Municipality in Vestland, Norway
the municipality in Sogn, Norway
Люстер – Норвегияның Вестланд округіндегі муниципалитет. Ол Согн ауданының дәстүрлі аймағында, Согнфьорденнің түбінде орналасқан. Әкімшілік орталығы – Гопне ауылы. Люстердегі басқа ауылдарға Фортун, Хафсло, Ішкі Хафсло, Йостедал, Люстер, Нес, Орнес, Скьолден, Сольворн және Вейтастронд жатады. Люстер Согнефьордтың ішкі тармағының төңірегінде орналасқан, бұл тармақ Люстрафьорден деп аталады. Оның ландшафтында фьордтар, тік таулар, суға толы сарқырамалар, көк мұздықтар және аңғарлар бар. Йостедалсбрен және Брехеймен ұлттық парктерінің бір бөлігі осы муниципалитетте орналасқан. Согнефелльсвеген тас жолы шығыс Люстердегі тау өткелі арқылы өтеді. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 17-ші орында тұр. Люстер Норвегиядағы халық саны бойынша 176-шы муниципалитет, оның халқы 5302 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халқы 5,2%-ға өсті. 2016 жылы Вестланд полициясының бастығы полиция округтері мен бөлімшелерін қайта құруды ресми ұсынды. Ол Люстердегі полиция бөлімшесін жабуды ұсынды.
Luster is a municipality in Vestland county, Norway. It is located at the end of the Sognefjorden in the traditional district of Sogn. The administrative centre is the village of Gaupne. Other villages in Luster include Fortun, Hafslo, Indre Hafslo, Jostedal, Luster, Nes, Ornes, Skjolden, Solvorn, and Veitastrond. Luster is centered around the inner branch of the Sognefjord, which is called the Lustrafjorden. Its landscape includes fjords, steep mountains, water abundant waterfalls, blue glaciers, and valleys. Both Jostedalsbreen National Park and Breheimen National Park are partially located in this municipality. The Sognefjellsvegen road goes over a mountain pass in eastern Luster. The municipality is the 17th largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Luster is the 176th most populous municipality in Norway with a population of 5,302. The municipality's population density is and its population has increased by 5.2% during the previous 10 year period. In 2016, the chief of police for Vestlandet formally suggested a reconfiguration of police districts and stations. He proposed that the police station in Luster be closed.
Жалпы ақпарат
Листер муниципалитеті 1838 жылдың 1 қаңтарында құрылды (formannskapsdistrikt заңына сәйкес). Бастапқы муниципалитет Листер приходымен (prestegjeld) және Фортун, Дейл, Нес және Гопне кіші приходтарымен (sokn) толық сәйкес келді. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1963 жылдың 1 қаңтарында көршілес Хафсло және Йостедал муниципалитеттері Листермен біріктіріліп, одан да ірі муниципалитет құрылды. Бірігуден кейін Листерде 5854 тұрғын тіркелді. 1963 жылы Хафсло, Йостедал және Листер муниципалитеттерінің бірігуінен бері аймақ сиресіп орналасқан ауылдық елді мекендермен және олардың арасындағы үлкен қашықтықтармен сипатталады. Листер бұрынғы Согн-ог-Фьордане округындағы аумағы бойынша ең ірі муниципалитет болды. 2020 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет Согн-ог-Фьордане және Хордалан округтары біріктіріліп құрылған жаңа Вестланд округының құрамына кірді.
Lyster was established as a municipality on 1 January 1838 (see formannskapsdistrikt law). The original municipality was identical to the Lyster parish (prestegjeld) with the sub parishes (sokn) of Fortun, Dale, Nes, and Gaupne. During the 1960s, there were many municipal mergers across Norway due to the work of the Schei Committee. On 1 January 1963, the neighboring municipalities of Hafslo and Jostedal were merged with Luster, forming a much larger municipality. After the merger, Luster had 5,854 residents. Since the consolidation of the three municipalities of Hafslo, Jostedal and Luster in 1963, the area has been characterized by scattered rural settlements and large distances between these settlements. Luster was the largest municipality by area in the old Sogn og Fjordane county. On 1 January 2020, the municipality became part of the newly created Vestland county after Sogn og Fjordane and Hordaland counties were merged.
Атауы
Муниципалитет (бастапқыда приход) Lustrafjorden және фьорд бойында өскен Luster ауылының атымен аталған. Атау "жарық" немесе "көшпенді" деген мағына беретін ljóss сөзінен шыққан, ол мұздықтардан келген судың ашық түсіне сілтеме жасайды. Тарихи тұрғыдан, муниципалитет атауы Листер деп жазылған. 1917 жылдың 3 қарашасындағы патшалық қаулы муниципалитет атауының жазылуын Люстер деп өзгертті.
