Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегияның Нордланд округіндегі муниципалитет
Municipality in Nordland, Norway
Рост – Норвегияның Нордланд округіндегі шағын аралдық муниципалитет. Ол Лофотен аймағының дәстүрлі бөлігі болып табылады. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Рост аралындағы Ростланд ауылы. Аралдық муниципалитет өте кішкентай және негізінен Ростланд төңірегінде орналасқан ірі балық аулау ауылы. Тұрғындарының көп бөлігі балық аулау саласында жұмыс істейді немесе оны қолдайды. Ростта 6 балық шаруашылығы бар. Балық аулау маусымында Росттан 600-ге дейін балық аулау кемелері шығады. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 353-ші орында тұр. Рост Норвегиядағы халық саны бойынша 351-ші муниципалитет, халқы 469 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы төмен, соңғы 10 жылда халқы 17%-ға азайған.
Røst is a small island municipality in Nordland county, Norway. It is part of the traditional district of Lofoten. The administrative centre of the municipality is the village of Røstlandet on the island of Røstlandet. The island municipality is very small and is essentially a large fishing village centered around Røstlandet. Many of the residents are involved in the fishing industry or support the industry. There are six fish farms in Røst. During the main fishing season, there can be up to 600 fishing boats based out of Røst. The municipality is the 353rd largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Røst is the 351st most populous municipality in Norway with a population of 469. The municipality's population density is , and its population has decreased by 17% over the previous 10 year period.
Жалпы ақпарат
Рост муниципалитеті 1928 жылдың 1 шілдесінде Вэрёй муниципалитетінен бөлініп құрылды. Алғашқыда оның 731 тұрғыны болды. Муниципалды шекаралар сол кезден бері өзгерген жоқ.
The municipality of Røst was established on 1 July 1928 when it was separated from Værøy Municipality. Initially, it had 731 residents. The municipal boundaries have not changed since that time.
Атауы
Муниципалитет (алғашқыда приход) негізгі аралдың – Рёстланнның атымен аталыпты, себебі алғашқы Рост шіркеуі осы аралда салынған. Атауы ежелгі норвег тіліндегі "rǫst" сөзімен бірдей, ол "маэлстрём" дегенді білдіреді, бұл, әдетте, жақын орналасқан Москенстрауменмен байланысты.
The municipality (originally the parish) is named after the main island of Røstlandet since the first Rost Church was built there. The name is identical to the Old Norse word rǫst which means "maelstrom", likely referring to the nearby Moskenstraumen.
Елтаңба
Герб 1986 жылғы 28 қарашада бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Күміс фонға қара түсті үш қазтұмсық шығып тұр" (I sølv tre oppvoksende svarte skarver). Бұл, гербтің күміс түсті (аргент) фонға ие екенін білдіреді, ол әдетте ақ түспен бейнеленеді, бірақ металдан жасалса, күміс қолданылады. Гербтегі бейне – үш қара европалық қазтұмсық (Gulosus aristotelis), құзғаның бір түрі. Бұл сурет үш бауырластың қазтұмсыққа айналып кететін жергілікті аңызды бейнелеу үшін таңдалған. Бұл әңгімені норвегиялық фольклорды жинаған Асбьорнсен мен Мое баяндаған. Гербті Арвид Свен жасаған.
The coat of arms was granted on 28 November 1986. The official blazon is "Argent, three cormorants issuant from the base sable" (I sølv tre oppvoksende svarte skarver). This means the arms have a field (background) that has a tincture of argent which means it is commonly colored white, but if it is made out of metal, then silver is used. The charge is three black European shags (Gulosus aristotelis), which is a species of cormorant. The design was chosen to symbolize a local legend of three brothers who could transform themselves into cormorants. This story was recounted by Asbjørnsen and Moe, the famous collectors of Norwegian folklore. The arms were designed by Arvid Sveen.
Тарих
Орта ғасырдағы арал өмірін 1432 жылы арал тұрғындары құтқарып алған, кемесі құлаған венециялық теңіз саяхатшысы Пьетро Кверини жанды түрде сипаттады. Ол бұл қоғамның өте үйлесімді және дінге берілген екенін, олардың балық, әсіресе треска аулау және шаруашылықпен айналысып күнкөріс табатынын айтты. Норвегиялық лундехунд осы Норвегия аймағында пайда болған, онда олар тік жартастармен өрмелеп, тупиктерді аулаған. Балық аулау – Рост аймағының басты экономикалық қызметі.
A vivid description of medieval island life has been delivered by the shipwrecked Venetian sea captain Pietro Querini, who was rescued by the islanders in 1432. He described the society as very harmonious and pious, and described how they made a living from fishing cod and some agriculture. The Norwegian Lundehund originated from this part of Norway, where it natively would have climbed along cliff paths to hunt puffins. Fishing is the main economic activity on Røst.
Мәдениет
Аралдың мәдени өмірі өте бай. Маусым айында жыл сайын түйеқоздың (Lundefestivalen) құрметіне танымал фестиваль өтеді.
