) were transferred from Årdal to Lærdal.
Пана іздеушілерге арналған орталық құру
2013 жылдың 1 тамызынан 1 қыркүйегіне дейін ол 151 пана іздеушіні қабылдады. (Муниципалдық кеңес бұрын пана іздеушілерге арналған орталық құруға қарсы болған, бірақ fylkesmannen басқаша шешім қабылдады. Тек бір ер адам – пана іздеуші – полиция күдігінде. Сол күні алғаш рет орталықтағы пана іздеушілердің біреуі (полициямен) Норвегиядан депортациялау үшін шығарылды. (Оқыс оқиғалардан кейін БАҚ Норвегияда пана іздеушілердің психикалық денсаулығын тексеру міндетті емес екенін, бұл Нидерландыдағы талаптардан өзгеше екенін мәлімдеді.)
From 1 August 2013 to 1 September it received 151 asylum seekers. (The municipal council had beforehand said no to establishing a center for asylum seekers, but the fylkesmannen resolved otherwise. and only one male—the asylum seeker—is a police suspect. Earlier on the same day, for the first time one of the center's asylum seekers was removed (by police) in order to be deported from Norway. (After the deaths, media said that Norway has no requirement for screening the mental health of asylum seekers—unlike requirements in Netherlands.)
Үкімет
Ордал муниципалитеті бастауыш білім беруге (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтеріне, зейнеткерлерге қызмет көрсетуге, әлеуметтік жәрдемге және басқа да әлеуметтік қызметтерге, жер учаскелерін жоспарлауға, экономикалық дамуға, сондай-ақ муниципалитеттің жолдары мен коммуналдық қызметтеріне жауапты. Муниципалитетті тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңес басқарады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Sogn og Fjordane аудандық соты мен Gulating апелляциялық сотының қарауында.
Årdal Municipality is responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Sogn og Fjordane District Court and the Gulating Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Ардал коммунасының кеңесі (Kommunestyre) 21 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Årdal is made up of 21 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
География
Муниципалитет Ардальсфьорденнің ішкі бөлігінде, Согнефьорденнің бастапқы тармақтарының бірінде орналасқан және Йотунхеймен мен Хурунгене деп аталатын таулы аймақтарға, оның ішінде Фалькетинд, Store Austanbotntind және Store Skagastølstind тауларына жол ашатын қақпа болып табылады. Ардалда екі қалалық аймақ бар: Ардальстанген және Øvre Ардаль, олардың жалпы халқы шамамен 5700 адамды құрайды. Муниципалитет аумағында кішкентай ауылдар да бар: Наддвик (Викадален), Нундален, Индре Оффердал, Итре Оффердал, Сеймсдален, Фардален, Авдален, Утладален, Ветти және Веттисморки.
The municipality is situated at the inner part of the Årdalsfjorden, one of the beginning branches of the Sognefjorden and is a gateway to the mountain areas called Jotunheimen and Hurrungane, including the mountains Falketind, Store Austanbotntind, and Store Skagastølstind. There are two urban areas in Årdal: Årdalstangen and Øvre Årdal, with a total population of approximately 5,700. There are also smaller village areas throughout the municipality: Naddvik (Vikadalen), Nundalen, Indre Offerdal, Ytre Offerdal, Seimsdalen, Fardalen, Avdalen, Utladalen, Vetti, and Vettismorki.
Тарихи қоғам
"Ардал Согелаг" тобы жергілікті тарихпен айналысады.
The group called Årdal Sogelag concerns itself with local history.
Көлік
Вальдрес Экспрессі Øvre Årdal-да тоқтайды және Årdalstangen-де соңғы аялдамасы бар. Автобус бағыты Ослодан басталады.
The Valdres Express stops in Øvre Årdal and has its end stop in Årdalstangen. The bus line originates from Oslo.