Мелёй – Норвегияның Нордланд округіндегі муниципалитет. Әкімшілік орталығы – Эрнес ауылы. Салтен аймағында орналасқан, Батыс Норвегиядағы Арктика аймағына жақын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегияның Нордланд округіндегі муниципалитет
Municipality in Nordland, Norway
Мелой – Норвегияның Нордланд округіндегі муниципалитет. Ол Салтен дәстүрлі аймағының бір бөлігі. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Орнес ауылы. Басқа ауылдарға Эйдбукта, Невердал, Гломфьорд, Халса, Рейпа, Стот және Агскардт кіреді. Муниципалитет Норвегияның батыс жағалауында, Солтүстік Мұхит шеңберінен солтүстікке қарай орналасқан. Оған Мелойя аралы және Мелойфьорден, Гломфьорден және Холандсфьорден айналасындағы әртүрлі өлшемдегі 700-ге жуық арал, сондай-ақ материктік жағалауның бір бөлігі кіреді. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 133-орында тұр. Мелой Норвегиядағы халық саны бойынша 153-ші муниципалитет, оның халқы 6 212 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халқы 5,6%-ға азайған.
Meløy is a municipality in Nordland county, Norway. It is part of the Salten traditional region. The administrative centre of the municipality is the village of Ørnes. Other villages include Eidbukta, Neverdal, Glomfjord, Halsa, Reipå, Støtt, and Ågskardet. The municipality is situated just to the north of the Arctic Circle on Norway's west coast. It encompasses the island of Meløya and some 700 other islands of various sizes around the Meløyfjorden, Glomfjorden, and Holandsfjorden in the south, along with a stretch of mainland coast. The municipality is the 133rd largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Meløy is the 153rd most populous municipality in Norway with a population of 6,212. The municipality's population density is and its population has decreased by 5.6% over the previous 10 year period.
Жалпы ақпарат
Мелой муниципалитеті 1884 жылдың 1 қаңтарында құрылды, бұл кезде ірі Rødøy муниципалитеті оңтүстікте Rødøy (халық саны: 1 945) және солтүстікте Meløy (халық саны: 2 696) муниципалитеттеріне бөлінді. Одан бері муниципалды шекаралар өзгерген жоқ.
The municipality of Meløy was established on 1 January 1884 when the large Rødøy Municipality was separated into Rødøy (population: 1,945) in the south and Meløy (population: 2,696) in the north. The municipal borders have not changed since then.
Атауы
Муниципалитет (алғашқыда приход) Мелойя аралының атымен аталған, себебі алғашқы Мелой шіркеуі сол жерде салынған. Атаудың бірінші бөлігі "ұн" немесе "кебек" мағынасын беретін mjǫl сөзінен шыққан (аралының жағалауларындағы ұсақ құмға сілтеме). Соңғы бөлік (шамамен 1500 жылы атауға қосылған) – øy, ол "арал" дегенді білдіреді. Тарихи жағынан муниципалитеттің атауы Melø деп жазылған. 1908 жылғы 6 қаңтардағы патшалық қаулы муниципалитет атауын жазуын Мелой деп өзгертті.
The municipality (originally the parish) is named after the island of Meløya since the first Meløy Church was built there. The first element comes from the word mjǫl which means "flour" or "meal" (referring to fine sand on the beaches of the island). The last element (which was added to the name around the year 1500) is øy which means "island". Historically, the name of the municiaplity was spelled Melø. On 6 January 1908, a royal resolution changed the spelling of the name of the municipality to Meløy.
Елтаңба
Герб 1984 жылдың 7 желтоқсанында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түс, алтын түсті мак өсімдігі" (I blått en gull valmueplante). Бұл гербтің көк фонға ие екенін және герб белгісі – жергілікті жерде "Svartisvalmue" (Papaver radicatum subglobosum) деп аталатын арктикалық мак өсімдігінің бір түрі екенін көрсетеді. Мак өсімдігінің түсі "алтын" деп белгіленген, яғни ол әдетте сары түспен боялған, бірақ егер металдан жасалса, алтын қолданылады. Бұл муниципалитет Норвегияның құрлық бөлігіндегі екінші үлкен мұздық – "Svartisen" ("Қара мұз") жанында орналасқан, ал бұл өсімдік мұзға ең жақын өсетін өсімдіктердің бірі. Түстер көк мұздықты және сары гүлдерді символдайды. Гербті Кнут Соренсеннің бастамасымен Рольф Тидман жасаған.
The coat of arms was granted on 7 December 1984. The official blazon is "Azure, a poppy plant Or" (I blått en gull valmueplante). This means the arms have a blue field (background) and the charge is a subspecies of the arctic poppy plant locally known as Svartisvalmue (Papaver radicatum subglobosum). The poppy plant has a tincture of Or which means it is commonly colored yellow, but if it is made out of metal, then gold is used. The municipality is located near the second largest glacier in continental Norway, the Svartisen (black ice), and the plant is one of the plants found growing closest to the ice. The colors symbolize the blue glacial ice and the yellow flowers. The arms were designed by Rolf Tidemann after the original ideda by Knut Sørensen.