The island has a rich cultural life. Every year in June there is a popular festival in honor of the puffin (Lundefestivalen).
Керини операсы
2012 жылы Querini операсы алғаш рет Рёст аймағында көрсетілді, ол 1432 жылы Рёст аймағында кемесі құлаған Пьетро Кверинидің трагикалық оқиғасын баяндады. Көрсетілім үлкен сәттілікке қол жеткізді және 2014 жылы қайта қойылды.
In 2012, the Querini Opera was shown on Røst for the first time, telling the dramatic story about Pietro Querini who shipwrecked on Røst in 1432. The show was a great success and was shown again in 2014.
Пьетро Кверини әдеби паркі
2017 жылы Пиетро Кверни әдеби паркі (litteraturpark på Røst) Рост муниципалитеті, Данте комитеті, I Parchi Letterari желісі және Италия елшілігінің қолдауымен құрылды. Парк 2018 жылы қызметін бастады. https://www.parchiletterari.com/parchi/pietro_querini_063/vita.php
In 2017, the Pietro Querini Literary Park (litteraturpark på Røst) was established with the Municipality of Røst, the Dante Committee, I Parchi Letterari Network and the support of the Embassy of Italy. The park started its activity in 2018. https://www. parchiletterari. com/parchi/pietro querini 063/vita. php
Үкімет
Норвегиядағы барлық муниципалитеттер бастауыш білім беруге (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтеріне, зейнеткерлерге қызмет көрсетуге, әлеуметтік қамтамасыздандыруға және басқа да әлеуметтік қызметтерге, жер учаскелерін жоспарлауға, экономикалық дамуға, сондай-ақ муниципалитеттің жолдары мен коммуналдық қызметтеріне жауапты. Муниципалитетті тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалитет кеңесі басқарады. Әкім муниципалитет кеңесінің дауысымен сайланады. Муниципалитет Salten og Lofoten аудандық соты мен Hålogaland апелляциялық сотының қарауында болады.
All municipalities in Norway are responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Salten og Lofoten District Court and the Hålogaland Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Росттың муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын 11 өкілден құралған. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Røst is made up of 11 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
Көлік
Оқшауланған аралдық муниципалитет ретінде Ростқа автомобиль жолдары арқылы қатынау мүмкін емес. Оған қайықпен және ұшақпен баруға болады. Жақын орналасқан Вэрёя аралына, сондай-ақ материкке жақын орналасқан Бодё қаласына паром қатынасы бар. Рост әуежайынан Бодёға үнемі рейстер жасалады.
As an isolated island municipality, there are no road connections to Røst. It can be reached by boat and airplane. There are ferry connections to the neighboring island of Værøya and also to the nearby town of Bodø on the mainland. Røst Airport has regularly scheduled flights to Bodø.
Экономика
Қыс мезгілінде Рост аймағының халқы балық аулауға келген кемелердің көптігіне байланысты екі есеге артады. Жыл сайын шағын Рост аралынан балық және балық өнімдерінен түсетін табыс миллион доллардан асады.
During the winter, the population of Røst gets doubled due to the number of boats arriving at Røst to fish. Yearly, the small island of Røst produces fish and fish related products worth more than .
География
Муниципалитетте 365 арал мен шкерлер бар, олардың кейбіреулері материктен шалқап жатыр, Вестфьордендегі Лофотен арал тізбегінің оңтүстік-батыс ұшында орналасқан. Скомвер маяғы муниципалитеттің оңтүстік бөлігінде, Скомвер кішкентай аралында орналасқан. Тұрғындардың көп бөлігі негізгі Ростланд аралында тұрады, бірақ тағы бірнеше аралдарда да адамдар тұрады. Бұл аралдар Ростландпен жолдар, себептік жолдар және көпірлер арқылы байланысқан. Ростланд муниципалитеттегі ең үлкен арал, оның ең биік нүктесі теңіз деңгейінен аспайды. Ростландтың оңтүстігінде Ведоя, Сторфьеллет, Тренькен, Харникен және Эльвсникен сияқты үлкен таулар басымдығын көрсететін бірнеше кішкентай аралдар бар. Сторфьеллет ең биік, теңіз деңгейінен жоғары көтеріледі.
There are 365 islands and skerries in the municipality situated some off the mainland, at the southwestern tip of the Lofoten island chain in the Vestfjorden. Skomvær Lighthouse is located in the southern part of the municipality on the small island of Skomvær. Most inhabitants live on the main island of Røstlandet, but a few other islands are also inhabited. These islands are linked to Røstlandet with roads, causeways, and bridges. Røstlandet is the largest island in the municipality and its highest point rises no more than above sea level. South of Røstlandet, there are several small islands that are dominated by large mountains including Vedøya, Storfjellet, Trenyken, Hærnyken, and Ellevsnyken. Storfjellet is the highest, rising above sea level.