The municipality (originally the parish) is named after the Lustrafjorden and the village of Luster which grew up along the fjord. The name is derived from the word ljóss which means "light" or "bright", referring to the bright color of the water from the glaciers. Historically, the name of the municipality was spelled Lyster. On 3 November 1917, a royal resolution changed the spelling of the name of the municipality to Luster.
Елтаңба
Герб 1990 жылғы 20 сәуірде бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті фонға күміс түсті иілген липа бұтағы шеңбер құрайды" (På blå grunn ein sølv linderanke lagt i sirkel). Бұл гербтің көк фонға (түсіне) ие екенін және герб белгісі – шеңберге иілген липа бұтағы екенін білдіреді. Герб белгісінің күміс түсі бар, яғни ол әдетте ақ түспен боялады, бірақ егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Герб муниципалитет аумағында орналасқан Урнес ағаш шіркеуінде табылған ежелгі ағаш өрнегінен шабыттандырылған. Гербті Нордфьордейдтен келген Инге Ротеватн жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербпен толық сәйкес келеді.
The coat of arms was granted on 20 April 1990. The official blazon is "Azure, a tilia curled argent forming an annulet" (På blå grunn ein sølv linderanke lagt i sirkel). This means the arms have a blue field (background) and the charge is a tilia branch curled into a circle. The charge has a tincture of argent which means it is commonly colored white, but if it is made out of metal, then silver is used. The arms are inspired by an old woodcarving found in the Urnes Stave Church which is located in the municipality. The arms were designed by Inge Rotevatn from Nordfjordeid. The municipal flag has the same design as the coat of arms.
Үкімет
Лустер муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік көмек және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, сондай-ақ муниципалдық жолдар мен коммуналдық қызметтерді ұйымдастыруға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Sogn og Fjordane аудандық соты мен Gulating апелляциялық сотының қарауында.
Luster Municipality is responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Sogn og Fjordane District Court and the Gulating Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Люстер коммуналық кеңесі (Kommunestyre) 25 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және өткен құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Luster is made up of 25 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
Орналасқан жері
Оңтүстік Норвегиядағы ең ірі муниципалитеттердің бірі – Лустер, Согнефьорденнің Солтүстік теңізге қарай басталатын мұздық тауларында орналасқан. Фьордты Харбардсбрен, Холабрен, Йостедалсбрен, Нигардсбрен, Спёртеггбрен сияқты көптеген ірі мұздықтармен қоректендіреді. Ол Вестланд округінің төрт муниципалитетімен шектеседі: солтүстікте – Стрын, батыста – Суннфьорд, оңтүстік-батыста – Согндал және оңтүстік-шығыста – Ардал. Сонымен қатар, ол Иннланд округінің үш муниципалитетімен шектеседі: солтүстік-шығыста – Скёк, ал шығыста – Лом және Ванг.
Luster, one of the largest municipalities in southern Norway, is located in the glacial mountains where the Sognefjorden begins its path to the North Sea. The fjord is fed by many large glaciers such as the Harbardsbreen, Holåbreen, Jostedalsbreen, Nigardsbreen, Spørteggbreen, and others. It is bordered by four municipalities in Vestland county: Stryn to the north, Sunnfjord to the west, Sogndal to the southwest, and Årdal to the southeast. It is also bordered by three municipalities in Innlandet county: Skjåk to the northeast and by Lom and Vang to the east.
Фейгумфосс су тасқыны
Фейгумфосс шарлауығының тік құлауы Скандинавиядағы ең биік шарлауықтардың бірі болып табылады. Басқа мұздықтардың ішінде Austerdalsbreen, Harbardsbreen және Spørteggbreen бар.
With a vertical drop of , the Feigumfoss Waterfall is one of the highest in Scandinavia. Other glaciers include the Austerdalsbreen, Harbardsbreen and Spørteggbreen.
Экономика
Лустер тұрғындары егіншілікпен, жидек және жеміс өсірумен, туризммен және су электр станциялары арқылы күнкөріс табады. Йостедал мен Фортун ірі гидроэлектр станцияларына ие. Жазғы туризм қызу өтеді. Туристік қызметтерге тауға шығу, шаңғы тебу, балық аулау, жаяу серуендеу және аң аулау кіреді.
The inhabitants of Luster make their living by farming, growing berries and fruit, tourism, and hydroelectricity. Jøstedal and Fortun have large hydroelectric power stations. Summer tourism is quite busy. Tourist activities include mountain climbing, skiing, fishing, hiking, and hunting.