Тарих
Мелойде көп ғасырлар бойы адамдар тұрған, қазірге дейін викинг дәуірінен қалған көптеген жәдігерлер сақталған. Норвегияның ең көне ақсүйек отбасыларының бірі – Бенкесток отбасы 16 ғасырда Мелой аралындағы Мелой шаруашылығында өз орталығын құрған. 19 ғасырда халық санының өсуіне байланысты 1884 жылы оңтүстік көршісі Рёдёйден бөлініп шықты. Әкімшілік орталығы бастапқыда Мелойда болған, бірақ кейін құрлықтағы, Øрнес жағалау ауылына көшірілді. Øрнес – фьорд арқылы әдемі көрініспен кіретін Hurtigruten (жағалау экспресс кемесі) маршрутындағы аялдамалардың бірі. Норвегиядағы екінші ірі мұздық – Свартисенге туристер көптеп келеді. Гломфьорд маңындағы таулар балық аулау, аң аулау және қысқы шаңғы спорты үшін танымал.
Meløy has been inhabited for many centuries and still possesses various relics from the Viking Age. The Benkestok family, one of Norway's original noble families, established one of its seats at Meløy gård (farm) on the island of Meløya in the 16th century. Due to the expansion of the community during the 19th century, it was split from its southern neighbour Rødøy in 1884. Its administrative centre was originally on Meløya, but it was later moved to the mainland coastal village of Ørnes. Ørnes is one of the stops on the route of the Hurtigruten (coastal express boat), with a notably scenic entrance via the fjord. The second largest glacier in Norway, Svartisen, is a target for passenger visits. The mountains around Glomfjord are popular for fishing and hunting as well as skiing in the winter time.
Үкімет
Норвегиядағы барлық муниципалитеттер бастауыш білім беруге (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтеріне, зейнеткерлерге қызмет көрсетуге, әлеуметтік қамтамасыздандыруға және басқа да әлеуметтік қызметтерге, жер учаскелерін жоспарлауға, экономикалық дамуға, сондай-ақ муниципалитеттің жолдары мен коммуналдық қызметтеріне жауапты. Муниципалитетті тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалитет кеңесі басқарады. Әкім муниципалитет кеңесінің дауысымен сайланады. Муниципалитет Salten og Lofoten аудандық соты мен Hålogaland апелляциялық сотының қарауында болады.
All municipalities in Norway are responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Salten og Lofoten District Court and the Hålogaland Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Мелой муниципалитетінің кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын 23 өкілден құралған. Кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және өткен құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Meløy is made up of 23 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
География
Мелой муниципалитеті – көптеген аралдарды қамтитын жағалау қауымдастығы. 20 ғасырда салынып, Норвегияның қалған бөлігімен байланыстырған жол туннельдеріне дейін материктің көп бөлігі оқшауланған болатын. Мелойдың негізгі аралдары – Амоя, Мелоя, Болга, Месоя, Гронёя және Стотвер. Амоя материкпен Браттсунд көпірі арқылы жалғасқан. Қалған аралдарға тек қайықпен немесе пароммен ғана жетуге болады. Кальшольмен маяғы муниципалитеттің оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Вестфьорден солтүстік-батыстан Мелой арқылы өтеді, ал Мелойфьорден, Гломфьорден және Холандсфьорден батыстан материкке еніп жатыр. Солтфеллет–Свартисен ұлттық паркі солтүстік-шығыста, Свартисен мұздығын қоршап тұрған Солтфеллет тауларында орналасқан.
The municipality of Meløy is a coastal community that includes many of the surrounding islands. Many parts of the mainland were fairly isolated until road tunnels were built during the 20th century that connected them to the rest of Norway. Some of the main islands of Meløy are Åmøya, Meløya, Bolga, Mesøya, Grønøya, and Støttvær. Åmøya is connected to the mainland via the Brattsund Bridge. The other islands are all accessible by boat or ferry only. The Kalsholmen Lighthouse is located in the southwestern part of the municipality. The Vestfjorden passes Meløy in the northwest, and the Meløyfjorden, Glomfjorden, and Holandsfjorden cut into the mainland from the west. The Saltfjellet–Svartisen National Park is located in the southeast in the Saltfjellet mountain range, surrounding the Svartisen glacier.
Экономика
Өнеркәсіптік даму – және осылайша Мелой қауымдастығының экономикалық дамуы мен өсуіне басты үлес қосушы – Бірінші дүниежүзілік соғыс шамасында басталды. Ол сол кездегі жаңа Гломфьорд электр стансасындағы Svartisen мұздығынан және Storglomvatnet көлінен келген судан электр энергиясын өндіруге негізделген, ол су тауларда жиналды. Гломфьорденнің түбінде Norsk Hydro (қазіргі YARA) Гломфьордта тыңайтқыштар өндіруді бастады, бүгінде YARA – Мелойдың ең ірі жұмыс орны, онда 190 адам жұмыс істейді. Бүгінде Гломфьорд өнеркәсіптік паркінде түрлі салаларды қамтитын өнеркәсіптік кешен орналасқан. Муниципалитеттің негізгі салалары – жеңіл өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық аулау, лосось өндірісі және туризм. Meløy Energi, электр энергиясы компаниясы, муниципалитеттегі ең маңызды жұмыс берушілердің бірі (2022 жылғы 4-тоқсан бойынша).
The industrial development—and thus the main contributor to the economic development and growth of the Meløy community—started around the time of World War I. It was based on electrical power production in then new Glomfjord power plant from water coming from the Svartisen glacier and the lake Storglomvatnet and gathered in the mountains. In the bottom of Glomfjorden, Norsk Hydro (today YARA) started out producing fertilizers in Glomfjord, today yara is Meløy's biggest workplace with 190 people working there
A conglomerate of industries is found there today in Glomfjord Industry Park. The municipality's overall industries are some light industry, agriculture, forestry, fishing, salmon production, and tourism. Meløy Energi, an electrical power company, is one of the most important employers in the municipality (as of Q4 2022).