Құстар
Рост – Норвегиядағы құстарды қадағалауға арналған, дүние жүзіне әйгілі азаматтардың бірі. Мұнда кездесетін теңіз құстарының колониялары халықаралық маңызы бар деп есептеледі. Аралдар түрлі мекендеу орталарын ұсынады және солтүстікке көшіп бара жатқан көптеген түрлер үшін тоқтау орны болып табылады. Соңғы жылдары құс бақылаушылар күзде Ростқа қызығушылық танытып, көптеген сирек кездесетін құстарды анықтады. Бұл муниципалитетте Солтүстік Атлантикадағы ең ірі құс жартастарының бірі орналасқан, онда тупиктердің (пуффин) колониялары, сондай-ақ шағалалардың, китқанаттардың және қара қаздың колониялары бар. BirdLife International ұйымы Рост архипелагы мен оған жақын теңіз суын қамтитын 16 000 гектар аумақты маңызды құс аймағы (IBA) деп жариялады, себебі ол еуропалық шағалалар мен атлантикалық тупиктердің үлкен көбею колонияларын қамтиды. IBA-да көбейтін басқа құстар: еуропалық дауыл құстары, Лич дауыл құстары, тоқылдақтар, жалпақ мүңкүрлер, солтүстік фулмарлар және қара аяқты китқанаттар. IBA құрамына Røstlandet және Nykan табиғат қорықтары, сондай-ақ 7000 гектарлық Røstøyan Рамсар аймағы кіреді.
Røst is one of the few bird watching localities in Norway that is known worldwide. The seabird colonies that are to be found are regarded as internationally important. The islands offer a range of habitats, and as one would expect, a stop over point for many species that are migrating even further north. During the last few years, birders have been showing an interest for Røst during the autumn, producing a whole range of rarities. The municipality also has one of the largest bird cliffs in the North Atlantic, with puffin colonies, as well as colonies of shag, kittiwake, and cormorants. A 16,000 ha area encompassing the Røst archipelago and its adjacent marine waters has been designated an Important Bird Area (IBA) by BirdLife International because it supports large breeding colonies of European shags and Atlantic puffins. Other birds breeding in the IBA include European storm petrels, Leach's storm petrels, razorbills, common murres, northern fulmars and black legged kittiwakes. The IBA contains the Røstlandet and Nykan nature reserves as well as the 7000 ha Røstøyan Ramsar site.
Климат
Солтүстік поляр шеңберінен солтүстікке қарай орналасқанға қарамастан, Рёст суық жазғы Жерорта теңізі климатына (Köppen Csc) ие, сонымен қатар субполярлық мұхиттық климатқа (Köppen Cfc) жақын орналасқан. Рёст пен Вэрёй бұрын метеорологтар үшін бүкіл қыста орташа температурасы нөлден жоғары болатын әлемдегі ең солтүстік жерлер ретінде белгілі болған, бірақ 1991–2020 жылдардағы жаңартылған нормалар бойынша Норвегияда барлық қыста орташа температурасы нөлден жоғары болатын тағы да солтүстік жерлер бар. Оңтүстік Лофотендегі қысқы температуралар ендігіне қатысты әлемдегі ең үлкен температуралық аномалияны көрсетеді. Орташа жылдық температура (1991–2020) градусқа тең, ал орташа жылдық жауын-шашын мөлшері миллиметрді құрайды. Ең жауын-шашынды айлар – қазаннан желтоқсанға дейін, әр айда шамамен миллиметр жауын-шашын жауады, ал ең құрғақ кезең – мамыр мен маусымда, әр айда орташа есеппен миллиметр жауын-шашын жауады. Жауын-шашын мөлшері айтарлықтай өзгереді: 2009 жылдың маусым айында тек миллиметр жауын-шашын жауды, ал 2009 жылдың шілдесінде миллиметр ғана жаңбыр жауды, ал 2008 жылдың желтоқсанында миллиметр жауын-шашын тіркелді. Көктемдегі соңғы түнгі аяздың орташа күні (нөлден төмен температура) 22 сәуір, ал күзгі алғашқы аяздың орташа күні 5 қараша, осылайша мұзсыз маусым 196 күнге созылады (1981–2010 жылдардағы орташа көрсеткіш).
Despite being north of the Arctic Circle, Røst features a cold summer mediterranean climate (Köppen Csc), also bordering a subpolar oceanic climate (Köppen Cfc). Røst and Værøy were earlier known by meteorologists as the most northern locations in the world with average temperatures above freezing all winter, but with the updated 1991 2020 normals there are more northern locations in Norway with average temperatures above freezing all winter. The winter temperatures in southern Lofoten represent the largest temperature anomaly in the world relative to latitude. The mean annual temperature is (1991–2020), and the average annual precipitation is The wettest months are October through December with approximately precipitation each month, and the driest period is during May and June with on average of each month. Precipitation varies considerably: in June 2009, only of precipitation fell and July 2009 had only of rain, while in December 2008, there was of precipitation registered. The average date for the last overnight freeze (low below ) in spring is April 22 and average date for first freeze in autumn is November 5 giving a frost free season of 196 days (1981 2010 average).
Танымал мәдениетте
Ларс Саабье Кристенсеннің "Жарым туыс" кітабы Рёст туралы.
"The Half Brother" by Lars Saabye Christensen is a book about Røst.